Città del Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Barb. lat. 2724 (Federici, Chronicon Vulturnense, III, n. 185)
source date: [post 1014 February 2] [Roma]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Sancte et individue Trinitatis. Henricus divina favente clemencia Romanorum imperator augustus. Si fervore caritatis accensi de statu ac restauracione ecclesiarum Dei diligenti cura et indagacione tractamus, regni nostri solium stabiliri, ac feliciter regnare cum Christo nequaquam ambigimus. quo circa omnium fidelium Sancte Dei Ecclesie, nostrorumque presencium ac futurorum devocio noverit, qualiter Ylarius abbas cenobii Christi martyris Vincencii, situm in territorio Beneventano, super fluvium Vulturnum, nostram adiens celsitudinem, detulit precepta precessorum nostrorum imperatorum, et regum, videlicet Desiderii, Caroli , Lodovici , atque Lotharii, per quem contulerunt ex suis rebus in prefatum monasterium, ac confirmaverunt res et possessiones ibi a principibus, ducibus, reliquisque fidelibus collatas. Unde prefatus abbas nostram exoravit clemenciam, ut eadem precepta, ac legales scripciones, nec non predia per diversas fines regni Italici coniacencia eidem cenobio collata, per nostre confirmacionis preceptum, in prefatum venerabilem locum concederemus, et confirmaremus. Cuius peticionibus faventes, pro Dei amore, animarumque nostrarum remedio, per hoc nostre confirmacionis preceptum, prout iuste, et legaliter possumus, concedimus, et confirmamus, ac penitus corroboramus in predicto cenobio Christi martiris Vincencii omnia precepta precessorum nostrorum imperatorum et regum, videlicet Desiderii, Caroli, Lodovici, atque Lotharii, verumtamen omnes res et possessiones per diversos fines regni Italici positas per eadem precepta, vel quolibet legales scripciones a principibus, ducibus, reliquisque fidelibus ibidem collatas, nec non monasteria et cellas inferius nominatas, primitus videlicet declarantes ipsas hereditates, que circumdant ipsum monasterium, per has quoque fines: incipiente itaque a fluvio, qui dicitur Sangro, deinde per montes puplicos usque in monte, qui dicitur Azze, et sic revolvente monte eodem usque in fluvio, qui dicitur Melfa, et quemadmodum decurrit ipsa Melfa usque ubi coniungit se cum parvo fluvio, qui dicitur Mellarino, et abhinc in vertice montis, qui dicitur Barbola, et sic per cilium montis eiusdem usque in montem Archanum, et montem Marthe, montemque Casale, eosque videlicet montes extrinsecus circumdantes in ortum usque riaginis Ravennola qui nominatur, et a capite eiusdem riaginis venientes iuxta montes puplicos in montem usque Benafranam, qui est super urbem; eodem vero revolvente monte usque in cilium montis, qui est super terram, que vocatur Arcora, que est ecclesia hereditas [...] Dei genitricis Marie, que Olivetum vocatur, subiecta prephati monasterii, et ecclesie nichilominus hereditas Sancte Cristine, subdita eiusdem cenobii, cum inclitis territoriis suis, et cum reliquis finibus ipsa hereditas circumdata in fluvio usque Vulturno; nam iterum ex alia parte inchoante a prima fine cum iam dicto fluvio Sangro, ipsoque relinquente quomodo decernit aparum colle, et pergens usque in fluvio, qui dicitur Foruli, eodemque decurrente fluvio usque in fluvio Vuantra, et quomodo decurrit ipsum fluvium in alio flumine, quod Vulturnus vocatur, et quemammodum ipsum decurrit flumen iuxta terras eiusdem monasterii usque in predictis finibus, et terris ecclesie Sancte Marie. Per has quoque fines, una cum servis, et ancillis, cespitibusque suis, necnon et cum castris, montibus, collibus, vallibus, toronibus, ecclesiis, aquis, pascuis, et omnia infra ipsis finibus manencia, ac nostra presenti