Sarzana, Archivio Capitolare, Codice Pelavicino, cc. 64v-65v
source date: [900 May 24] [Stile dell'incarnazione e anno di regno di Berengario] [Pavia] [12
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Domini nostri Iesu Christi, amen. Berengerius divina fovente clementia rex. Si petitionibus sacerdototum Dei iustis rationabilibus animum nostre pietatis aclomano, et ut oporteat adimplere sic egimus, procul dubio beatitudinem eterne hereditatis adipisci nequaquamambigimus et temporalem honorem facilius obtineri. Quia de re comperiat solertia omnium fidelium sancte ecclesie Dei nostrorum, presentium videlicet ac futurorum, quia vir venerabilis Odelbertus, sancte Lunensis ecclesie episcopus, que est in honore sancte Dei genitricis semperque virginis Marie dicta, ad nostram accedens maiestatem preceptum domni Karoli imperatoris auctoritatesque nostrorum predecessorum regum nostris optulit obtuentibus, in quibus insertum fuerat qualiter ipse memoratam matrem ecclesiam sub sua plenissima defensione atque immunitatis cuitione cum omnibus rebus sibi pertinentibus susceperat eamque ex rebus sui imperii sublimare studuerit. Pro firmitatis vero studio nostram petiit excellentiam memoratus episcopus ut predecessorum nostrorum auctoritates nostras roboraremus firmitate. Cuius petitionibus, propter amorem divini cultus et dilectissimi fidelis nostri aures inclinantes, scilicet memorattatam matrem ecclesiam, una cum sacerdotibus et ecclesiis baptismalibus atque oraculis omnibusque rebus ad eamdem sedem pertinentibus, sub nostra plenissima tuitione atque immunitatis protectione suscipimus, quatenus in nostra manens defensione nullus iudex publicus vel quislibel ex iudiciaria potestate infra res aut territoria iuste et legaliter ad eandem sedem respicientia, quas nunc in quocumque possideat loco vel quas divina maiestas augere voluerit, ad causas iudiciario more audiendas vel excuciendas ullo unquam in tenpore ingredi audeat aut fideilusores tollendos aut homines super terram ipsius, tam ingenuos quamque servos, cummanentes distringendos aut paratas faciendas, mansionaticas aut paravredos excuciendos aut freda exigenda vel ullas redibitiones seu illicitas occassiones requirere presumat, sed cumque quecumque ad ius nostri fisci exigi potuerit, omnia luminaria ipsius ecclesie deferendas sancimus. Decernimus autem ut precepta nostrorum predecessorum regum ac nostra et omnia instrumenta caratarum, ex quibus res est manicipias per diversa loca memorata sedi actenus delegate fuerunt ac confirmate et que nunc a rectoribus eius ubicumque possidentur, deinceps per hanc nostram auctoritatem recte atque inconvulse inhibi permaneant. Quin etiam libellos et precarias inlicitasque commutationes iniuste ste conatra ecclesiastica dogmata a presulibus sancte Lunensis ecclesie emissas hoc nostre auctoritatis pragmatico infringimus, cassamus atque omnimodis evacuamus, uti amodo nullum unquam in tempore obtineant vigorem, set tanquam non fuerint, penitus cassate atque evacuas permaneant, sanctientes ac precipientes ut nullus ex iudiciario ordine iuxta easdem increpationes aliquando iudicium proferat, sed quicumque ex ipsis rebus eam inrationabiliter aliqua inscriptionis pagina agressus et accipere accintus stacontenatus perhennis temporibus maneat. De ipsis vero rebus unde conatra legem sepedicta ecclesia exspoliata videatur, legittima investitura ad eiusdem ecclesie partem ascribimus, ue deinceps iure proprietario iuste et legaliter teneat, possideat ex quibus neglegenter passa est diminoratione. Si quis autem contumax est rebellis huius nostre pagine iussioni contraire temptaverit, scilicet se compositurum auri optimi libras C, medietatem palatio nostro et medietatem iam sepedicte ecclesie Lunensi. Et ut verius credatur ac diligentius omnimodis observetur, manu propria corroboratum anuli nostri impressione subter iussimus insigniri. Signum donni Berengarii piissimi regis. Beatus cancellarius ad vicem Liutvardi episcopi archicancellarii regovi et subscripsi. Data VIIII kalendas iunii, anno incarnationis Domini DCCCXC, anno vero donni Berrengarii piissimi regis XII, indictione III. Actum Papie civitate, palatio regio. In Dei nomine feliciter, amen.

DD B I, pp. 93-95, n. XXXI; Lupo Gentile 1912, n. 17, pp. 21-23; http://pelavicino.labcd.unipi.it/evt/index.html#doc=XVII_46&page=fol_064v.

Puglia 1997-1998; Ricci 2002.

Nel copiare il testo, frequenti furono i fraintendimenti. La datazione è molto scorretta: l'anno di incarnazione (intervallo fra 25 marzo 890 e 24 marzo 891) e l'anno di regno (899), non concordano e confliggono anche con la presenza di Liutwardo, che diventa arcicancelliere dopo l'11 marzo 900. Quest'ultimo dato trova riscontro con l'indizione. Di qui la datazione adottata.