Città del Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Arch. Cap. S. Pietro, Caps. IV fasc. 9 (S. Pietro, nr. 2)
source date: [854 August 10] [1141]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

[Leo episcopus servus servorum Dei ..................... monasteri] Sancti Martini qui situm [est post absidam in introitu ecclesie beati apostolorum principis] in perpetuum. [Convenit apostolico moderamini pia religione pollentibus benivola compassione succurrere ac po]scentium animu alacri devo[tione impertiri assensum; ex hoc enim lucri potissimum premium apud conditorem omnium Deum promeremur si ven]erabilia loca oportune ad melio[rem fuerint statum sine dubio perducta] * * * * * * * * * * * * * pontificalem sacratissimam et finetenus * * * * * * * * [ecclesia] Sancti Salvatoris Domini nostri ad sepeliendos omnes [peregrinos, ecc]lesia Sanctae Dei genitricis virginis Marie que vocatur scola Saxonum] * * * ecclesia Sancti Michaelis q[ue vocatur] scola Frisonorum, [ecclesia Sancti Iustini[ qui appellatur [scola Langobardorum] una cum ecclesia Sancti Zenonis cum casis, criptis, vineis, puteis, arboribus fructi[feris et infructiferis cum omnibus pertinentiis, posite] infra hanc nostram nova civitate Leoniana et inter affines: a primo latere incipiente * * * * * [nu]per edificavimus [* **] e[t] de[ind]e * * *um mur[um] * * * * * * * *m, et a secundo latere terra de venerabili monasterio Sanctorum Iohannis et P[auli et ortum Sancte Marie in Orato]rio qui est in capo de portico, et a tertio latere ipso portico usque in silice qui est ad arco maiore et per ipsa silice et via usque in fluvio [Tiberis pre]dicto loco qui dicitur Spellari, et a quarto latere iam dicto fluvio Tiberis. Pariter c[oncedimus et confirmamus fundora in integro] qui vocantur [Taliano maiore et aliud quod vocatur Ta]liano minore, fundum Fasciola, fundum Casanillo et fundum Casapindula, [fundum Rotula], fundum Cucumelli, fundum [Protelaris, omnes invicem] q[u]oerentes cum diversis fundis et vocabulis eorum, campis, pratis, pascuis, silvis, cum casis et vineis et cum omnibus ad eosdem fundos gener[a]l[iter et in integro pert]inentibus, positos foris porta Sancti Petri apostoli via Claudia miliario ab urbe Roma plus minus quarto vel q[uin]to et inter affines: a primo latere inci[piente a cava maiore recte] per silice quae dividit inter suprascriptae fundora et casale qui [vocatur Pratane]ll[a iuris monasterii Sancti Stephani maioris et ducente usque in rivo qui pergit a] ponte Sofflari, a secundo latere ipsius rivo qui dividit inter iam dictae fu[ndora et casa]l[e qui vocatur Men]ori iuris supradicto monasterio Sancti S[tephani maioris, a tertio latere] casale qui vocatur Bretti et Subereta iuris monasteri Sancti Laurentii qui appellatur Pallatini et quarto latere forma [vocat]a Sapatina, quae mittit usque in via C[ornelia que ducit in ba]silica Sanctae Rufinae et Secundae et casale qui vocatur Casagurdi iuris eiusdem monasterii Sancti Stefani maioris et deinde ducente per valle usque in[fra Balnearia et rect]e ascendente per alia valle qui dividit inter prenominata fundora et colle [Sancti] Stefani et [ex]inde pergen[te in va]lle Caunara [et veniente usque in] predicta silice seu caba qui est primus finis. Immo etiam et fundum unum in integro qui appellatur Cleandris cum ecclesia Sancte martiris Christi Agathe. Insuper casam qui dicitur Lardaria, nec non et fundum Adtalianum cum casis, vineis, seu terris, campis, pascuis, cultum vel incultum s[icuti desi]gnato esse videtur cum thermis, criptis et monumentis, positum fori[s porta] Sanc[ti] Pe[tri] apostoli via Au[relia. Po]rro et fundum unum i[n integro] qui [Olivetum v]ocabulo nuncupatur cum ecclesia Sancti Cosmae et Damiani. Immo etiam et fundora in in[tegro que vocantur Attici]ano et Colle et Pauli vel siquis ali[is nominibus appell]antur. Verum etiam et fundum unum in integro qui vocatur Buccege cum ecclesia Sanctorum marti[rum] Marii et Marthae filiorumque eius cum [casis, terris, vineis], pratis, pascuis, silvis, salectis, arboribus pomiferis, vel incultum diversis generis, rivis, aquae perhennis et cum omnibus finibus limitibus * * *dorum. Sive etiam concedo vobis monasterium Sancti Sebastiani cum massis, fund[i]s, seu casalibus atque appendicibus, aquimolis et olib[etis] et vineis, vel omnia et in omnibus ad eundem venerabile monasterium generaliter et in integro pertinentibus, constitutum infra civitate Centumcellensi * * * * massa que appellatur Liciniana qui et Genfluvio nuncupatur, in quo est oratorium Sancti