Paris, Bibliothèque Nationale, ms. lat. 5411, Chron. Casauriense, ms. della fine del sec XII, fol. 85r-85v, Privilegium primo de cambio insule et constructione seu libertate cenobii Casauriensis.
source date: [873 May 26] [Capua (Caserta)] [XII ex]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine domini nostri Iesu Christi dei aeterni. Hlvdouuicus divina ordinante providentia imperator augustus. Quicquid famulorum Christi usibus deo inspirante largimur, illi profecto damus, a quo bonum omne suscepimus. Ideoque omnium sancte dei ecclesie nostrorumque fidelium presentium scilicet ac futurorum cognoscat unanimitas, eo quod divino amore afflati monasterium nos servorum Christi habitationi et quieti proficuum in insula , cui nomen est Casa aurea, que etiam amne cingitur Piscarie, instituendum providimus atque institutum stabiliri atque perpetualiter confirmari huius nostre liberalitatis pagina non incongruum fore perspeximus. Ac primo omnium aream ipsam, in qua claustrum venerabilis loci fabricandum censuimus, a parte Pinnensis episcopii iuste ac legaliter ex nostro proastio commutari fecimus. In qua ecclesiam ab antiquo beati martyris Quirici constructam invenientes alteram non longe ab ea ecclesiam in honorem sancte et individue trinitatis edificari precepimus, credentes sine dubio nostre pro hoc anime redemptionem imperiique nostri continuatam protectionem et adversariorum nostrorum efficacem contritionem divine nobis respectu misericordie preparari. Quam ob rem per hos nostrae auctoritatis apices confirmamus iterum et perpetualiter stabilimus prefatam insulam cum omnibus ex integro pertinentiis ipsius supra taxate reverende atque colende sancte trinitatis ecclesiae et his, qui inibi ex hoc nunc et deinceps deservituri sunt famuli Christi, ut habeant perfruantur atque possideant universa, que in ea comparatione donatione vel commutatione legali nostre parti acquisita sunt vel que extrinsecus ad eandem respiciunt, cum servis et ancillis cartulariis comenditis aldionibus libellariis et cunctis pertinentiis ipsorum, cum vineis et terris cultis et incultis silvis atque salectis planis et montuosis, cum molendinis ac piscationibus et omnibus circumcirca meatibus aquarum, omni nostra proheredumque nostrorum repetitione vel qualibet publica exactione remota. Et quoniam, ut prediximus, isdem sacer locus servorum dei usibus nostrisque desideriis visus est aptissimus, idcirco ad regimen ipsius venerandum presbiterum Romanum nomine probum moribus et regularibus instrumentis tritum abbatem instituimus, quatenus eius sollicitudini ac vigilantie Christi ovile commissum universos, qui ex mundi turbinibus ad se confugerint, tranquillissimam dilectionem, a mundi negotii vitam et ad aeterne superne patriae pascua feliciter properare commoneat. Qua de causa tam ipsum et eos, qui cum eo sunt, quamque et illos, qui inibi futuri sunt, cum omnibus, que nostra liberalitate vel aliorum fidelium Christi oblatione hucusque adquisierunt aut in antea deo propitio acquirere poterunt, sub nostro mundburdo et augustali inmunitati nostre defensione suscepimus, omni circa ipsos et ea, que illorum sunt, partis publice deminoratione invasione vel qualibet inquietudine imperpetuum sopita. Ubicumque autem vel undecumque necesse habuerint, tanquam pro domnicatis nostris ita pro rebus eorum ac familiis a nostris exequutoribus inquisitionem fieri volumus. Preterea cavendum observandumque iubemus, ne quisquam aliquo tempore ausu nefario quemlibet extraneum ad regimen ipsius sacrati loci superducere audeat; quin potius dei servis inibi degentibus strenuum ex suo numero pari consensu pastorem eligere liceat. Quod qui irrumpens et alium extrinsecus non pastorem sed lupum subintrat, ac per hoc in tremendo iudicio penam preparasse certissime noverit. Precipientes ergo omnimodis precipimus et sub interminatione iubemus, ut nullus ex presulibus ducibus comitibus gastaldionibus vel quibuslibet partis publice officialibus seu discurrentibus missis nostris aliquam supra taxato venerabili loco vel eis, qui ad ipsum pertinent, rebus vel familiis inferre audeat molestiam; sed liceat dei servis inibi libere ac secure degentibus pro nostri statu imperii altissimum dominum assiduis precibus implorare. Quod qui presumpserit et hanc nostre auctoritatis evidentissimam preceptionem vel in minimo violasse convictus fuerit, immunitatis nostre mulctam triginta libras argenti probate monete publice sancto ac reverendo cenobio componere compellatur. Et ut hec nostre largitionis confirmationis atque donationis nec non etiam immunitatis atque defensionis augustalis auctoritas firmior ac stabilior habeatur et diligentius futuris temporibus observetur, manu propria subter insignitam ex bulla nostra eam iussimus annotari. Signum domni (M.) Hludouuici serenissimi imperatoris augusti. Giselbertus presbiter et notarius ex iussu imperiali scripsi et subscripsi. Data VII kl. iunias, indictione VI; actum civitate Capua anno domni Hlvdouuici serenissimi imperatoris augusti XXo IIIIo; in dei nomine feliciter.

MGH DD Lu II, pp. 180-182, n. 58

Falso, secondo l'editore K. Wanner.