Bergamo, Biblioteca Civica Angelo Mai, Salone, cass. I, n. 10
source date: [901 May 23] [Vercelli]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine sanctae et individuae Trinitatis. Hludovuicus divina favente clementia imperator augustus. Omnibus sanctae Dei Ecclesiae fidelibus nostrisque tam presentibus quam et futuris notum fieri volumus, quia Adelbertus sanctae Bergamensis ecclesiae venerabilis episcopus nosterque fidelissimus nostram adiit celsitudinem per Garibaldum venerabilem episcopum et Sigefredum sacri palatii comitem nec non et Adelelmum comitem dilectos consiliarios nostros postulans, ut sanctam Bergamatem ecclesiam suam ob omnipotentis Dei amorem animeque nostrae remedium nostra imperiali auctoritate roboraremur, scilicet confirmando eidem sanctae Dei ecclesiae precepta vel auctoritates piissimorum augustorum vel regum seu predecessorum nostrorum omnium quotquot a tempore dive memorie magni Karoli regnaverunt usque ad presens tempus nostrum iuste et legaliter collata, spetiali tenore de curte que Morgula clamatur, quam olim ec pertinentiis iuris nostri beati martiri Alexandro, cuius corpus humatum quiescit iusta urbis Bergami muros, per nostrae auctoritatis preceptum concessimus, et de ecclesia Sancti Alexandri sita in Fara, quam quondam Iohannes eidem ecclesiae venerabilis episcopus ab Arriana heresi ad fidem catholicam convertit, et de monasteriolo Sancti Michaelis sito Cerreto iuxta Ollium fluvium, que iuris et proprietatis ipsius ecclesiae esse noscuntur. Quorum devotis precibus libentissime assensum prebentes, hos apices inscribi iussimus, per quos decernimus, ut quicquid antiqui imperatores et reges, imperatrices quoque et reginae Romanor[u]m et Langobardorum seu Francorum, nec non et r[eli]qui Deum timentes memorate sanctae Bergamati ecclesiae suis preceptis et testamentis contulerunt, et postmodum precellentissimi reges atque augusti sua auctoritate confirmaverunt, stabile atque inconvulsum nostris futurisque temporibus in ipsius iure et potestate perpetualiter maneat. Et nullus comes vel publice partis iudes et gastaldio vel alia quaelibet persona in monasteriis, xenodochiis vel ecclesiis baptismalibus aut cardinalibus seu oraculis vel cunctis possessionibus, quas sepe dicta ecclesia habere dinoscitur vel quas deinceps divina pietas aucmentare voluerit, nemo superioris aut inferioris rei publice procurator ad causas iudicario more audiendas, convenutm facere, vel freda exigere, aut mansionaticum vel paratas exquirere, parafredos aut fideliussores violenter tollere, clericos cuiuscumque conditionis eiusdem prelibate ecclesiae diocesis suffraganeos im personis vel domibus suis ledere vel homines tam ingenuos, libellarios quamque servos in possessionibus vel mansionibus prefatae ecclesiae commanentes potestative distringere, nec ullas publicas arbustaritias aut redibitiones vel illicitas occasiones sive angarias super imponere audeat, vel inferre presumat. Et quia ipsi nostri dilecti fideles nostrae innotuerunt mansuetudini, quod ab ipsius ecclesiae pertinentibus quaedam venationes arbustaritiequae iniustae et contra omnes leges inventa consuetudine in quibusdam comitatibus vel ministeriis publicis a nostris exactoribus annuatim exquirantur, idcirco modis omnibus praecipimus et sub interminatione iubemus, ut nullus sub regno nostro consitutus de rebus suprataxatae ecclesiae in quibuscumque comitatibus vel ministeriis publicis ullas huiuscemodi exhactiones aut alias quaslibet annuales donationes exigere, aut ammodo et deinceps consuetudinario more audeat, sed repulsa et extincta omni iniusta consuetudine, liceat eidem venerando praesuli suisque successoribus ac ministris res iam dictae ecclesiae cum universis sibi subiectis sub immunitatis nostrae defensione ordine quieto manere et nostris fideliter parere obsequiis, atque pro nostra incolumitate statuque regni nostri altissimum Dominum iugiter exorare. Omnimodis quoque praecipimus atque iubemus, ut undecumque a tempore prefati magni Karoli legalem vestitua[m] habere iam dicta ecclesia usque in evum dinosc[i]tur, si ullam diminoratinem quislibet facere temptaverit, non sit necesse iam dicto episcopo eiusque successoribus sive eiusdem ecclesiae causam peragentibus ullam facere probationem, sed diligenter per bonae fidei pagenses circumquaque manentes, si opus fuerit, cum iureiurando studiosissime fiat inquisitio, quatenus rei veritas lucide clarescat. Deprecati sunt nostri etiam predicti fideles imperialem celsitudinem nostram, ut eidem venerabili martiri Alexandro quoddam monasterium iuris regni nostri constitutum infra eandem Bergamatem civitatem ac dedicatum in honore Domini Salvatoris cum omnibus rebus, substantiis ac possessionibus suis in integrum concedere dignaremur. Quorum salubrem estimantes petitionem, tam pro omnipotentis Dei quamque pro eiusdem beatissimi Alexandri cultu nec non et pro ipsius venerabilis presulis fidelitate quam erga imperialem decentiam nostram imensus est, iam dictum monasterium iuris regni nostri cum omnibus adiacentiis et pertinentiis suis, mobilibus et immobilibus, casis videlicet, terris, vineis, campis, pratis, silvis, salectis, sationibus, pascuis, aquis aquarumque decuribus, molendinis, ripis, ripaticis, districtionibus, montibus, planitiebus, servis utriusque sexus progenitis vel in posterum procreandis, aldionibus et aldianis, exitibus et regressibus, divisis et indivisis ad iddem monasterium respitientibus iam dicto beati martiri Alexandro per huius nostrae auctoritatis paginam perpetualiter habenda, tenenda ac possidenda concedimus ac perdonamus, et de nostro et regni iure atque dominio, sicut nunc pertinere videtur, in eius ius et dominium modis omnibus transfundimus atque largimur, absque contradictione, minoratione vel molestia cuiuscumque. Si quis autem temerarius, quod non credimus, contra hoc nostrae confirmationis et concessionis atque largitionis preceptum in aliquo violare aut inrumpere temptaverit, ne quod temptat perficere possit, sciat se compositurum auri optimi libras centum, medietatem palatio nostro et med[i]etatem rectoribus sacrosanctae Bergomatae ecclesiae. Et ut veirus credatur ac diligentius ab omnibus observetur, manu propria subter roborantes anuli nostri inpressione insigniri iussimus. Signum (M) domni Hludovuici serenissimi imperatoris augusti. Arnulfus notarius ad vicem Liutuardi episcopi et archicanellarii recognovi [et subscripsi] (SR) (SI D). Data x kal. Iun., anno incarnationis dominicae DCCCCI, indictione IIII, anno primo imperante domno Hludovico serenissimo imperatore in Italia. Actum Vercellensis civitate. In Dei nomine feliciter, amen.

DD Lu III, pp. 71-76, Falsificazioni n. III

Falsificazione in forma di originale. Il testo segue in parte il diploma di Ludovico III del 25 marzo 901 (DD Lu III, pp. 34-36, n. XI), in parte da un diploma di Carlo III del 30 luglio 883 (MGH DD Ka III, p. 141, n. 88) e in parte dal diploma di Ludovico III, falsificato, datato febbraio-maggio 901 (DD Lu III, pp. 69-71, Falsificazioni n. II).