auctoritate, in prephato monasterio concedimus et confirmamus, sicut iam dudum repperimus in predicto cenobio concessum, et confirmatum esse a domno Lodovico serenissimo imperatore per sigillatum preceptum. Interea concedimus insuper, et confirmamus in eodem monasterio siquidem monasterium in honore beati Petri apostoli constructum, positum in loco Trite, territorio Vualvense; et in Penne cellam unam, que nunccupatur Sancta Maria in Musano; in Abruzo cellam unam in loco, qui vocatur Arole; item Sancta Maria in Duas Basilicas iuxta Sangrum; seu et monasterium Sancte Marie in territorio Marsicano, quod situm est in loco Apinianici; et in finibus Sorane civitatis inclitam vallem Soranam cum omnibus ecclesiis, et pertinenciis suis, et aliis cum cellis, et terris in ipsis consistentibus partibus, subditis eiusdem cenobii, per cognitas fines, sicut precepta eiusdem continent monasterii, videlicet regum, principum, et ducum, seu aliorumque fidelium scripciones ibidem ab ipsis collatas; sed cellam Sancte Columbe; cellam Sancti Donati in Cominu; cellam Sancti Mauri in Anglone; quam et alias cellas, et terras in ipsis finibus; sed cellam Sancte Agathe in loco Turcino; cellam Sancti Petri de Vairano, cum omnibus servis, et ancillis, cespitibus, vineis, et terris in omnibus sicut eiusdem monasterii continent scripciones; sed cellam Sancti Salvatoris de Alife; cellam Sancti Martini de monte Marsico; cellam Sancte Crucis ; cellam Sancti Ylarii ; cellam Sancti Petri de Tontole; cellam Sancti Vincencii de Tremojola, que est iuxta limitem; sed cellam Sancti Sossii cum inclito vualdo suo, in loco Liburie, ubi dicitur Pantanum has fines habentes: a prima parte decurrit via antiqua, que venit de Ducenta, que decernit inter has terras, et vualdu, et alias terras, et vualdu, quod fuit predicti monasterii, et qualiter descendit via ipsa, et intrat in ipsum Pantanum, et silvam, et paludem prefati monasterii, que est coniuncta Laneo; a secunda autem parte via est antiqua, que dicitur Vicana; a tercia vero iterum usque ad viam, que fuit antiqua, que vadit ad ipsam piscinam iam dicti monasterii, et decernit vias ipsas terras, et vualdu antedicti monasterii, et aliam terram prefati cenobii, que dicitur de Tortora, et terras aliorum hominum, que ibi affines sunt, et sicut incipit super ipsam piscinam, et qualiter revolvit circa ipsam terram de eodem vualdo, et iam dictam terram, que dicitur de Tortora, et vadit ad ipsum Pantanum predicti monasterii, et qualiter vadit et pergens per ipsum Pantanum, et silvam, et paludem usque in ipsum Frigidum; a quarta autem parte usque in iam dictum Frigidum, et predictum Laneum cum omnibus, que infra has fines consistent vel manent; sed cellam Sancti Vincencii infra civitatem Neapolim; cellam Sancti Vincencii de Cume; Sancti Petri cellam iuxta civitatem Beneventanam, prope fluvio Sabbati; cellam Sancte Marie de Castaneto, que est in castro Piniano; cellam Sancti Marci de Petra Cutilia; cellam Sancti Petri de Vipera cum ipso casale, qui dicitur Leoni; cellam Sancte Marie de Planisi; cellam Sancti Iohannis de Lucere; cellam Sancte Marie de Quinque Milia; cellam Sancti Vincencii de Telese; cellam Sancti Iohannis de Lisine cum ipsa molina; cellam Sancti Eleutheri in Fundiliano; cellam Sancte Marie de Loco Sano ; cellam Sancti Vincencii de Tocco; cellam infra Salernitanam civitatem in honore sancti Georgii constructam, cum omnibus suis pertinenciis; cellam Sancti Valentini in fluvio Bixentino; Sancti Vincencii cellam in fluvio Tusciano; cellam Sancti Vincencii in fluvio Tensa, et omnia ad iam dictam abbaciam pertinencia, cum omnibus aliis cappellis et pertinenciis earum, cum