Vercelli, Archivio Capitolare, Sentenze (BSSS 70; doc. CXLVIII bis; pp. 358-360)
source date: [1152 July 24] [1152 July 24]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

(S.T.) Anno dominice Jncarnacionis Millesimo centesimo quinquagesimosecundo Nono kalendas augusti indicione quintadecima. Presentia illorum hominum quorum nomina hic subter legantur. Controversia fuit jnter canonicos sancti eusebij et sancte Marie de portu sicide quo itur ad bulgarum et de districto montonorarij et de decme solidis rouoreti qui dantur pro lignis ad coquendum cibum quindenarum et de domo quam ambrosius iudicavit de qua habentur tres solidi in unoquoque anno et de duodecim denariis in alia casa petri dolosati et de decem libris quas Ubertus de euurado iudicavit et de legato lanfranci salientisinbonum et de feudo gastaldi et coci et de modio grani quod canonici sancti eusebij omni anno in comuni area accipiebant. et de vineis decanie et de districto uliaci quod donnus episcopus anselmus iudicavit et de vinea messoriani quam mater nigri gastaldi iudicavit et de terra quam gastaldus de uliaco dedit et de benefitio septemmanarie et de septem libris terre maioris canonice quam vendiderunt et de ciluriis quindenarum que canonicis absentibus nolebant solvere et de reliquo conviviorum. De quibus suprascriptis omnibus rebus canonici sancti eusebii adversus canonicos sancte marie conquerebantur de molendinis girunde et de decimis novalium quas donnus episcopus gisulphus iudicavit. et de decimis bradarole et rosaldoni et de terra ledegnane et Hoxenengi atque pchi et de tribus solidis. in casa tebaldi de fossato et de legatis ardicionis sicci et suorum filiorum in bulgato et de furno petri magistri et de sedimine et vinea ardicionis de grezio et de portu sarvi. Cumque super his questionibus controversia diu ventilata esset donnus Uguitio dei gratia sancte vercellenis ecclesie sacratus episcopus cum suis assessoribus. Hii sunt elias de novaria et medardus de vercellis atque gualo de tronzano iudices et consilium aliorum sapientum virorum. auditis allegationibus et uisis cognitisque utriusque partis rationibus sic stabilivit. Suprascriptum portum sicide canonicis sancti eusebij adiudicavit. Districtum montonarii nemini adiudicavit. De decem solidis rouoreti ita statuit ut quamdiu voluerint coquere cibaria quindenarum habeant eos cum autem cessaverint hoc facere dent sextam partem illorum denariorum canonicis sancte marie. De decem libris quas ubertus de euurado legavit canonicis sancti eusebii adiudicavit. Quartam partem legati lanfranci salientis in bonum canonicis sancte marie adiudicavit. De aliis autem oblationibus seu legatis nichil immutavit set quod cardinales guido et ubaldus super his statuerant confirmavit. feudum gastaldi et coci et modium grani et vineam decanie canonicis sancti eusebij adiudicavit. Iterum sextam partem vinee quam mater nigri gastaldi adiudicavit in messoriano canonicis sancte marie adiudicavit. iterum terram quam dedit gastaldus de uliaco canonicis sancti eusebij adiudicavit. Item de benefitio septemmanarie quod domnus papa precepit et iste firmavit. Set de septem libris terre maioris canonice quam dicunt illos vendidisse solummodo solidos centum illis tribuere precepit. De cibariis vero quindenarum illud instituit qui adessent illud perciperent qui autem abessent eo carerent. De reliquo conviviorum ita instituit ut eorum sint communia quorum generaliter sunt hec convivia. Super his de quibus conquerebantur canonici sancti eusebij ita instituit. Molendina giurende si super terram petri ceci sita sunt secundum quod a suprascriptis cardinaliibus de aliis eius rebus post mortem illius institutum est: ita et de illis molendinis. Item de decimis novalium quas episopus gisulphus legavit et de decimis rosaldoni et bradarole canonicis sancte marie confirmavit. Item terram ledegnane et Hoxenengi et pichi atque. sedimen ardicionis de grezio cum vinea et furnum petri magistri canonicis sancte marie confimavit. De legatis ardicionis sicci et suorum filiorum in bulgaro illud quod suprascripti cardinalese de oblationibus instituere et iste donnus uguitio episcopo confirmavit. Actum fuit hoc in palatio novo suprascripti episcopi. feliciter interfuerunt gualo de casale gualono. Julius de casale sancti evasii. Aichardus de Cirriono. Tranclerius advocatus et Milo fratres eius iordanus de odem loco casalis. Guilielmus vicecomes. Vercellinus carusus et eius dilius gervasius. Ego Vuigitio vercellensis episcopus subscripsi. Ego Medardus assessor episcopi subscripsi. Ego Guala assessor episcopi subscripsi. Ego Gandulphus sacri palatii notarius iussu suprascripti donni uguitionis episcopi et ab eo data hanc sententiam scripsi et subscripsi.

BSSS 70; doc. CXLVIII bis; pp. 358-360

Ferraris 1963

Il vescovo Uguccione il 24 luglio 1152 attraverso questa sentenza attribuì il porto di Bulgaro al capitolo di S. Eusebio ma lasciò impregiudicata la questione del districtus di Montonero. La questione del Porto di Bulgaro era stata chiusa dalla sentenza del 1146 con la quale il porto di Bulgaro era confermato ai canonici di sant'Eusebio in base al diploma dei re Ugo e Lotario del 13 agosto 945 e a quello di conferma dell'imperatore Ottone (31 dic. 997) sollecitato da Raginfredo, già arcidiacono di Vercelli. La sentenza del 1146 risolveva la questione aperta tra canonica di S. Eusebio ed episcopio. Quella del 1152 risolveva quella tra le due canoniche.