Torino, Archivio di Stato, Museo Storico, sala I (DD G L, pp. 80-85, n. V)
source date: [896 July 25] [Marengo (Alessandria)] [IX - X]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine sancte et individuae Trinitatis. Lantbertus divina favente clementia imperator augustus. Decentissimum atque sacratissimum fore arbitramur venerabilium monachis locorum augustalis opem tribuere dignitatis et subsidium attribuere quietis, quatinus incursionum remotis inlecebris pio Domino regulari dediti disciplinae famulari iugiter delectet, ac pro nobis et pro statu regni nostri fidissimisque optimatibus nostris ipsius clementiam implorare ne pigeat. Itaque omnium fidelium sanctae Dei Ecclesiae nostrorum scilicet ac futurorum noverit universitas, quia dilectissimus marchio noster atque fidelissimus comes Anscharius adiit clementiam nostram, quatinus venerabili abbati Agylulfo Ebobiensis coenobii eiusque congregationi ibidem degentibus, preceptum iuxta felicium predecessorum nostorurm atgustorum Lotharii scilicet ac Ludovici, Karlomanni et fratris eius Karoli nec non et domni Vuidonis dive memorie genitoris nostri innovare sanciremus. Nos itaque considerantes aeternae retributionis emolumentum, ob reverentiam beatissimorum apostolorum Petri et Pauli, in quorum honore ipsum monasterium cognoscitur esse fundatum, sanctique Columbani qui ibidem humatus quiescit, propter interventum quoque ac postulationem prefati m[ar]chionis nostri Anscherii, ob petitionem eciam pretaxati venerabilis abbatis Agilulfi famulorumque Dei, libenter assensum prebuimus, et hanc nostre auctoritatis insitutionem perhenniter et inmutabiliter conservandam fieri iussimus, et ea quae congruere atque expedire necessitatibus eorum videntur hac nostra largitione inviolabiliter persistenda sancimus. Per quam concedimus, ut in quibuslibet pagis ac territoriis de rebus supradicti coenobii aliqua orta fuerit contenti[o], cui vera sit inquisitio necessaria, ex nostra fiat auctoritate per idoneos homines quorum testimonium probabile sit, ne aliqua interveniente incuria vel occasione eadem eclesia de facultatibus suis aliquid cogatur amittere ei quae iuste competit habere. Omnia que inferius annotantur inrefragabiliter absque cuiusquam inquietudine seu immutatione concedimus habenda et ordinanda per abbatem qui pro tempore fuerit nostra largitione et eorum electione [ipsi sancto loco] substitutus secundum Dei voluntatem eorumque [in] omnibus competentem utilitatem. Idest monasterium cum cellulis suis infra vallem in qua situm est consistentibus, Turre, Bocco, Salonianum, montana et maritima cum cellulis, Carice et Turio, Carelio, Comorg[a] et Castellione, Ranci cum Casasco et Caniano atque Brioni ac Vicopontio, Virdi cum eclesia Sancti Pauli in Niza et Sancti Albani in Candubrio, Monte Longum cum Memoriola et omnibus appenditiis suis, Tovacia cum eclesia Sancti Pauli in Sartoriano, Prato Silvano cum eclesia Sancti Antonini et Sancti Severi, Peccorari cum Palantas et proprio Guntelmi et Paderno, Travano cum Alfiano et Encariano, eclesia sancti Salvatoris in Clauzano, Rovaclas et eclesia in honore sanctae Resurrectionis cum his quae ad eam pertinent, Tulianum cum proprio de Fulcario et Teotrude, Cassianum ac Capellas, Sorascum, Iuliatica, Garda cum Aderbassio, Fraxenetum et portum Mantuanum et proprium quod Sabatinus Veneticus in Comaclio sancto Columbano tradidit, propriumque quod Teodaldus et Teotbaldus episcopi monasterio tradiderunt, xenodochium etiam in Papia cum omnibus ad eum pertinentibus, Perledum, Medi, Farinariam, Cruc[em atque] Genuam. Omnia igitur hec que superius inserta sunt, sicut ad eundem sanctum et venerabilem locum delegata et tradita noscuntur, ita cum omni integritate, cum omnibus ad se pertinentibus, cum massariciis vel familiis seu cunctis adiacentiis sub omni integritate absque ulla diminutione sive subtractione, et que deinceps ipsi sana industria vel quorumlibet Christianorum legitima collatione adquirere potuerint inconvulsa et perpetua stabilitate concedimus haberi, possideri et ad votum ipsorum religiose rationabiliter et Deo placite ordinari. Set et privilegia apostolica auctoritate eidem sancto loco largita per hoc pragmaticum confirmamus, ut nullus episcoporum vel ex quolibet eclesiastico ordine violare vel inrumpere adtemptet omnino interdicimus. Igitur quia pro summa rei publice necessitate pacisque tranquillitate quandam divisionem de rebus iam fati coenobii ad oram fieri permisimus, iubemus atque omnimodis statuimus, ut de illa parte quam in usus abbatis vel delegavimus monachorum, interim, dum Domino auxiliante ad pristinum revocetur statum, nullus iudex publicus, nullus missus discurrens, aut quelibet persona nostra augustali largitione iure beneficiario aliarum r[e]rum partem vel divisionem obtinens aliquam sepe fato abbati vel in agro aut in domibus inferre presumat, quos cum omnibus rebus et familiis sub nostra constat nos recepisse emunitate ac tuitionis mundeburdo. Si quis vero hominum ipsius monasterii utilitatibus famulantium ingenuus, comendatus sive servus aliquid commiserit, unde fiscus noster quippiam sperare possit, totum hoc parti ipsius sancti loci concedimus, et ne a quoquam exigatur penitus abnegamus. Quicumque vero aliquid horum violare presumpserit, sciat se persolvendarum LX librarum auri optimi eidem loco esse multandum et insuper nostra offensione plectendum. Nullasque redibitiones aut publicas excubias, nullas paratas, angarias facere seu persolvere cogantur, nullas pontium vel veteres structiones seu restructiones agere vel renovare compellantur. Que nos universa idcirco concessimus et perdonavimus, ut omnipotenti Domino pro nostro totiusque imperii nostri augmento et stabilimento devotius, placidius ac delectabilius omni [ex]clusa necessitatis occasione valeant supplicare. Ut autem hec nostra cessionis preceptio rata ac stabilis per futura tempora maneat, manu nostra subter firmavimus, at anuli nostri inpressioneinsigniri iussimus. Signum domni Lantberti (M) serenissimi imperatoris augusti. Ainglenus cancellarius iubente domni imperatoris fieri recognovi et subscripsi (SR) (SI D). Data VIII kal.augusti, anno incarnationis dominice DCCCXCVI, domni quoque Lantberti V serenissimi imperatoris augusti, indictione XIIII. Actum curte Marinca. In Dei nomine felicter, amen, amen.

DD G L, pp. 80-85, n. V

Il testo è una quasi totale riproduzione del diploma di Guido del 11 aprile 893 (DD G L, pp. 49-54, n. XX) e venne a sua volta imitato da Berengario, 2/5 marzo 888 (DD B I, pp. 1-8 n. I).