Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 3 (Martin et al., Registrum Petri Diaconi, II, n. 219, p. 675)
source date: [963 January 16] [Capua (Caserta)]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Domini salvatoris nostri Iesu Christi Dei eterni. Pandolfus et Landolfus divina ordinante providentia Langobardorum gentis principes. Cum principalis excellentia petitionem dilecti sui petenti clementer favet, quapropter noverit omnium fidelium nostrorum presentium scilicet ac futurorum sollertia Adenolfus castaldus et Vvido castaldeus filii eius, dilecti nostri, nostram obsecraverunt excellentiam quatenus, ob amore omnipotentis Dei et salvatione anime nostrae, concederemus in monasterio Beati Benedicti confessoris Christi, ubi nunc donus Aligernus abbas preesse videtur, terras quae sunt pertinentes sacri nostri Palatii in finibus Aquinensi infra fines que inferius declaramus, de quibus petiit a nostra excellentia ut firmitatis apices in eodem sancto monasterio fieri iuberemus. Cuius petitionem exaudientes, hos firmitatis apices in eodem sancto monasterio fieri iussimus, per quos omnino sancimus et perpetualiter habendum nostris et futuris temporibus concedimus in eodem sancto et venerabile loco, ad possessionem prefati monasterii et de eius abbatibus et rectoribus, hoc est quantum sacri nostri Palatii pertinentes esse videntur de terris et aquis que esse videntur in finibus Aquinensis, sicut incipit ab ipsa Cosa, et quomodo salit per ipsum montem Sancti Donati per media serra, et quomodo descendit super ipsi monticelli de Marri et vadit ad ipsi pescli qui sunt ad pede de ipsu monte de Balba, et quomodo vadit inde per Duos Leones, et inde salit per ipse serre super Casale, et inde descendit per ipsum monte super ipse Bille de Gareliano, et inde vadit ad ipsu plescu qui nominatur Cripta Imperatoris, et abinde descendit in fluvio de Gareliano et ascendit per ipso fluvio usque in iunctura ubi se iungunt ipse Rapido et ipse Carnello, et ab illo ascendit per ipso Carnello usque in iunctura de ipsa Cosa ad supradicto priore fine. Alia terra habentes fines: ab una parte fine Rapidu, de alia parte fine ipsu Carnellu, et abinde ascendit per ipsum Carnellum usque in iunctura de ipsa Cosa a supradictos priores fines. Alia terra habentes fines: ab una parte fine Rapidu, de alia parte fine ipsu Carnellu, de tertia parte fine rivu qui dicitur de Marozza et fine Farnieto et fine lacu qui nominatur de Radeprando, et quomodo vadit usque in silice, de quarta autem parte fine silice. Simulque et concedimus in eodem sancto venerabili loco aquas et ripas de ipsa Sonia cum cursu et alveo suo a Sancto Cosma et fine ipsu Carnellu. Ea videlicet ratione supranominatis terris de quantum sacro nostro Palatio infra dictos fines pertinere videntur una cum iam dictis aquis et ripis et alveis et cursus ipsius aque et cum omnia inferius et superius in iam dictis terris habentibus, cum viis et aquis et anditis suis, cum sepis et limitibus et cum pertinentiis suis cunctis et integris, in prefato sancto monasterio ipsa omnia concedimus et ad possessionem prefati monasterii et de eius abbatibus et rectoribus, ad habendum, possidendum et iuxta legem faciendum quem voluerint absque contrarietate comitis, castaldei, iudicis aut cuiuscumque personae contradictione vel inquietudine, sed perpetuis temporibus pars prefati monasterii et eius abbatibus et rectoribus habeant et possideant ea omnia que superius leguntur faciendumque voluerint, nemine in eodem sancto monasterio aliqua contraria ingerente. Ut autem haec nostra concessio verius observetur, manu propria scripsimus et ex anulo nostro subter iussimus sigillari. Signum domni Pandolfi excellentissimi principis. PADOLVS. Petrus notarius ex iussione supradicte potestatis scripsi. Data XVII kalendas Februarii, anno XX(o) principatus domni Pandolfi et anno quinto principatus domni Landolfi principibus, indictione .VI. Actum in civitate Capua.

Voigt 1902, n. 153.

Bloch 1986, p. 1347.

I principi Pandolfo I e Landolfo III, su richiesta del gastaldo Adenolfo e del figlio Guido, concedono a Montecassino e ad Aligerno tre territori pubblici nel territorio di Aquino. Riassunto in CMC, II, 2. Indicazione dell'anello con sigillo.