Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 3 (Martin et al., Registrum Petri Diaconi, II, n. 321, p. 944)
source date: [980 (979?) September] [Vicalvi (Frosinone)]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Domini nostri Iesu Christi. Tricesimo septimo anno principatus domni Paldolfi et duodecim anno principatus domnus Landolfi et filii, gloriosis et magnifici principibus, mense September, octaba idus. Ideoque ego Rachis castaldeus de Bicu Album, filius quondam Rachisi de cibitate Sorana, divina inspirationem compulsus, pro remedium anime mee, genitori nostris, ut hic et apud eternum Dominum requiem et misericordiam invenire valeamus, per hanc carta offeruimus ego prenominatos in monasterio Sancti Benedicti ubi, Deo auxiliante, domno Aligernus venerabilis abbas regimen tenere esse bidetur, hoc est una curte meam et duo gualdora que habeo in finibus Bicu Album, ipsa curte ubi ecclesia Sancti Victorini bocatur, quod est ad propinquo ipsum lacum; ipsa curte finem habet: de uno latere antico qui pergit de monte Albetu et mittit in ipsum fossatum qui se creat in latere montis et pergit usque in Terre Albe et mittit in fossatum qui pergit in flumen ubi Iunctura vocatur, et a secunda parte cacumen de ipso monte Albetu, et a tertia parte quomodo ipsa valle pergit de suprascripto monte et pergit usque in lacu Taurini, a quarta parte ipsa aqua et cannetu et quomodo pergit in ipsa Iunctura; unum gualdum in locum qui nominatur Silva Plana, in locum ubi pontem marmoreum est edificatum; ipsum habet finem: a prima parte fossatum qui pergit de ipsa Conca et mittit in supradicto ponte, a secunda parte via publica et quomodo mittit in ipso Golleta, a tertia parte fossatu qui nominatur Gollitu, a quarta parte res Sancti Benedicti qui nominatur Abbatissa; aliu gualdu in monte qui nominatur Albetu, ubi ipsa Forcella vocatur, et habet fine: de ipso monte ubi Forcella de fossa Cervuli vocatur, a secunda parte valle maiore qui est fra ipsum monte et aliu monte, et a tertia parte ipsu colle de Finocclitu et quomodo pergit in valle ubi Pesclulu Elecusu vocatur, et a quarta parte fine pede monte ubi nominatur Guar…, usque in res Sancti Benedicti; ipsa supradicta curte cum ecclesia Sancti Victorini qui ibi edificata esse videtur, et cum case murate et cum molino et cum loca molendine et cum forme et aqua, cum omni intro se vel super se habente de supradicta curte et de supradicti gualdora, cum omnia inferiora ac superiora sua, totum et integrum in ipso supradicto monasterio offerui ego Rachisi. Unde nec nobis, neque a germanos meos, neque a nostris heredes nulle exinde reservavimus, in ea ratione ut amodo et semper firmiter habeat et possideat supradicta curte cum gualdora cum predicto monasterio eiusque rectoribus. Et obligo me qui supra Rachisi vel nostris heredibus in suprascripto monasterio Montis Casino eiusque rectoribus integra curte et cum supradicte gualdora defendere et antestare ab omnibus hominibus, et si hanc offersione dirrumpere vel retornare quesierimus, vel si oc scriptum in quavis parte refutare temptaverimus, LXXX(a) solidos Vizanteos aureos penam nos et nostros heredes componere et dare obligamus in isto monasterio et ad rectores, et oc scriptum firmus permaneat semper. Et taliter ego supradicto Rachisi feci, et te Lupo notario scribere rogavi. Actum Bicualbum. Ego Rachisi in ac carta a me facta me subscripsi. Ego Leo iudex Ego Baro rogatus testis Ego Aczo rogatus testis.

Bloch 1986: 203, 820, 1348.

Ratchis, f.q. Rachisi della città di Sora, gastaldo di Vicalvi, offre a Montecassino una curtis con la chiesa di S. Vittorino nonché due gualdi, uno sito a Pons marmoreus e l’altro in monte Albetu.