Montecassino, Archivio privato, Carte di Pomposa, fasc. I, n. 2
source date: [939 October 4] [Mezzetti, Le carte, p. 6: gli anni di papa Stefano IX e di Ugo
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Patris et Filiis et Sspiritu Sancti. Anno Deo propicio pontificatus domni nostri Stefani summi pontifitjs et universalis pape in apostolica s[a]cratissima beati Petri sede primo et domno Ugone regis anno quartodecimo et domno Lotharius item regis eius filius anno detjmo, die quarto m(ense) octuber, ind(itjone) terciadecima, RAVENNE. Petimus a vobis domno Paulo per Domini misericordia vir(o) (venera)b(ili) episc(opo) sancte Liviensis Ecclesie et aba(s) mon(asterii) Sancte Dei genetricis virginis Marie qui est fundata in superiora domi qui vocatur imperialis Exenodochio, unac(um)que consensum cuctis deservientibus eiusdem mon(asterii), uti nobis Utriano qui vocatur de Curulo seo filiis et nepotibus tuis liv(ellario) nomine concedo et largior atque confirmo vobis rem iuris suprascriptis mon(asterii) nostris Exenodocchii imperialis, idest omnes sortes et porciones principales in in(tegro), quantascunque fuit de Leo qui vocabatur Pitulo de Feraria et que nos modo ad manibus nostris indomnicata tenere videmur, qui est possita in fundo Salecta qui vocatur Castelana, in terra fines de is omnibus ut superius legitur: ab uno llatere Curulo percorentem et ab alio llatere Salecta qui vocatur Gundoni, tercio llatere media fossa qui vocatur Gradicana percorentem atque a quarto llatere massa qui vocatur Ruvina, cum terris, campis, pratis, pascuis, silvis, salectis, satjonalibus, arbustis, arboribus et cum omnibus ad easdem pertinentibus sicut superius legitur, constituto territorio Ferariense, pl(e)v(e) Sancti Georgii qui vocatur in Tamara; abendum, tenendum, cultandum, laborandum, defensandum, vos aut omine vestro supersedendum et in omnibus meliorandum, in annis advenientibus viginti et nove ad renovandum, salva ssanatjonem domnica dandum. Ita ssane ut inferatis domnice ratjonibus michi meisque subcessoribus de suprascripto mon(asterio) singulis quibusque annis, hocc est terratico: tritico, faba, siccale de lavore maiore seu minuto atque ligumina vel omnem aresticio, omnia et ex omnibus modio nono; et si vineam pastenaveritis redere exinde debeatis secundum ister locos; exenio vero per unoquoque anno pullo uno, grano m(ano)l(ictile) quartario uno, lino m(anna) nona; aductum omnia et ex omnibus per vos suprascriptis petitoris usque ad ripa Padum ubi nave domnica nostra potuit pervenire. Maioreque domnico nostro vel nostra dominatjone cu(m)m onore et obedientja sussipere debeatis et subseptjonem ei facere et brachiaticam ei persolvere sine dolo vel fraude. Si quis vero pars nostrum contra hos liv(ello) ire temtaverimus ante perfinitus tempus sicut superius legitur, d(et) pars partis fidem servante ante omnis litis initjum aut interpell(atjonem) pene nomine auri uncias duas et pos penem sol(utjonem) m(anente) hos liv(ello) in suo rubore. Cos vero liv(ello) in uno tenore conscripto Petrus in Dei nomine tabell(ionem) et curialis chuius civitatis Rav(enne) scribendum rogavimus, unum alterius nobis contradimus, quod consecutis agamus Deum et maxima gratjam. Paulus D(e)i omnip(oten)tis mi(sericordi)a humil(is) ep(iscopu)s s(an)c(t)e Liv(iensis) Eccl(esi)e et abb(as) mon(asterii) S(an)c(t)e Marie Exenodohii imperial(is) in hoc libel(lo) s(ub)s(cripsi).

Mezzetti, Le carte, pp. 5-8, n. 2; Federici, Historia, pp. 401-402, doc IV; Fantuzzi, Monumenti, II, pp. 17-18, doc. VII.

Secondo Montanari (1976, p. 774), il termine di difficile interpretazione manolictile può significare "coltivato manualmente", con le tecniche intensive dell'orticoltura.