Città del Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Barb. lat. 2724 (Federici, Chronicon Vulturnense, III, n. 187)
source date: [1038 May 30] [Capua (Caserta)]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine sancte et individue Trinitatis. Conradus, divina favente clemencia, Romanorum imperator augustus. Omnium sancte Dei Ecclesie fidelium et nostrorum, presentibus scilicet ac futurorum universitas noverit, quod Ylarius, abbas coenobii Christi Martyris Vincencii, siti in territorio Beneventano, super fluvium Vulturnum, nostram adiens celsitudinem, detulit precepta precessorum nostrorum imperatorum, et regum [...], per que contulerunt ex suis rebus in prefatum monasterium, ac confirmaverunt res, et possessiones ibi a principibus, ducibus, reliquisque fidelibus collatas. Unde prefatus abbas nos exoravit, ut eadem precepta, ac legales scripciones, nec non predia per diversas fines regni Italici coniacencia eidem cenobio collata, per nostre confirmacionis preceptum, in prefatum locum concederemus, et confirmaremus. Cuius peticionibus faventes, ob interventum Gisle imperatricis nostre dilecte contectalis, ac regis Henrici nostri amantissimi filii, per hanc preceptalem confirmacionem, prout iuste et legaliter possumus, concedimus, et confirmamus, ac penitus corroboramus in predicto monasterio omnia precepta precessorum nostrorum imperatorum et regum, videlicet Desiderii, Karoli, Lodoici, atque Lotharii atque imperatoris Henrici, verumtamen omnes res, et possessiones per diversos fines regni Italici positas, per eadem precepta, vel quolibet legales scripciones a principibus, ducibus reliquisque fidelibus ibidem collatas, nec non monasteria et cellas inferius nominatas, primitus videlicet declarantes ipsas hereditates, que circumdant ipsum monasterium, per has quoque fines: incipientes itaque a fluvio, qui dicitur Sangro, deinde per montes publicos usque in montem, qui dicitur Acze, et sic revolventes montes eodem usque in fluvio, qui dicitur Melfa, et quemadmodum decurrit ipsa Melfa, usque ubi coniungit se cum Mellarino, et abhinc in verticem montis, qui dicitur Barbola, et sic per cilium montis eiusdem, usque in montem Archanum, et montem Marthe, montemque Casale; eosque videlicet montes extrinsecus circumdantes in hortum riaginis , Ravennola qui nominatur; et a capite eiusdem riaginis venientes iuxta montes puplicos, usque in montem Benafranum, qui est super urbem; eodem vero revolvente monte usque in cilium montis, qui est super terram, que vocatur Arcora, que est ecclesie hereditas Sancte Dei genitricis Marie, que vocatur Olivetum, subiecta prefato monasterio, et ecclesie nichilominus hereditas Sancte Cristine, subdita eidem cenobio cum territoriis suis, et cum reliquis finibus, ipsa hereditas circumdata usque in fluvium Vulturnum; nam iterum ex alia parte inchoantes a primo fine cum iam dicto fluvio Sangro, ipsosque relinquentes, quomodo decernit aparu colle, et pergens usque in rivum qui dicitur Foruli, eodemque decurrente rivo, usque in fluvium Vantra, et quomodo decurrit ipsum flumen in alio flumine quod Vulturnus vocatur, et quemadmodum ipsum decurrit flumen, iuxta terras eiusdem monasterii, usque in predictos fines, et terras ecclesie Sancte Marie. Per has quoque fines una cum servis et ancillis cespitibusque suis, necnon et castris, montibus, collibus, vallibus, ecclesiis, aquis, pascuis, et omnia infra ipsos fines manencia, per nostram presentem autoritatem prefato monasterio concedimus, et confirmamus. Insuper corroboramus in eodem monasterio: monasterium Petri apostoli, positum in loco Trite; et in Penne cellam unam, que dicitur Sancta Maria in Musano; in Abruczo cellam unam in loco, qui dicitur Arole; item Sancta Maria in Duas Basilicas : seu et monasterium Sancte Marie in territorio Marsicano, in loco Apinianici; item in finibus Sorane civitatis inclitam vallem Soranam , cum omnibus pertinenciis et terris in ipsis partibus consistentibus, subditas eidem monasterio, per cognitas fines, sicut precepta eiusdem continent cenobii, et scripciones ibidem a bonis hominibus collate: idest cellam Sancte Columbe ; cellam Sancti Donati in Comino; cellam Sancti Mauri in Anglone, et alias cellas, et terras in ipsis finibus; igitur cellam Sancte Agathe in loco Turcino; cellam Sancti Petri de Vayrano, cum omnibus servis et ancillis, cespitibus, vineis et terris, et in omnibus sicut eiusdem monasterii continent scripciones; item cellam Sancti Salvatoris de Alife; cellam Sancti Martini de monte Marsico; cellam Sancte Crucis ; cellam Sancti