Laurentii cum fundum qui vocatur Casaria cum omnibus ad eundem generaliter [et in integro perti]nentibus, positum territorio Centucellensis. Immo et fundos duos qui appellantur Arap* *um et Scurianum * * *[c]ampi ibi ipso constitut[i] S * * * a Silviniano et priscis constitutos via Appia territorio Billeternensi. Porro et fundos q[ui vocantur * *]iliariolum, Nobulam, Palmis et Vivariu[m] * * * vineis cum omnibus ad eos generaliter et in integro pertinentibus, positos via Clodia miliario ab urbe Roma plus minus quinto ex corpore suburbani patri[monii] * * una cum etiam fundum unum in integro qui appellatur * * * * cum ecclesia Sanctae Dei genitricis Mariae, ibi ipso [constituto una cum pratis, campis, pascuis], silvis, salectis, arboribus pomiferis vel infructiferis et cum omnibus ad eum pertinentibus, positum territorio Collinensi miliario ab urbe Roma plus minus * * * *. Denique fundum qui vocatur Barianum in quo est ecclesia Sanctorum Martini et Laurentii, seu et alio fundum qui vocatur Varianum minore atque fundum Terrella * * * [A]gellum, Tibulianum, Casambri, Mediana sivi invicem coherentes. Pariter et fundum Olianu[m in quo] est oratorio Sancti Valentini in integro, p[ositos territorio * * *] Vetere miliario ab urbe Roma plus minus vicesimo quinto ex corpore massae Vurianae. Simulque et con[cedo vobis] ospitales duos sivi invicem coher[entes], venerabile monasterium qui coniuncto esse videtur cum ecclesia Sancti Petri apostoli cum oratorio Sancti Sisti qui est [iu]xta ferrata atque Leoni pape et Sancti Adriani una cum * * * * no qui exit in ecclesia Sancti Petri inter oratoria Sancti Leonis et Sancti Adriani qui sunt iuxta oratorio dompnico. Item et concedo vobis ecclesiam * * * * cum terris et vineis et piscaria iuxta se et cum omnibus ad eam pertinentibus; a presenti secunda indictione tibi et per te hec omnia * * quae superius as[cripta le]gunturet ea quae usque nunc per quovis modis in prelato venerabili monasterio fuerunt vel cuncta quae tu ipse * * etiam postea ibidem acquirere * * * * * * * * * * per hanc nostram apostolicam preceptionem seriem confirmamus pro mercede animae [nostre] in iam dicto venerabili monasterio Sancti Martini * * * * * * atque presentis et futura perhemnis temporibus, idest usque in finem seculi secura integritate * * * sancimus detinendum ac possidendum * * * a te tuisque successoribus singulis quibusque indictionibus pensionis nomine rationibus supra[dicto]rum locorum ecclesiasticis † TRES † auri [uncias sine omni] difficultate in perpetuum persolvantur. Si quis autem, quod non credimus, temerario ausus contra huius nostrae apostolicae auctoritati privilegi[um dona]tionis seriem pie a nobis promulgatum agere vel temptaverit, sciad se Domini nostri apostolorum prin[ci]pis P[etri] anathematis vinculo innoda[tum et a regno] Dei alienus et cum diabolo et eius atrocissimis pompis atque cum Iuda traditore Domini Dei et salvatoris nostri Iesu Christi in eternum igne concrematum, si[mulque in vo]ragine tartareosque chaos demersus cum inpiis deficiant. Qui vero pio intuitum custodes et observatores huius nostri apostolici privilegiis extiterit, benedictionis gratia et celestis retributionis in eterna gaudia [a domino nostro Iesu Christo] consequi mereatur. Scriptum p[er manum] Theodori notarii regionarii et scriniarii Sanctae Romanae Ecclesiae in mense [et indictione] suprascripta secunda. † BENE VALETE † † Datum .IIII. idus augustus per manum Theophi[l]acti secundicerii sancte Sedis apostolicae, inperante domno nostro piissimo perpetuo augusto Lothario a Deo coronatus magno inperatore anno tricesimo et septimo, et post con[sulat]us anno tricesimo et septimo, indictione secunda. † Ego Iohannes (MG) scriniarius Sanctae Romanae Ecclesiae sicut inveni in thomo carticineo iam ex magna parte vetustate consumpto, scripto a predicto Theodoro scriniario Sanctae Romanae Ecclesiae ita non tenore deviato diligenter exemplavi et scripsi atque a tenebris ad lucem perduxi, anno undecimo pontificatus domni Innocentii secundi pape, indictione quarta.

S. Pietro in Vaticano, nr. 2, pp. 432-437

https://digi.vatlib.it/view/ARC_Arch.Cap.S.Pietro.caps.IV.fasc.9

Copia autentica membranacea del 1141 dello scriniario Iohannes, sicuramente esemplata da un originale papiraceo, come specificato nella formula di autenticazione e come pure desumibile dalle lacune testuali presenti nella pergamena (si veda il link). Sul contesto politico dell'originale si veda Marazzi 1994: 261-262. Sul documento e sulle copie di Iohannes, Stocchi 2010.