Lucca, Archivio Storico Diocesano, Archivio Capitolare, Diplomatico, Priv., CC 8
source date: [1038 February 23] [Vivinaia (Montecarlo; Lucca)]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine sanctae et individuae trinitatis. Chuonradus divina favente clementia Romanorum imperator augustus. Quia decet imperiali magnificentiae loca sancta ditare atque venerari et omnibus christianis de animabus suis curam atque sollicitudinem gerere, ideo dignum duximus modo in presenti sanctissimi Martini episcopi locum Luce situm in aliquo locupletare, ut et ipsis, pro quibus donatum est, ad refrigerium et nobis ad remedium proficiat sempiternum. Quapropter considerantes nos hoc et in animo volventes prece et admonitione dilecte coniugis nostre simulque consortis nostri regni Gislae confirmamus predicto sancto loco, sicuti olim Ugo, Lotharius atque primus Otto et secundus ac tertius nec non Heinricus precessores nostri reges et imperatores pro remedio animarum Adelberti marchionis et Berte comitissae nec non et suarum dederunt beato Martino pontifici aecclesieque suae sitae Lucae suisque fidelibus ibi pro tempore d[eo] f[amul]antibus, sacerdotibus scilicet diaconibus subdiaconibus quoque ceterisque pro tempore ibi ordinatis, videlicet curtes duas, unam quam predicta Berta suo pretio comparavit et dicitur Massa Grosi, consistens in ipso comitatu Lucensi cum terris et massariciis ibi pertinentibus, videlicet in loco Mothatico manentes duos, in Arsitulo manentes duos, in Montesciano manentem unum, in Fiocli manentes quattuor, in Casule manentes III, in Cerri manentem unum, in Scopeto manentes duos, in Platano manentem unum, iuxta ipsam curtem adiacentes manentes decem, in Collezano manentem manentem unum, in Panicale manentem unum, qui omnes iam dicte curti vicini esse videntur, in aliis locis et villis ad ipsam curtem pertinentes ad Toianum ultra portam manentes quinque, in Retiniano manentem unum, ad Turrim iuxta campum manentem unum, in Casule montanino manentem unum, in Bolisano manentes II, in Corsanico manentes II, in Cerbaiola manentem I, in Bonazona iuxta Uersiliam campum unum, iuxta aecclesiam sancti Angeli in Cornuta campum unum, ad Metatum campos duos, unum ex uno latere Sercli fluminis et alterum campum ex altero latere, unum caput tenet in terra sancti Antimi et alterum caput cum ambobus lateribus in terra sanctae Marie, seu et petiolam unam de terra in insula iuxta flumen Sercli cum omnibus pertinentiis eiusdem curtis nostra preceptali auctoritate iam dicto sancto loco confirmamus funditusque largimur; insuper etiam curtem aliam in eodem comitatu Lucensi adiacentem sancta Pet[ron]illa nomine prope Massam macenariam coniacentem cum capella in honore eiusdem sanctae Petronillae cum manentibus XXI in Massa macenaria et duobus in Coloniola nec non et pratis in Cippeto, in Turingana atque vinea et campis in loco Turingo nec non vinea et terris in Parazana et aliquantula terra in Pontet[ec]to -- cum servis et ancillis omnibusque rebus familiis ad easdem curtes pertinentibus, sicut Ugo, Lotharius et alii prenominati reges preceptali auctoritate obtulerunt aecclesiae beati Martini, ubi caput Lucani episcopii esse dinoscitur, in usu et sumptu canonicorum ibidem pro tempore deo militantium, ita nos ibidem concedimus donamus atque largimur et de nostro iure et dominio in eorum ius et dominium omnino transfundimus ac delegamus, una cum casis sediminibus campis terris vineis pratis pascuis silvis aquis aquarumque decursibus molendinis piscationibus montibus vallibus planitiebus servis ancillis aldionibus