Bergamo, Biblioteca Civica Angelo Mai, Pergamene Lupi, Salone, cass. 3, G, cassetto F, n. 11
source date: [904 June 23] [Monza]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine sanctae et individuae Trinitatis. Berengarius divina favente clementia rex. Quae pro sanctorum amore regius animus ipsorum ecclesiis celesti desiderio succensus prompta studet voluntate conferre, ad suae salutis augmentum ea pertinere atque proficere nulli prorsus constat ambiguum. Quapropter omnium fidelium sanctae Dei Ecclesiae nostrorumque presentium scilicet futurorum comperiat industria, Hildegarium venerabilem episcopum et Sigefredum gloriosum sacri palacii nostri comitem dilectos consiliarios nostros nostram adiisse mansuetudinem vice Adelberti reverendi sanctae Bergomensis ecclesiae episcopi innotescentes, eandem urbem Bergamum hostili quadam inpugnatione devictam, unde nunc maxime sevorum Ungrorum incursione et ingenti comitum suorumque ministrorum oppressione turbatur, postulantes, ut turres et muri ipsius civitatis reedificentur et labore et studio prefati episcopi suorumque concivium et ibi confugentium sub defensione [eiusdem matricis ecclesiae Beati Vincentii in] pristinum redificentur et deducantur in statum, et ut ob omnipotentis Dei amore animeque nostrae remedium nostra regali auctoritate roboraremur, scilicet conf[i]rmando eidem sanctae Dei ecclesiae precepta vel [a]uctoritates piissimorum augustorum [v]el regum seu predecessorum nostrorum omnium quotquot a tempore dive memoriae magni Karoli regnaverunt usque ad presens tempus nostrum iuste et legaliter collata. Quorum devotis precibus libentissime adsensum prebentes, hos apices inscribi iussimus, per quos iustam prefati episcopi per predictos fideles nostros petitionem compensantes statuimus, ut pro imminentis necessitate et Paganorum incursu civitas ipsa Bergamensis reedificetur ubicumque predictus episcopus et concives necessarium duxerint. Turres quoque et muri seu portae urbis labore et studio ipsius episcopi et concivium ibidemque confugentium sub potestate et defensione prenominati episcopi suorumque successorum perpetuis consistant temporibus. Domos quoque in turribus et supra muros ubi necesse fuerit potestatem habeat edificandi ut vigiliae et propugnacula non minuantur et sint sub potestate eiusdem ecclesiae. Districta vero ipsius civitatis omnia quae ad reis publice pertinent potestatem sub eiusdem ecclesiae tuitionis defensione predestinamus permanere, eo videlicet ordine, ut pontifex iam dicate ecclesiae qui pro tempore ipsi prefuerit supradicta omnia ad ius et dominium ipsius ecclesiae habeat, teneat, possideat, disponat, vindicet atque iudicet prout omnes alias res quae a pontificibus eiusdem ecclesiae priscis temporibus fuerunt possesse ac vindicatae. Per ipsorumque etiam salubrem petitionem decernimus, ut quicquid antiqui imperatores et reges imperatrices quoque et reginae Romanorum et Langobardorum seu Francorum nec non et reliqui Deum timentes memoratae sanctae Bergamensis ecclesiae suis preceptis et testamentis contulerunt et postmodum precellentissimi reges atque augusti sua auctoritate confirmaverunt, stabile et inconvulsum nostris futurisque temporibus in ipsius iure et potestate perpetualiter man[ea]t. Et nullus comes seu vicecomes vel publice partis [iudex e]t gastaldio vel alia quaelibet persona infra sepe nominatam urbem sive in monasteriis xenodochiis vel ecclesiis baptismalibus aut cardinalibus seu oraculis vel cunctis possessionibus, quas sepe dicta ecclesia habere dinoscitur aut quas deinceps divina pietas augmentare voluerit, nemo superioris aut inferioris rei publicae procurator ad causas iudicario more audiendas conventum facere vel freda exigere aut mansionaticum vel paratas exquirere, parafredos aut fideiussores violenter tollere; clericos quoque nobiliores aut cuiuscumque conditionis eiusdem prelibatae ecclesiae diocesis sive infra ipsam commanentes urbem seu suffraganeos in personis vel servis, ancillis, liberis in domibus vel cunctis edifitiis suis ledere, seu homines tam ingenuos libellarios quamque servos in possessionibus vel mansionibus aut aliis edificiis prefatae ecclesiae commanentes potestative distringere, nec ullas publicas arbustarias aut redibitiones vel illicitas occasiones sive angarias super inponere audeat vel inferre presumat. Si quis igitur temerarius, quod non credimus, contra hoc nostrae […] et ptredestinationis atque confirmationis preceptum in aliquo violare aut inrumpere temptaverit, ne quod temptat perficere possit, sciat se compositurum auri optimi libras centum, medietatem palatio nostro et medietatem prelibatae ecclesiae. Quod ut verius credatur ac diligentius ab omnibus observetur, manu propria roboratum nostri anuli impressione asignari precipimus. Signum domni Berengarii (MF) serenissimi regis. Ambrosius cancellarius ad vicem Ardingi archicancellarii recognovi et subscripsi. (SR) (SI D) Data VIIII kal. Iul., anno dominice incarnationis DCCCCIII, domni vero Berengarii piissimi regis XVII, indictione VII. Actum Moedicia. In Dei nomine feliciter, amen.

DD B I, pp. 134-139, n. XLVII

http://rm.univr.it/didattica/fonti/bordone/sez1/cap2_stampa.htm

Il dettato segue in gran parte il diploma di Berengario del 21 febbraio 904 (DD B I, pp. 124-127, n. XLIII) ed è ripreso in parte dal diploma di Carlo III del 30 luglio 883 (MGH DD Ka III p. 141, n. 88), che Schiaparelli ritiene frutto di una falsificazione.