Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 3 (Martin et al., Registrum Petri Diaconi, II, n. 217, p. 669)
source date: [October 16 963] [Capua (Caserta)]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Domini salvatoris nostri Iesu Christi Dei aeterni. Pandulfus et Landolfus divina ordinante providentia Langobardorum gentis principes. Cum principali excellentia petitione dilecti sui clementer favet, igitur noverit omnium fidelium nostrorum presentium quia Landus dilectus frater noster obsecravit nostram excellentiam ut, pro amore omnipotentis Dei animeque nostre salvatione concederemus in monasterio Beati Benedicti confessoris Christi situm in Monte Casino, ubi nunc, Deo auxiliante, domnus Aligernus venerabilis abbas preesse videtur, ad possessionem prefati monasterii et eius abbatibus et rectoribus terras et aquas qualiter inferius declaramus, de quibus petiit a nostra excellentia ut firmitatis apices in eodem sancto monasterio fieri iuberemus. Cuius petitionem exaudientes, hos firmitas apices ibidem exinde fieri iussimus, per quos omnino sancimus et perpetualiter habendum nostris et futuris temporibus concedimus in eodem sacratissimo et venerabili loco pertinentes ad sacri nostri Palatii ius quomodo incipit da ipsa via de Terelle et vadit ad Petram Scriptam, et quomodo vadit per ipsum montem Clea, et pervenit supra monte qui nominatur de Sancto Angelo Vallis Luci, et quomodo pervenit ad monte qui dicitur Aquilone. Nec non et concedimus in prefato sancto monasterio terras et aquas et ripas et alveos de ipso fluvio, sicut incipit de ecclesia Sancti Germani pertinentes predicti monasterii et quomodo descendit usque ad ipsam Vantram, et da ipsa Vantra sicut descendit iam dicto fluvio usque ad criptam qui nominatur Imperatoris, da ipsa Vantra in subtus usque ad predictam Criptam Imperatoris, concedimus in eodem sancto et venerabili loco, a parte Sancti Ambrosii et Sancti Andreae pertinentes monasterii, terre et aque et ripe et albeo de ipso fluvio. Ea videlicet ratione supranominatis terris et silvis et aqua de ipso fluio per supradicte finis cum ripis et alveo in prefato sancto monasterio concedimus habendi ac possidendi, cum viis et aquis et anditis suis, cum sepis et limitibus et cum pertinentiis suis et cum omnibus inferioribus et superioribus suis, ad possessionem prefati sancti monasterii et de eiusque abbatibus et rectoribus, ad faciendum exinde omnia que volueritis absque contrarietate comitis, castaldei, iudicis aut cuiuscumque personae contradictione vel inquietudine, sed perpetuis temporibus pars prefati monasterii et eiusque abbatibus et rectoribus habeant et possideant ea omnia quae superius legitur, faciendi exinde omnia quae volueritis, nemine in eodem sancto monasterio aliqua contraria ingerente. Ut autem haec nostra concessio verius observetur, manu propria scripsimus et ex anulo nostro subter iussimus sigillari. Signum domni Pandulfi excellentissimi principis. PALDOLFVS. Petrus notarius ex iussione supradicte potestatis scripsi. Data .XVII. kalendas Novembris, anno XX(o).I(o). principatus domni Paldolfi et anno .V. principatus domni Landolfi gloriosis principibus, indictione .VII(a). Actu in civitate Capuana.

Voigt 1902, n. *155.

Bloch 1986, p. 1347.

I principi Pandolfo I e Landolfo III, su richiesta del fratello Lando, concedono a Montecassino e ad Aligerno un territorio pubblico e le due sponde e l’alveo del fiume (Gari e Garigliano). Riassunto in CMC, II, 2. Indicazione dell'anello con sigillo. Il fiume Garigliano non è indicato nel documento, ma è identificato attraverso i riferimenti interni al documento.