Ylarii ; cellam Sancte Marie in Calinule; cellam Sancti Petri de Tontole; cellam Sancti Vincencii de Tremojola; item cellam Sancti Sossii cum inclita vualdo suo in loco Liburie, ubi dicitur Pantanum, cum omnibus suis finibus, sicut legitur in precepto nostri antecessoris imperatoris Henrici; item cellam Sancti Vincencii , infra civitatem Neapolim; cellam Sancti Vincencii de Cume; et Sancti Petri cellam, iuxta [...] Beneventanam, prope fluvium Sabbatum; cellam Sancte Marie de Castanieto, que est in castro Piniano; cellam Sancti Marci de Petra Cutilia; cellam Sancti Petri de Vipera cum ipso casale, quod dicitur Leoni; cellam Sancte Marie de Planisi; cellam Sancti Iohannis de Nucera; cellam Sancte Marie de Quinque Milia; cellam Sancti Vincencii de Telese; cellam Sancti Iohannis de Lisine cum ipsis molendinis; cellam Sancti Eleutherii in Fundiliano; cellam Sancte Marie de Loco Sano; cellam Sancti Vincencii de Tocco; cellam infra Salernum civitatem in honore sancti Georgii constructam, cum omnibus suis pertinenciis; cellam Sancti Valentini in fluvio Vixentino; cellam Sancti Vincencii in fluvio Tusiano; cellam Sancti Vincencii in fluvio Tensa; cellam Sancti Vincencii in civitate Tiano, cum omnibus suis pertinenciis, et omnia ad iam dictam abbaciam pertinencia, cum omnibus aliis cappellis, et pertinenciis eorum, cum castellis, villis, casis, massariciis, mansis, silvis, pascuis, venacionibus, piscacionibus, vineis, arbustis, pratis, servis, et ancillis, aldionibus, aldianis, reddibicionibus in prefato monasterio concedimus, et confirmamus. Ea videlicet racione, ut prenominatus abbas, suisque successores de omnibus predictis rebus habeant potestatem tenendi, iuste commutandi, regulariter ordinandi, vel quicquid iustum visum fuerit faciendi, absque omni contradiccione quorumlibet hominum. sancimus insuper, ut si aliquo in tempore orta fuerit contencio de rebus iam dicti monasterii, nullus audeat deinceps per parentum possessiones ipsas hereditates contendere, excepto per verissimas cartulas, et iustas consignaciones. Verumtamen statuimus, atque confirmarmus, ut ipsam semper legem per annorum curricula pars predicti cenobii accipiat de omnibus suis territoriis ab omnibus hominibus, quam instituit Astulfus rex Langobardorum De ecclesiis. Nam ex ea quoque re lex alia nec recipiatur, nec a quolibet ulterius iudicetur persona. si vero fuerit contencio de servis, vel de alia quacumque re inter aliquem vicinum suum, seu qualecumque hominem, liceat eis se defendere, sicut prisca consuetudo fuit, per scariones eiusdem monasterii, nec audeat aliquis ipsos abbates, vel monachos ad sacramentum invitare, quia contra divinam auctoritatem et contra regulam est. Precipientes igitur iubemus, ut nullus rex, dux, princeps, marchio, comes, seu aliqua magna, vel parva totis nostri regni persona iam dictum abbatem, vel suos successores, aut monachos ex eius cenobio, vel cellis inquietare, laniare, de prediis monasterii, aut aliquibus rebus disvestire, aut per placita secularia ducere. Recepimus preterea pretextatum monasterium, cum omnibus pretextatis monasteriis, ac cellis, rebus quoque, ac familiis ibidem aspicientibus, cum fratribus, ac monachis, sub nostre tuicionis munburdio. Concedimus quoque et corroboramus, ut nullus ex servis, aut ex familia, vel eos qui cortisianos vocant, audeant inquietare, aut ad puplicum, vel comitum placitum ducere, aut iudicare, neque in domibus, vel casis eiusdem monasterii iudicium, vel placitum tenere, nisi abbas. aut suus missus, ante cuius conspectum omnes sui residentes, sicut ante nostram presenciam legem faciant, et recipiant, neque placiaticum, portaticum, pontaticum, cassaticum, vel quodlibet pensum, quisquam homo, aut puplice rei exactor tollere, aut exigere presumat. Sed disponimus, ut abbates et prepositi, iuxta priscam consuetudinem, ad communem utilitatem fratrum sua disponant providencia, absque alicuius contradiccione. Si quis igitur hoc nostrum preceptum infringere temptaverit, sciat se compositurum auri optimi libras duomilia, medietatem Camere nostre, et medietatem parti predicti monasterii. Quod ut verius credatur, manu propria roborantes, sigillo nostro iussimus insigniri). Signum domni Conradi Romanorum [M] imperatoris augusti. Kadelohus cancellarius, vice Hermanni archicancellarii, recognovit. Datum .III. kalendas iunii, anno Dominice incarnacionis .MXXXVIII., indiccione .VI., anno domni Chonradi regni .XIIII., imperii .XIII. Actum in Vetere Capua, feliciter, amen.

CV III, n. 187, pp. 22-27; MGH DD Ko II, n. 268, pp. 369-372