Milano, Biblioteca Ambrosiana, D I, n. 14
source date: [899 march 28] [Pavia]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine domini nostri Iesu Christi Dei eterni. Berengarius divina favente clementia rex. Si circa servos et ancillas Dei munificentiam nostrae benignitatis largimur, credimus hoc ad animae nostrae salutem efficaciter pertinere. Igitur omnium fidelium sanctae Dei Ecclesiae nostrorumque presentium scilicet et futurorum cognoscat industria, qualiter quaedam Dei ancilla Rihsinda nomine monasterii sanctae Dei genitricis semperque virginis Mariae abbatissa, quod est situm infra urbem Ticinensem et nominatur Teodote, pro diversis monasterii sui utilitatibus ob amorem superni muneris preceptum confirmacionis fieri dignaremur. Cuius precibus, quia iuste petiis, libentissime adquiescentes, hoc immunitatis nostrae preceptum conscribi iussimus, per quod omnino precipientes iubemus, ut eadem abbatissa degens sub regula sancti Benedicti id monasterium cum onmibus adiacentiis iuste et legaliter pertinentibus mobilibus atque immobilibus rebus acquisitis et acquirendis usque in finem vite sue teneat atque possideat. Insuper etiam confirmamus omnes res quascumque idem monasterium longo tempore dinoscitur possedisse a Gregorio ipsius monasterii fundatore, id est inter ceteras res campus Zavani quem ipse quondam tanti monasterii fundator comparavit a Tatone et Laurentio cum ecclesia in honore sanctae Mariae quae dicitur Corbellaria et alia ecclesia in honore sancti Vincentii in loco quae dicitur Venerosassi, cunctisque aliis rebus in omnibus locis atque vocalibus eidem sancto cenobio a tanto fundacionis institutore concessis de iure parentum seu donatione, traditione regum aliorumque hominum, comparatione quoque et quarumcumque legalium conscriptione cartarum aut postea pretaxatum venerabile monasterium a donis regum atque imperatorum predecessorum nostrorum aliorumque diversorum hominum emptione, donatione, fidelium quoque oblatione, traditione, comparatione, commutatione, libellorum cartarumque conscriptione acquisivit ac deiceps iuste et legaliter acquerire potuerit, tranquillo iure per hoc nostrae auctoritatis praeceptum possideat. Et ut liceat eidem coenobio secundum regulam sancti Benedicti de propria congregatione abbatissam eligere, sintque omnes res eiusdem monasterii tam homines liberi et servi quamque omnes alias res sub regali defensione munite atque defense, et si necessitas fuerit, de rebus et familiis ipsius per inquisitionem circumquaque manentium bonorum hominum, sicut de nostris regalibus rebus, rei veritas approbetur. Hoc quoque statuimus, ut nullus rei publice minister neque aliquis ex iudiciaria potestate homines eiusdem monasterii liberos aut servos deinceps inquietare presumat, vel loca ad causas audiendas vel freda exigenda aut tributa vel mansiones aut paratas faciendas nec fideiussores tollendos aut homines eiusdem ecclesiae igenuos vel servos super terram ipsius commanentes distringendos nec ullas redibiciones aut inlicitas occasiones requirendas ingredi audeat, et quicquid exinde fiscus noster vel pars publica sperare potuit in eodem sancto monasterio secundum concessionem et confirmationem Lotharii et Hludovuici imperatorum predecessorum et consanguineorum nostrorum solemni et perpetua stabilitate firmamus. Damusque ei licentiam secundum eorum statuta de silva Carbonaria materiamen ad reparationem ipsius monasterii suscipere ac ligna ad usum ignis habere iuxta temporis oportunitatem, et quandocumque necessitas imminet, naves eius per Ticinensem portum tam per portum Buricum quamque per quemlibet alterum discurrere possint absque alicuius impedimento vel telonei exactione, et omnes rerum commutationes, quas predicta Rihsinda abbatissa fecit, maneant inconvulse. Haec autem omnia superius allegata sicuti a predecessoribus nostris regibus seu imperatoribus concessa et confirmata sunt, inconvulse concedimus ac firmamus eidem venerabili loco perfruendum, temporibus perpetuis iure firmissimo possidenda, ut sub tiutiones nostare mundburdo secure ac sinceriter perseverent. Insuper confirmamus in prefato monasterio pro mercede animae nostrae vadum unum in Pado ad piscandum, ubi nominatur Caput Lacti, habentem terminum superiorem in Quocuzo Gepidasco, inde percurrit ad eum locum ubi Agonia influit Padum. Stabilimus etiam predicto venerabili monasterio insulas iuxta predictam piscationem ex utraque parte Padi, quicquid antiquo tempore idem monasterium seu moderno optinuit vel Padus invasit aut in futurum irruperit de propriis ipsius monasterii rebus fine Nebiasco usque in fluvium Agonia, deinde ipse finis descendit in Padum et ad termino qui vocatur Grindolado percurrit in melum insitum, deinde ad portum Caput Lacti, quantum idem monasterium preterito tempore optinuit suo iure et nunc legaliter obtinere videtur, seu quod Cunipert rex inibi per suum contulit preceptum. Precipientes ergo iubemus ut nemo ex fidelibus sanctae Dei Ecclesiae simul nostris neque presentibus neque absentibus parti predicti monasterii de his omnibus, quae supra a nobis concessa et confirmata sunt, quolibet tempore ullam presumat inferre molestiam aut contrarietatem, sed sub omni integritate, sicuti a nobis concessa et confirmata sunt, perhenniter ibidem ad utilitatem monasterii ipsius sine aliqua diminutione permaneant. Si quis autem contra huius nostri precepti securitatem aliquam violentiam aut invasionem inferre temptaverit, sciat se compositurum auri optimi libras XXX, medietatem palatio nostro et reliquam medietatem parti eiusdem monasterii. Et ut haec nostra auctoritas pleniorem in Dei nomine optineat vigorem, manu propria supter firmavimus et anuli nostri impressione insigniri iussimus. Signum domni Berengarii gloriosissimi regis. Petrus cancellarius ad vicem Petri episcopi et archicancellarii recognovi et subscripsi. Data V kal. Aprilis, anno incarnationis Domini DCCCXCVIII, anno vero regni domni Berengarii gloriosissimi regis XII, indictione II. Actum Papiae palatio regio. In Dei nomine feliciter, amen.

DD B I, pp. 79-83, n. XXVII

De Angelis Cappabianca 1981; Rosenwein 1996 https://www.jstor.org/stable/2865414?seq=1#metadata_info_tab_contents; Greci 2016