Città del Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Barb. lat. 2724 (Federici, Chronicon Vulturnense, I, n. 69)
source date: [766 June] [Benevento]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine domini Dei et salvatoris nostri Iesu Christi. Temporibus gloriosissimi [Arichis], summi ducis gentis Longobardorum, anno VIII. gloriosi ducatus eius, mense iunio, per indiccione quarta. Sicut non sunt obmittenda, ut cotidie non deficantur preterita peccata, ita reminiscenda sunt retroactas versucias, et unde proposuimus, questionem licet necesse est retexere ordinem. Ideoque ad clarum deducenda sunt eo quod Godescalcus, qui fuit quondam dux, per cartulam offercionis contulerat in monasterio Sancte Dei genitricis Marie, quod situm esse videtur in Ysernias, in quo decreverat Annam coniugem suam regulariter vitam degere, et de sua substancia per singula loca nominative dare, qualiter ipsa dum adviveret vel eiusdem monasterii famuli nullam in posterum necessitatem paterentur sed nec paciantur, occulto Dei iudicio minime compleverunt suam devocionem, nam res illa, vivente ipso et Anna, ad monasterium Sancti Vincencii sunt per ipsius preceptum devolute. Sed dum ipsis in fugam positis perierunt, tunc Gysulfus quondam dux inpuplicavit omnes res eorum, et concessit per singulis fidelibus suis, eciam et illas quas monasterium Sancti Vincencii habendi dixerunt. Unde postmodum per iudicatum domne Scaniperge et domni Liudprandi ad monasterium sunt recepte, sed non omnes. Pro quas vero res surrexerat Alahis adversus monasterium cum precepto Gysulfi quondam ducis et cepit agere contra monasterium, qualiter ipsas res in suo iure defenderet. Et dum multe exinde cause emersissent, convenerant inter Alahis et monasterium quid quisque perscriptas habere debuisset. Sed nec in hoc contentus fuit, pertraxit causam, ut ad iudicium domni Aystulfi regis Ticino pariter coniungere debuissent, sicuti et factum est; et ipse per suum iudicium confirmaverat manum illam quam Alahis consignaverat, qualiter inter ipsum et monasterium convenerat. Sed nec sic potuit monasterium in omnibus suam invenire iusticiam, iterum commota causa cum Radoaldo gastaldeo per plures vices, in presencia domni Arichis, intencionando pro causa de filiis et noras suas seu germana eorum Eufimia, ancilla Dei, filia quondam Alahis, de prenominata substancia, vix tandem per ipsius iudicium ad nostram pervaluimus pervenire iusticiam, his expletis et obmissas omnes retroactas causaciones, inter Iohannem abbatem et Radoaldum gastaldeum, qui procurabat causas de filiis et noras suas, vel de Eufimia predicta germana eorum, causas pactuacionis de suprascripta substancia quid habere debeat Raduhin et Ermepertus cum coniuges suas, idest Altruda et Ermetruda, necnon et Eufimia germana eorum, vel quid monasterii Sancti Vincencii et eius congregacio, ideoque convenit ut pars monasterii haberet castanietum illum in Patenaria per designata loca: idest fine via puplica usque in castanietum Brincoaldi, per carrariola, usque in rivo ad Caprufici signatum. Et deinde erga ipsum rivum usque in finem de servi Ulciani gastaldei, et deinde per ipsos fines servi Ulciani, usque in sepe Fusculi, servo Theodoracini, qualiter reconiunget in finern monasterii in integrum; simul et in eodem loco condomas duas, una qui regitur per Crispulo, Mauriculo et Maurisso germanis cum uxores, filiis et filiabus et omnia eorum pertinencia, et […] Rocculo cum duos filios suos, idest Soppulo et Cissulo et noras ipsius cum omnia quantum ad manus suas habere visi sunt in ipsum locum Patenaria; similiter et ad monte Calbo prope civitatem Beneventanam, erga monasterium Sancti Petri, qui fuit de quondam Tatuni, in integrum vineas pecias duas, et campora duo, unde nobis nichil reservavimus. Unde convenit ut haberet pars Raduhini et Ermeperti cum coniuges suas vel Eufimia germana eorum in primis condoma in Missano, idest Lagari et Alari, seu Munulfus, cum uxores, filiis et filias, et omnia eorum pertinencia; condoma in casale Crissano Maroaldus cum uxore, filiis et filias, et omnia eorum pertinencia; et condoma in casale Vetticano, Iubiolu, Trasoaldus, Guettulus cum uxoribus, filios et filias, et omnia eorum pertinencia, qualiter hec omnia superius scripta a Godescalco duce in monasterio offertum fuerat: reliquas vero res quoddam Godescalci, qualiter eius offercio continet, habeat pars monasterii Sancti Vincencii, absque ulla contradiccione istorum vel heredes ipsarum. Et si qua pars parti contra hec omnia scripta ire quandoque temptaverit, vel removere presumpserit, componat pars parti fidem servanti pene nomine auri solidos mille, et presens cartula conveniencie in sua maneat firmitate. Et hoc stetit inter eos, ut unus alteri ab omni homine defensare deberet, et si defendere minime valeret, et probata fuerit causa, in dupplum unus alteri restituet, in quantum defensare minime potuerit. similiter et sint amodo cassate vel corrupte, nullum in se habentes roborem neque manus conscriptas, nec per iudicata vel precepta, que Aystuiftis rex emisit de suprascripta conveniencia, sed tantum iste amodo conscripte stabiles et inviolate suum debeant conservare roborem. Quas enim duas cartulas conveniencie uno tinore conscribtas sibi ad invicem tradiderunt, et me Aldefrid notarium scribere rogaverunt. Actum Benevento, mense et indiccione suprascripti, feliciter.

CV I, n. 69, pp. 321-324; CDL V, n. 7, pp. 362-367

Zornetta 2020: 67-73