Venezia, Archivio di Stato, Atti diplomatici restituiti dal Governo austriaco, n. 219 c.
source date: [929 august 7] [Pavia] [X - XI]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine domini Dei aeterni. Hugo gratia Dei rex. Noverit omnium fidelium sanctae Dei ecclesiae nostrorumque presentium scilicet ac futurorum industria, Sigefredum venerabilem episcopum et dilectum fidelem nostrum humiliter nostram exorasse clementiam, quatinus episcopatum Separiensis sive Humago plebis ipsius episcopii fuit cum omni sua pertinentia cum piscationibus et venationibus suis atque insulam quae nominatur Paciano, et adiacet in comitatu Foroiuliensi, cum omnibus suis pertinentiis tam cum venationibus suis quam et piscationibus et montibus, vallibus, planitiebus atque olivetis, rupis et rupinis, aquis aquarumque decursibus, vulgariis, cultis et incultis et cum omnibus suis pertinentiis sanctae Tergestine ecclesie, cui Radaldus in presenti presul esse videtur, nostra preceptaria auctoritate sub omni integritate concedere atque largiri dignaremur. Cuius petitionibus assensum prebentes, predictum Sipariensem episcopatum, qui olim plebs ipsius sanctae Tergestine ecclesiae fuit, cum omni sua integritate, prout [iu]ste et legaliter possumus, nostra preceptaria auctoritate eidem sanctae Terg[es]tine ecclesiae et episcopo Radaldo suisque successoribus omnino conc[e]dimus, donamus atque largimur. Nec non et ecclesiae et predicto episcopo suisque successoribus delegamus, <quatinus potestatem habeant tam predictus episcopus quam et successores sui de eodem episcopatu, qualiter illis melius secundum Deum visum fuerat, faciendum et ordinandum, atque predictam insulam pleniter licentiam et potestatem habeant ad tenendum et possidendum. Igitur concedimus sanctae Tergestine ecclesiae et supradicto episcopo suisque successoribus eundem Sipariensum episcopatum atque predicto Humago sub omni integritate>, una cum casis, terris, vineis, campis, pratis, silvis, salectis, sacionibus, aquis aquarumque decursibus, molendinis, piscationibus, servis et ancillis, aldionibus et aldianis, montibus, vallibus, planiciebus et cum omnibus <ad eundem episcopatum atque> ad eandem insulam iuste et legaliter respicientibus, ad habendum, tenendum et racionabiliter commutandum ac perhenniter possidendum, omnium hominum remota contradictione. Insuper eandem ecclesiam Tergestinam cum ipsa ecclesia Separiense sibi concessa et cum iam dicto Humago sub omni integritate et cum eodem episcopo et cum clericis ibi Deo servientibus et cum liberis hominibus et famulis seu quos dudum prefate ecclesiae habuerunt et quos nunc in presenti habere videntur et cum omnibus rebus iuste et legaliter in ipsis ecclesiis respicientibus sub nostrae tuicionis mundburdo recepimus. Precipientes igitur iubemus, ut nullus dux, marchio, comes, vicecomes, sculdassius, gastaldius, decanus vel cuiuslibet ordinis seu dignitatis parvaque persona deinceps eundem episcopum vel suas ecclesias aut suos liberos vel commendatos aut excusatos vel servos seu eiusdem ecclesiae clericos deinceps iniuste molestare presumat; nullus insuper eos distringere, pignerare vel iniusto ordine temptet; nemo etiam in prediis prelibate ecclesiae aut in suis mansionibus absque voluntate iam dicti episcopi resolvat; nullus quoque commendatos, libellarios vel cartulatos aut excusatos iam fate ecclesiae per publica placita ire compellat, aut ab eis aliquas daciones, exhibiciones, reddibitiones, fredas vel quicquid ad publice partis functionem pertinere videtur exigat, nihilque quod iniustum aut contra legem videatur inferat; sed liceat eidem episcopo suisque successoribus omnia canonice previdere et diiudicare secundum Deum et vivere cum omnibus sibi subiectis securo at quieto ordine, remota totius potestatis inquietudine. Si quis igitur hoc nostrae munificentiae preceptum seu tuitionis mundburdum aliquando infringere vel violare temptaverit, sciat se compositurum auri optimi libras centum, medietatem camerae nostrae et medietatem prelibate sanctae Tergestinae ecclesiae. Quod ut verius credatur et diligencius observetur, manu propria roborantes de anulo nostro subter anotari iussimus. Signum domni (M) Hugonis piissimi regis. Reccho cancellarius ad vicem Garlanni abbatis et archicancellarii recognovi et subscripsi. (SR) Data VII id. aug., anno dominicae incarnationis DCCCCXXVIIII regni autem domni Hugonis piissimi regis quarto, indic. secunda. Actum Papia. Feliciter.

DD U, pp. 65-68, n. XXII

Schiaparelli 1914, p. 202-206 solleva dubbi sull'autenticità del diploma: la donazione di un vescovato senza motivazione (come invece si trova per DD U, pp. 34-37, n. XI) è inusuale e inoltre non è stata trovata traccia di alcun vescovato a Sipar.