Montecassino, Archivio Abbaziale, aula III, capsa XI, n. 33
source date: [981 May 16] [Capua (Caserta)]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Domini salvatoris nostri Iesu Christi Dei aeterni. Landolfus divina ordinante providentia Langovardorum gentis principes (sic). Cum principalis excellentia petitione dilecti sui petenti clementer favet, quapropter noverit omnium fidelium nostrorum presentium scilicet ac futurorum sagacitas, declaro quia per preceptum sigillatum concessum habuit domno Paldolfo glorioso principe genitore nostro et domno Landolfo magnifico principe thio nostro in monasterio sanctisimi Benedicti constructo in monte qui dicitur Casino, ubi nuc (sic) modo domnus Aligernus venerabilis abbas preest, omnia quȩ ab imperatoribus seu a regibus et a singulis principibus antecessoribus illorum in eodem monasterio datas seu concessa sunt. Simulque et concesserant et confirmaberant in eodem sancto monasterio ut nullo atbeniente tempore per ullum modum tollere aut quererent tollere vobes aut carrum da parte ipsius monasterii pro qualescumque serbitium publicum faciendum vel in ostes eos minandum, set semper pars ipsius monasterii securus exinde manerent. Necnon et concesserant et confirmaberant in eodem sancto monasterio ȩcclesia bocabulo Sancti Benedicti quȩ edificato esse bidetur infra muro et muricino de cibitate Larino, quam ȩdificavit Leo presbiter et monachus, cum omnibus rebus et substatiis pertinentibus de eadem ȩcclesia, sicut in eadem ȩcclesia ipsa omnia datum et offertum habuit eodem Leo presbyter et monachus. Quam et confirmaberant in eadem ȩcclesia Sancti Benedicti omnem hereditatem quam ibidem offeruerat Crispolus monachus cum omnibus rebus et substantiis quȩ de antea et usque tando tenuit et possedit pars eidem monasterii Sancti Benedicti in tota pertinentia et dominatione Larinu, quemammodum ipsos in iam phato monasterio a domno Landolfo glorioso principe genitore ipsorum, havius (sic) noster, per preceptum sigillatum concessum et confirmatum est. Necnon et confirmaberant in eodem sancto monasterio omnes res et substantias qualitercumque seu quomodocumque possedit et possidet pars eidem monasterii in quibus modis per singula loca, fundos et terras quantos et quantas pars ipsius monasterii pertinentes habuit in Liburias, loco ubi nominatur at Trefone, seu et quantum sacri sui Palatii pertinerent per totas fines de eodem loco Trefone, quemammodum in iam dicto sancto monasterio a predicto glorioso principe genitore illorum per preceptum sigillatum concessum et confirmatum est. Quam et confirmaberat in eodem sancto monasterio ut atando et semper potestatem et licentiam haberent pars predicti monasterii quando volerent mittere at piscandum in lacum Patriense duos lontres cum duas paraturias de ipsi lontres et cum quadtuor homines qui in eadem acum iscarent quando voluerint et quandiu volere. Et confirmaberant in eodem sancto monasterio omnem censum et dationem quicquit pars illorum publici tollere vel exigere debuerint de ipsu gualdu et curte et terris eidem monasterii qui dicitur Casa Ientiana, quemammodum in prephato monasterio a iam dicto genitore illorum concessu et confirmatum est. Et confirmaberat in eodem sancto monasterio terris predicti monasterii incultis et aliquantis cultis quȩ esse videtur in Aquinense finibus, ubi ȩdificatȩ sunt ȩcclesiis Sancti Ambrosii et Sancte Andrȩe et Sancti Apollinaris et Sancti Stefani et Sancti Georgii, quem pars predicti monasterii per indicatȩ finis per scriptum combenientiȩ sȩcundum legem datum habuit Adenolf quemammodum iam dicto genitore ipsorum in eodem sancto monasterio per preceptum sigillatum concessum est. Et concesserat et confirmaberat in eodem sancto monasterio terra quȩ et quantum pertinuit vel pertinentes esse bidentur sacri eorum Palatii, hoc est a fine de Sanctu Martinu quomodo descendit ribo Sicco et vadit erga aqua qui dicitur Bantra, et sicut descendit usque in flubio Carnellu et usque nominatur monte qui dicitur Casino. Et concesserant et confirmaberant in eodem sancto monasterio omnes feminas liberas quantas usque tando serbi prephati monasterii sibi copulaberint maritos vel quod aduc in antea illorum tempore si copulaberint, insimul cum eisdem serbos sibi copulatos et cum filiis, filiabus ipsorum, quemammodum a iam dicto glorioso principe ienitore eorum in eodem prefato monasterio per preceptum sigillatum concessum est. Necnon et concesserant et