castellis, villis, casis, massariciis, mansis, silvis, pascuis, venacionibus, piscacionibus, vineis, arbustis, pratis, servis, ancillis, aldionibus, aldianis, redivicionibus, nec non cum omnibus, que dici et nominari possit in prefato monasterio concedimus, et confirmamus. Ea videlicet racione, quatinus prenominatus abbas, et suis successores de omnibus castellis, et capellis [...], vel monasteriis tam in hoc precepto, quamque in aliis preceptis, offercionibus, atque scripcionibus, que continere videtur, habeant potestatem tenendi, iuste commutandi, ordinandi, regulariter instruendi, vel quicquid iustum [...], visum fuerit faciendi, absque omni contradiccione quorumlibet hominum. Sancimus insuper, et nostra imperiali institucione corroboramus, ut si aliquo in tempore fuerit orta contencio de rebus iam dicti monasterii, nullus audeat deinceps per parentum possessiones ipsas hereditates residere, vel contendere presumat, excepto per verissimas cartulas, et iustas consignaciones. Verumtamen statuimus atque firmamus, ob amorem eterne vite, et oracionibus fratrum, quorum preces annuimus, ut ipsam semper legem per annorum curricula pars predicti cenobii accipiat de omnibus suis territoriis ab omnibus hominibus, quam instituit Astulfus rex Langobardorum De ecclesiis. Nam ex ea quoque re lex alia nec recipiatur, nec [...] qualibet ulterius iudicetur persona. Si vero fuerit contencio de servis, vel de alia quacumque re, inter aliquem vicinum suum, seu qualecumque hominem, liceat eis se defendere, sicut prisca consuetudo fuit per scariones eiusdem monasterii, nec audeat alicuis ipsos abbates, vel monachos ad sacramentum invitare, quia contra divinam auctoritatem et [...] regulam est. Precipientes insuper iubemus ut nullus rex, dux, princeps, marchio, comes, vicecomes, gastaldeus, sculdascius, vet aliquis publice rei exactor iam dictum abbatem, vei suos successores, aut monachos ex eius cenobio, vel eius cellis inquietare, laniare de prediis monasterii, aut aliquibus rebus disvestire [...], aut per placita secularia ducere, recepimus preterea pretextatum monasterium cum omnibus pretextatis monasteriis, ac cellis, rebus quoque, ac familiis ibidem aspicientibus cum fratribus, ac monachis ibidem Deo famulantibus, sub nostre tuicionis munburdum. Concedimus quoque, et corroboramus, ut nullus ex servis, aut ex familia eiusdem monasterii vel eos, qui cortisianas vocant audeat inquietare, aut ad publicam, vel comitum placitum ducere, aut iudicare, neque in domibus vel casis eiusdem monasterii iudicium, aut placitum tenere, nisi abbas prefati monasterii, aut suus missus, ante cuius conspectum omnes sui residentes, sicut ante nostram presenciam legem faciat et recipiat, neque placiaticum, portaticum, pontanaticum, casaticum, vel quodlibet pensum quisquam homo, aut publice rei exactor tollere, aut exigere presumat, sed disponimus, ut abbates et prepositi eiusdem loci, iuxta priscam consuetudinem ad communem utilitatem fratrum sua disponant providencia, absque alicuius contradiccione. Si quis igitur huius nostri precepti institucione, et confirmacionem, seu munburdi tuicione aliquando infringere temptaverit, sciat se compositurum auri optimi libras duomilia, medietatem Camere nostre, et medietatem parti predicti monasterii. quod ut verius credatur, diligenciusque ab omnibus observetur, manu propria roborantes anulo nostro insigniri iussimus). Signum domni Henrici [M] serenissimi et invictissimi imperatoris augusti. Henricus cancellarius, vice Everardi episcopi et archicancellarii, recognovit. Datum anno Dominice incarnacionis millesimo XIIII, indiccione XII, anno domini Henrici imperatoris augusti regni XII imperii eius I. Actum Rome, feliciter, amen.

CV III, n. 185, pp. 10-21; MGH DD H II., n. 286, pp. 339-342