et aldiabus cuntisque rebus et familiis iuste et legaliter ad easdem curtes pertinentibus et respicientibus in integrum, quatenus canonici ecclesie beati Martini deo famulantes et pro animabus superius nominatis et pro nobis deum exorantes prefatas curtes cum omnibus ad eas pertinentibus in integrum concedimus illis, ut habeant teneant firmiterque possideant. Statuimus, ut episcopus loci nullam quoquam in tempore de prefatis curtibus potestatem habeat neque inde se intromittat, nisi ad canonicorum auxilium et salvationem, et si, quod absit, a potestate eorum prefatas curtes cum omnibus ad se pertinentibus episcopus loci aut ullus invasor tulerit aut aliquid subtraxerit, tunc deveniant in potestatem ducis et marchionis Lucensis civitatis tandiu, donec talis [episcopus] venerit, qui prefatas curtes in iure et potestate canonicorum esse permittat. [De]nique et plebem unam de Sugriminio in honore sancti Laurentii constructam, quam Conradus eiusdem civitatis episcopus ex parte episcopii loco quarte portionis ex decimis predicte canonice in usum et sumptum canonicorum per scriptum concessit, per hoc nostrum preceptum [confir]mamus et corroboramus statuentes, ut nullus episcoporum eandem plebem a potestate canonicorum tollere presumat. De cetero totius ordinis canonicorum predictasque curtes atque omnes illorum res et oblationes, quascumque homines religiosi pro animabus suis vel parentum suorum in eodem loco dederunt vel quod inantea daturi sunt, cum omnibus rebus et familiis ad easdem curtes et plebem seu oblationes pertinentibus cunctas res et familias canonicorum sub nostra defensione et mundburdio recepimus atque precipientes iubemus, ut nullus dux marchio comes vicecomes episcopus nullaque sub nostro imperio degens magna vel parva persona canonicos in aecclesia beati Martini deo servientes inquietare vel molestare audeat aut de prefatis curtibus et plebe aliisque rebus ac oblationibus disvestire aut invasionem facere presumat aut de rebus eorum propriis sine legali iudicio seu ex familiis temptet; sed liceat eis prefatas curtes et plebem atque oblationes cum rebus predictis tenere et pro pretaxatis animabus et nobis exorare, quiete et pacifice vivere, omni contradictione remota. Si quis igitur huius nostri precepti violator extiterit, sciat se compositurum auri optimi libras centum, medietatem camere nostrae et medietatem canonicis in memorata aecclesia deo famulantibus pro tempore, et insuper aeternae damnationis penam incurrat et cum Iuda traditore partem in die iudicii habeat. Et ut haec nostra confirmatio rata in posterum maneat diligentiusque ab omnibus observetur, manu propria presentem paginam roborantes sigilli nostri impressione subter annotari iussimus. Signum domni Chuonradi serenissimi Romanorum (M.) imperatoris augusti. Kadelohus cancellarius vice Herimanni archiepiscopi et archicancellarii recognovit. Datum VII. kal. mar. anno dominice incarnationis MXXXVIII, indictione VI, anno domni Chuonradi regnantis XIIII, imperii XIII; actum ad Uiam Uenariam in comitatu Lucensi; feliciter amen. (B. 2.)

MGH DD Ko II, pp. 359-361, n. 260

Conferma del diploma dei re Ugo e Lotario del 1 luglio 932 (DD U L, pp. 94-98, n. XXXI) e del diploma di Ottone I del 13 marzo 962 (MGH DD O I, pp. 330-331, n. 238). Il contenuto è confermato poi da Ottone II il 21 dicembre 982 (MGH DD O II, pp. 340-342, n. 289) e Ottone III il 1 settembre 998 (MGH DD O III, pp.726-727, n. 301). Non vi è traccia del diploma di conferma di Enrico II menzionato nel testo. Cfr. DD U L 26 marzo 941 (pp. 166-169, n. LVI).