confirmaberant in eodem sancto monasterio omnia que et quantum sacri sui Palatii pertinuit aut pertinerent vel pertinentes fuerint per qualiscumque modis, terris cultis et incultis, de planis et de montibus, de bineis et olibetis, de pratis, pascuis adque paludi, de ripis et aquis quȩ esse bidetur infra has fines, hoc est ab una parte fine Rapidu, de alia parte fine Carnellu, de tertia parte fine ribo qui dicitur de Marozza et fine Farnietu et fine lacu qui nominatur de Radeprandu et quomodo vadit usque in silice, de quarta autem parte fine ipsa silice quȩ est infra has fines, hoc est quomodo incipit de ipsa Cosa et salit per ipsum monte qui dicitur Sancti Donati per media serra, et quomodo descendit super ipsi monticelli de Marri et vadit usque ad ipsi pleski qui sunt at pede de monte de Balba, et quomodo vadit inde per Duos Leones, et inde salit per ipse serre super Casale, et inde descendit per ipsum montem super ipsa Villa de Garelianu, et inde vadit ad ipsu pesclu qui nominatur Gripta Imperatori usque in flumen, que iam dicti sancti monasterii pertinet secundum suis rationibus et cȩtera qualiter in eodem preceptum sigillatum qui scripto est per Petrum notarium continere bidetur. Iterum et concederemus et confirmaremus in iam phato sancto monasterio et ea omnia que a supradicto genitorem nostrum seu et a predicto patruum nostrorum seu a reliquis principibus et imperatoribus vel regibus, reliqua ea omnia per singula precepta in eodem monasterio ab eis datum et concessum est ea prephato sancto monasterio ipsos concederemus et confirmaremus. Modo vero postulando mandavit nostram clementiam superius dictus Aligerno venerabilis abbas per Grimoaldum comitem dilectus noster, ut concederemus et confirmaremus in predicto sancto monasterio integra ea omnia que supradicto precepto continet cum omni continentia et pertinentia que supradicta preceptora continet que ipso precepto (sic) continere bidetur, cum reliqua ea omnia continentia et pertinentia que pars ipsius monasterii per alia preceptora sibe a predicto genitorem nostrum vel patruum nostrum sibe a reliquis principibus seu inperatoribus vel regibus in eodem sancto monasterio concessum et confirmatum seu per qualiscumque modum datum est. Cuius petitionem exaudientes, hos firmitatis apices in iam phato sancto monasterio ibidem exinde fieri iussimus, per quos omnino sanctimus et perpetualiter havendum nostri et futuris temporibus concedimus et confirmamus in prephato sancto monasterio Sancti Benedicti situs in predicto Monte Casinu, ubi vir venerabilis Aligernus abbas preesse videtur, de ea omnia supradicta que et quantum sacri nostri Palatii per qualiscumque modis pertinuit aut pertinet vel pertinentes fuerit, simul et omnia supradicta et reliqua alia que a iam dictis inperatoribus seu a regibus vel a singulis principibus quam et a supradictis principibus genitorem et patruum nostrum per singula supradicta preceptora in eodem sancto monasterio concessa sunt, cunctum et integrum ipsos, pro amore omnipotentis Dei et hanime nostre salbatione, in prephato sancto monasterio ipsos concedimus et confirmamus una cum omnia intus, havendum ad avendum (sic) et possidendum ipsos hamodo et semper pars superius dicti monasterii et eiusque abbatibus et rectoribus, et faciendum exinde omnia quȩ eorum placuerit, ita ut amodo et nullo atveniente tempore neque a nos, neque a nullis ex nostris comitibus, castaldeis, iudicibus vel sculdhais aut a quibuscumque persone hominis aliquando pars predicti monasterii aut eius rectoribus de omnis supradicta haveant qualemcumque molestiam aut contrarietatem vel inquietudine per nullum modum in perpetuum, set perpetuis temporibus pars superius dicti sancti monasterii et eiusque abbatibus et rectoribus omnia supradicta firmiter et securiter havere et possidere valeant, in nullo ibidem exinde in aliquo contraria ingerente. Ut autem hmȩc nostra concessio verius obserbetur, manu propria scripsimus et ex anulo nostro supter iussimus sigillari. Signum domni Landolfi excellentissimi principis. LANDOLFVS. Adelchisi scriba ex iussione supradicte potestatis scripsi. Datum XVII kalendas Iunias, anno tertio decimo principatus domni Landolfi gloriosi principis, indictione nonona (sic). Actum in civitate Capuana.

RPD 216: 664-668 (12th-century copy); CMC II, 2: 158 (summary); Gattola 1734: 82-83; Leccisotti 1965: 71, n. 33; Voigt 1902: 68, n. 180.

Bloch 1986: 226, 1347; Zeller 2010: 127