Pavia, Archivio Vescovile, cartella n. 181
source date: [943] [Una mano del XVII secolo aggiunse un breve regesto aul verso della pergam
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine sanctae et individuae Trinitatis. Hugo et Lotharius divina providente clementia reges. [Reg]alem decet exellentiam sanctis ac venerabilibus locis ex suis largiri, et largita confirmare ac sub defensionis munimine cuncta corroborare. Quapropter omnium sancte Dei Aecclesie fidelium nostrorumque presentium ac futurorum comper[ia]t sollertia, qualiter peticione et interventu Sigefredi Parmensis episcopi atque Elisiardi comitis beato Siro sacerrimo confessori sueque sancte Ticinensi aecclesiae, cui Liutefredus presul preesse videtur, omnes res et familias, abbatias videlicet, [plebes] et cortes cunctaque quae ad eandem Ticinensem aecclesiam pertinere vel respicere videbantur eo tempore quo eadem Ticinensis civitas caelitus furore misso consumpta est, per hoc nostrum preceptum concedimus, largimur, confirmamus et corroboramus; nominative videlicet, abbatiam in honore Domini Salvatoris in campania non longe a Ticino sitam, Sanctaeque Mariae ad Perticam et Sancti Michaelis quae dicitur Maior, Sanctique Romuli, et Sancte Cristine, Sancteque Mustiole, omnesque cardinales capellas tam extra quam infra urbem positas, nec non monasterium Vetus et Anzonis et Sigemarii et unum monasterium in Cariade, cortes eciam Cecim[a]m, Montem Velleris, Summi, Sarianum, Robuscallam, Robuscaletam, Cugullo, Tenesi, et super lacum Cumanum Cernobium, Menasi et Maximo, quae est in Valle Tellina, verum eciam et vada piscaria atque portus, id est Navicella Episcopi et portum [Ca]ballaricium in Ticino. Insuper eciam concedimus ut a [portu Barbi]ani usque ad portum qui dicitur Burigo, et a capite Verna[u]le usque ad vadum Farigeni, cum insulis et piscationibus et molendinis, cum omnibus quae dici et nominari possunt infra ipsas fines, sint in iure et po[testa]te prelibate aecclesiae; et neque ripaticum, neque terraticum, neque teloneum, neque palificturam, neque aliquam functionem ullo in loco ad publicam partem persolvat, sed cuncta, sicut iam dictum est, ante incendium Ticinensis urbis undecumque aut quomodocumque eadem Ticinensis aecclesia investita fuit seu per precepta a nostris precessoribus seu per quecumque instrumenta cartarum a fidelibus collata, per hoc nostrum preceptum concedimus, largimur, comfirmamus et corroboramus, una cum monasteriis, abbatiis, cortibus, plebibus, sortibus, massariciis, servis et ancillis, aldionibus et aldianis omnibusque rebus quae dici vel nominari possunt ad eandem Ticinensem aecclesiam pertinentibus in integrum. Concedimus eciam ut, si ex quibuslibet rebus vel familiis prefatae aecclesiae aliqua intentio horta fuerit, per inquisitionem trium bonorum hominum ex filiis eiusdem ecclesiae per sacramentum confirmetur quod pars ipsius ecclesiae inde investita fuerit, et sic firmiter in posterum possideat. Statuentes itaque iubemus, ut nullus dux, neque marchio, comes eciam, vicecomes, sculdascius vel aliquis minister publicus aut aliqua persona disvestire aut invadere de rebus predicte ecclesiae sine legali iudicio, teloneum quoque aut ullam publicam funccionem exigere aut mansionaticum presumtive accipere audeat, sed eadem ecclesia cum reb[u]s atque familiis [sub] nostre nostrorumque s[u]cc[e]ssorum defensionis munimin[e] per[frui a]c p[a]cifice manere queat. Si quis igitur hoc nostrum preceptum violare temptaverit, sciat se compositurum auri optimi libras mille, medietatem camerae nostrae et medietatem vicario ips[iu]s [e]cclesiae suisque successoribus. Quod ut verius credatur diligenciusque ab omnibus observetur, manu propria roborantes de anulo nostro subter iussimus sigillari. Signa domnorum regum Hugonis (MF) (MF) atque Lotharii. Giseprandus cancellarius ad vicem Bosonis episcopi et archicancellarii recognovi et subscripsi (SR).

DD U L, pp. 216-219, n. LXXIV

Secondo Schiaparelli (DD U L, p. 217) il diploma dipende in parte da un diploma perduto di Rodolfo II, che servì da base per il falso diploma di Rodolfo II del 18 luglio 925 (DD R II, pp. 136-141, falsificazioni n. II). Schiaparelli (DD U L, p. 394) è incerto sull'identificazione della curtis di Cugullo con la località omonima nel comune di Pieveottoville.