Cremona, Biblioteca Statale, Libreria Civica, Codice Sicardo, p. 63, n. 59
source date: [910 November] [Cremona] [XIII in]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

Dum in Dei nomine civitate Cremona, ubi domnus Berengarius gloriosissimus rex preerat, ad domum episcopii ipsius Cremonensis ecclesie [in caminata dormitorio eiusdem domui] resideret Gauso vassus et missus domni regis ex hac causa constitutus, residentibus cum eo Ambrosius cancellarius, Gualbertus, Sichardus iudex [domni regis, Befanius iudex item domni regis, Ratfredus notarius sacri palatii, Iohannes, Archerius et Andreas capellanus similiter domni regis...] Cremonensis, Leo archipresbiter, Petrus, Lambertus, Rampertus presbiteris, Lupus archidiaconus, Aldo, Odelbertus diacones cardinis ipsius episcopii, Rodelandus, Vulmanus, [item Rodelandus, Adelbertus, Vuitegad, Aribertus et Odelbertus vasalli predicti presulis] et reliqui plures; [ibique eorum presentia veniens] Landus episcopus eiusdem sedis una simul cum Adelberto vasallo et advocato suo et ostendit ibi preceptum unum, ubi contineatur in eo ab ordine ut hic subter legitur: “In nomine sancte et individue Trinitatis, Karolus divina favente clementia imperator augustus. Si petitionibus sacerdotum iustis et rationabilibus annuimus et necessitudines iniustas sublevamus, id nobis procul dubio ad eternam beatitudinem capescendam pertinere confidimus, quia decet imperiale fastigium sibi subditas partes oppressas pravitate abiecta erigendo et ad proprium Deo favente statum reintegrando perducere. Quapropter omnium sancte Dei Ecclesie fidelium nostrorumque presentium scilicet et futurorum comperiat industria, quia venientibus nobis Ravennam ad colloquium spiritalis patris nostri domni Iohannis videlicet summi Romani pontificis et universalis pape pervenit ad nostram notitiam maxime venerabilium episcoporum et populi proclamatio de plurimis sibi illatis superstitionibus et iniustis oppressionibus a seculare et publica potestate, ita ut contempto timore Dei et abiecta a predecessoribus nostris interdicta, per plebes et ecclesias seu ad ecclesiastica predia et domos placita teneant, districtiones in liberos massarios super ecclesiasticas res residerent et servos et aldiones faciant, tributa ad eis exigant, census et donaria, angarias etiam et operes, et non solum ab eis, set etiam ab omnibus liberis, erimannis et ecclesie filiis, quod Deo odibile certissime credimus, quia tales violentias apud Christianos non debere fieri non dubitamus, ideoque omnium fidelium nostrorum tam reverentissimorum episcoporum quamque etiam illustrium comitum, reliquorum fidelium nostrorum cetu freti consilio generali, Dei nostraque imperiali auctoritate omnes has superstitiones et inportunas violentias funditus ad hodierna die et deinde abdolendas et extirpandas radicitus modis omnibus decernimus, statuentes ut in sancta Cremonensi ecclesia nullus comes nullusque iudex vel quelibet iudicarie potestatis persona tam in plebibus quamque in monasteriis, titulis aliisque ecclesiis vel domibus, seu urbanis vel rusticis possessionibus ad eam pertinentibus placita tenere, massarios et collonos, liberos aldiones vel servos quosque residentes super res ad predictam sanctam ecclesiam pertinentes quolibet modo distringere, pignerare, angariare, census et redibitiones et donaria aliqua exigere quoquo modo presumat, set liberos massarios, quos legalis cohactio exigit querere ad placitum, per patronum seu advocatum ad placita ducantur, ut legalis difinitio legalem contentioni finem imponat. Hoc etiam in omnibus liberis et erimannis prefate sancte Cremonensis ecclesie filiis et in eiusdem diocessi commanentibus massariis et colonis observari omnimodis iubemus, videlicet ut ab eis nec donaria aut redibitiones neque pignorationes vel iniuste districtiones exigantur, set unusquisque, cum legalis censura exigit, a patrono suo ad placitum deducatur, nec pignorationis occasio aditum rapine depredatoribus in aliquo prestet. Interdicimus etiam nemini licere alienas res presumptive invadere occasione cartule ab eo facte qui vestituram legitimam non habuisse dinoscitur, set si quis acquisitor existerit, non ante invadere alienas res ecclesie