Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 3 (Martin et al., Registrum Petri Diaconi, II, n. 218, p. 672)
source date: [961-969]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Domini salvatoris nostri Iesu Christi Dei eterni. Pandolfus et Landolfus divina ordinante providentia Langobardorum gentis principes. Cum principalis excellentia petitionem dilectorum suorum petentis clementer favet, igitur noverit omnium fidelium nostrorum presentium scilicet ac futurorum sollertia quia domna Gemma religiosa principissa avia nostra obsecravit nostram excellentiam quatinus, pro amore Dei omnipotentis et anime nostre salvatione, concederemus in monasterio Sanctissimi Benedicti confessoris Christi situm in Monte qui dicitur Casino, in quo domnus Aligernus venerabilis abbas regimine tenere videtur, omnia quae inferius declarantur, de quibus petiit a nostra excellentia ut firmitatis apices in eodem sancto monasterio ibi fieri iuberemus. Cuius petitionem exaudientes, hos firmitatis apices ibique in eodem sancto monasterio fieri iussimus, per quos omnino sancimus et perpetualiter habendum nostris atque futuris temporibus concedimus et confirmamus in eodem sancto monasterio Beati Benedicti omnia que ab imperatoribus seu a regibus et a singulis principibus antecessoribus nostris in eodem monasterio data seu concessa sunt. Simulque et concedimus et confirmamus in eodem sancto et venerabili loco, ad possessionem prefati monasterii et eius abbatibus et rectoribus, hoc est quantum sacri nostri Palatii pertinentes esse videtur in finibus Aquinensi, sicut incipit ab ipsa Cosa et quomodo salit per ipsum montem Sancti Donati per media serra, et quomodo descendit per ipsi monticelli de Marri et vadit ad ipsi pescli qui sunt ad pede de Valva, et quomodo vadit inde per Duos Leones, et inde salit per ipse serre super Casale, et inde descendit per ipsum montem super ipse Ville de Gareliano, et inde vadit ad ipsum pesclum qui nominatur Cripta Imperatoris, et abinde descendente in fluvio de Gareliano et ascendente per ipso fluvio usque ad ipsa iuntura de aqua quae dicitur Bantra, et ascendente per eadem aqua usque in rivo Sicco, et ascendente per eadem rivo usque ad ecclesiam Sancti Martini, et quomodo salit per ipse serre et vadit in monte qui dicitur Cesinu, et quomodo vadit in pesclu qui vocatur Corvarum, et quomodo vadit per ipse serre et pervenit ad furcam qui vocatur Pupplo et directum vadum ad lacum qui vocatur Vitecusu, et inde vadit directum ad Aquam Fundatam, et quomodo ascendit per ipsum montem qui est super Casale, et quomodo vadit in capite de aqua qui vocatur Rapidu, et quomodo salit in monte qui vocatur Caballu, et quomodo vadit directum in monte qui vocatur Rendenaria Maior, et inde per serras montium et venit ad Rendenaria Minor, et quomodo vadit directum per pedes montium qui vocatur Freselona et vadit in aqua qui vocatur Melarino, et quomodo vadit in ipsum montem qui vocatur Terrae Albae, et inde pervenit ad furcam Sancti Valentini, et quomodo vadit per ipsa serras montis qui vocatur Balle Lucis, et quomodo descendit directum in Petra Scripta et ascendit ad serras montis qui dicitur Ordicosa, et quomodo vadit ad pesclora qui dicitur Falconari et pervenit ad duos montes ex quibus unus vocatur Spinacius et alter Porcacius, et inde ascendit ad cucumen montis qui vocatur Caira. Ea videlicet ratione supra nominatis terris de quantu sacri nostri Palatii intra predictos fines pertinere videtur una cum iam dictis terris cultis et incultis, de planis et montibus, de rivis et aquis et ripis et alveis et cursus ipsius aque et cum omnia inferius et superius in iam dictis terris habentibus cunctis et integris, in prefato monasterio ipsa omnia concedimus ad possessionem prefati sancti monasterii et eius abbatibus et rectoribus, ad habendum et possidendum absque contrarietate comitis, castaldei, iudicis aut cuiuscumque persone contradictione vel inquietudine, sed perpetuis temporibus pars prefati monasterii et eius abbatibus et rectoribus habeant et possideant ea omnia quae superius legitur, nemine in eodem sancto monasterio aliqua contraria ingerente. Ut autem haec nostra concessio pleniorem, in Dei nomine, optineat vigorem, manu propria scripsimus et ex anulo nostro subter iussimus sigillari. Signum domni Pandulfi principis et domni Landulfi principis. PADOLVS – LADOLVS. Petrus notarius ex iussione supradictorum potestatis scripsi.

Voigt 1902, n. *148.

Dell'Omo 2011, p. 224.

I principi Pandolfo I e Landolfo III, su richiesta della nonna Gemma, concedono a Montecassino e ad Aligerno i privilegi anteriori e quanto del Palazzo è in finibus Aquinensis. Indicazione dell'anello con sigillo.