Città del Vaticano, Archivio Apostolico Vaticano, Reg. Vat. 18, ff. 239r-239v (Papsturkunden, nr. 22)
source date: [905 May 23] [1236]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

Sergius episcopus servus servorum Dei, dilectissimo et sanctissimo Ildebrando fratri et coepiscopo nostro Sancte Silve Candide et per te in eodem venerabili episcopio tuisque successoribus in perpetuum. Convenit apostolico moderamini pia religione pollentibus benivola compassione succurrere et poscentium animis alacri devotione impertiri assensum. Ex hoc enim lucri potissimum premium apud conditorem omnium Deum reponitur, quando venerabilia loca oportune ordinata ad meliorem fuerint sine dubio statum perducta. Et ideo considerantes desolationem ecclesie sanctarum Rufine et Secunde que appellatur Silva Candida, quam passa est a nephandissima Sarracenorum gente, sicut ruina ipsius loci testatur, et plebes atque casilia, que pene absque agricolis et habitatoribus esse noscuntur, ob restitutionem et reparationem sacri loci ipsius et remedium anime nostre concedimus tibique, fratri Ildebrando, venerabili episcopo, et per te in eadem sancta ecclesia in perpetuum massam que appellatur Cesana in integrum cum fundis et colonis suis, qui appellantur Furcule, Tandilianum, Martinianum, item coloniam de Solaro et coloniam de Cortina atque coloniam de Gradolfo et coloniam de Micinno, coloniam de Valle seu coloniam de Fontana et coloniam de Sancto, coloniam de Coriliano necnon et coloniam de Lauro simulque coloniam de Casanova et coloniam de Tribunolo et de Mesupane, coloniam de Castania Cupa, coloniam de Cabellis et de Cesano sive quibuscumque aliis vocabulis nuncupantur cum casis, vineis, casalibus seu appenditiis et cum omnibus finibus, terminis limitibusque suis, terris, campis, pratis, pascuis, silvis, salictis, arboribus pomiferis, fructiferis vel infructiferis diversi generis, puteis, fontibus, rivis, aque perhennis, edificiis, parietinis, arenariis adiunctis adiacentibusque suis, cum ecclesia que vocatur sancti Andree apostoli infra ipsam edificata massam una cum colonis atque massaritiis, tributariis et angarialibus, masculis et feminis, filiis et filiabus ac nepotibus eorum ibidem residentibus aut exinde pertinentibus, ubicumque inventi fuerint, cum omni censu atque dationibus et functionibus necnon angariis vel quicquid de eadem massa que vocatur Cesana in integrum in nostra Sancta Romana ecclesia secundum solitam consuetudinem persolvi debet et cum omnibus ad supradictam massam que vocatur Cesana generaliter et in integrum pertinentibus, positis in territorio Nepesino miliarum ab urbe Romana plus minus .XX. ex corpore patrimonii Tuscie, iuris Sancte Romane cui Deo auctore deservimus Ecclesie et inter affines: ab uno latere terra monasterii Sancti Stephani qui vocatur Maior a Sancto Petro et a secundo latere silva et terra de Iohanne Grammatico et a tercio latere pastoricia Donica et a quarto latere massa Clodiana; a presenti octava indictione tibi tuisque successoribus in eodem venerabili episcopio in perpetuum donamus, largimur, concedimus et stabilimus perenniter in usu et utilitate ipsius venerabilis episcopi et episcoporum, qui per tempora tenuerint, ita tamen, ut cotidianis diebus sacerdotes et clerici ipsius ecclesie pro remedio anime nostre clament in eadem ecclesia centum Kyrieleison et centum Christeleison et sacerdotes sacras oblationes in missarum sollempniis tribus vicibus per singulas ebdomadas pro absolutione nostre anime nostrorumque successorum pontificum omnipotenti Deo offerant. Statuentes apostolica censura sub divini iudicii obtestatione et anathematis interdicto, ut nulli unquam nostrorum successorum pontificum vel qui publicas functi fuerint actiones vel magna parvaque persone de supradicta massa cum omnibus locis seu familiis et colonis, massaritiis atque tributariis, cum omnibus suis pertinentiis vel adiacentiis, ut superius legitur, contra hoc nostrum pontificale privilegium agere vel alienare aut auferre presumat, sed potius firma atque stabilia perennibus ac perpetuis temporibus, ita ut a nobis statuta sunt, decernimus permanenda. Si quis autem, quod non optamus, temptator extiterit contra hoc nostrum apostolicum privilegium et in quoquam ire et transgressor esse maluerit vel frangere presumpserit et in omnibus obediens et observator esse noluerit, scia se auctoritate Dei omnipotentis et Domini nostri apostolorum principis Petri, cuius licet inmeriti Dei dignatione gerimus vices, anathematis vinculo innodatum et a regno Dei alienum. Qui vero pio intuitu verus custos et observator extiterit huius nostri apostolici privilegii, meritis atque precibus beati Petri apostolorum principis et sanctarum martirum Rufine et Secunde in ethereis arcibus premia et benedictionis gratiam atque misericordiam a iusto iudice, Domino nostro, vitamque eternam consequi mereatur. Scriptum per manum Melchisedech prothoscriniarii sancte sedis apostolice in mense Maio, indictione suprascripta .VIII. Datum .X. kalendas Iunii per manum Theophilati †cancellarii† (sacellarii) sancte sedis apostolice anno Deo propitio pontificatus domini Sergii summi pontificis universalis tertii pape in sacratissima sede beati Petri apostoli tertio, in mense et indictione suprascripta .VIII.

Papsturkunden, nr. 22, pp. 36-38

Marazzi 1998, pp. 263-265 e passim

Il documento è tramandato in copia nei registri di papa Gregorio IX. L'originale doveva senz'altro essere papiraceo, come già appurato da Gaetano Marini nella sua edizione dei Papiri Diplomatici (1805, al nr. 22).