vel cuiuspiam liberi hominis pervadere presumat antequam auctor cartule legali et iuditiaria difinitione eas vindicet, et tunc demum cui vult liberam tribuendi habeat facultatem. Hec vero nostra imperialis institutio et tantorum fidelium nostrorum tam reverentissimorum episcoporum quamque et ceterorum [fidelium] generaliter promulgata et sanctita auctoritas in omnibus parochiis, comitatibus et marchis per totius nostri imperii fines in toto regno Romanorum et Longobardorum et ducatus Italie, Spoleti, Tussie, ut Deo favente, per infinita tempora proprium robur obtineat, nullique temeratori inpune eam contempnere facultas existat. Quam si quis violare presumpserit, centum libras auri se compositurum hacnoscat, medietatem ecclesie cui violentiam intulerit et medietatem palatio nostro. Et ut hoc nostre auctoritatis preceptum firmius habeatur veriusque credatur, propria manu firmavimus et anulo nostro iussimus insigniri. Signum Karoli imperatoris augusti. Inquirinus notarius ad vicem Liuttuardi archicancellarii recognovi. Data XI kal. Martii, anno incarnationis Domini DCCCLXXXII, inditione XV, anno vero imperii domni Karoli secundo. Actum in Ravenna civitate. In Dei nomine feliciter, amen”. Erat preceptum ipsum firmatum manu propria idem domni Karoli imperatoris et ad eius anulum sigillatum. Preceptum ipsum ostensum et ab ordine relectum interrogati sunt ipsi Landus episcopus et Adelbertus advocatus per quod preceptum ipsum firmatum manu propria [hostendisset. Qui dixit: ideo preceptum ipsum] hic vestri presentia ostensi, ut nec quislibet dicere possit, quod pars huius episcopii Cremonensis eum silens aut occulte vel conludiose habuissem aut detenuissem, et quod plus est, ut audivimus, iste Lupus filius quondam Ariperti habitator huius civitatis Cremonensis et advocatus curtis domni regis Auce qui dicitur Maiore et Castendulo, qui hic presens est, queret nobis censum solid. septem et dimidium pro silvis et terris a parte ipsius curtis Auce qui dicitur Magiore seu Castendulo annualiter persolvendum, quod nos iuxta [suprascriptum] preceptum da pars ipsius episcopii nullum censum nec ullam redibitionem dare nec persolvere debemus, querimus ut dicat si ipsum censum a parte ipsius curtis Auce qui dicitur Magiore et Castendulo aliquid pertinet an non. Qui et ipse Lupus advocatus dixit et professus est: vere preceptum ipsum quod hic ostendisti bonum et verax est, et censum ipsum solid. septem et dimidium quod vos dicitis a parte ipsius curtis Castendulo nec iam dicta curte Auce qui dicitur Maiore, iuxta ipsum preceptum nichil pertinet ad quirendum nec pertinere debet cum lege, et ipsum censum da pars ipsius episcopii nec quesivimus nec querimus, quia cum lege non possumus. Hic peractis et manifestatio ut supra facta, paruit supradictis auditoribus esse recte, [et] iudicaverunt, ut iuxta eorum altercationem et eidem Luponi advocatori professione et manifestatione, ipse Lupus advocatus et pars regia et ipsius curtis Auce qui dicitur Magiore et Castendulo maneant de predictum censum iuxta ipsum preceptum taciti et contenti, et pars ipsius episcopii sint exinde soluti et indempni. Et finita est causa, et hec notitia pro securitate partis ipsius episcopii fieri iussimus. Quidem et ego Rotifredus notarius domni regis ex iussione domni regis et ammonitione suprascriptorum iudicum scripsi. Anno regni domni Berengarii regis Deo propitio vigesimo tertio, mense novembr. Inditione quarta decima. Andreas diaconus et capellanus [domni] regis interfui. Iohannes clericus de Verona interfuit. Ego Ambrosius diaconus et cancellaius domni regis interfui et subscripsi. Gausus interfui. Gualpertus iudex domni regis interfui. Sichardus [iudex] domni regis interfui. Bifonius iudex domni regis interfui. Petrus notarius interfui. Signum manibus suprascriptorum Bernardi et Pagani seu Rainerii vassi domni regis qui interfuerunt. Signum manibus suprascriptorum Beboni et Miloni item vassi domni regis qui interfuerunt. Signum manibus [suprascriptorum] Olderici, Ingelrimi similique vassi domni regis qui interfuerunt.

DD B I, pp. 201-206, n. LXXIV

http://www.lombardiabeniculturali.it/cdlm/edizioni/cr/cremona-sicardo/carte/vescovosicardo0910-11-00a