Roma, Archivio di San Pietro in Vincoli - Procura Generale dei Canonici Regolari Lateranensi del SS.mo Salvatore dell’ordine di S. Agostino (Fondo Benevento, S. Modesto), perg. n. I
source date: [991 August 12 - 992 November 29] [Benevento]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine domini salvatoris nostri Iesu Christi Dei eterni. Paldolfus et Landolfus filius eius divina ordinante providentia Langobardorum gentis principes. Cum principali excellentia petitionibus dilectorum suorum omnibus iuste petentibus clementer favet. Igitur noverit omnium fidelium nostrorum presentium scilicet ac futurorum sagacitas Leonem veneravilem abbas monasterii Sancti Modesti, qui constructum est intus noba Beneventanam civitatem, per Roffridum comitem dilec[t]um thium nostrum, nostram adiisse a Deo protegendam principalem dignitatem, deprecans ut concederemus atque confirmaremus in prefato mona(sterio) Sancti Modesti, in quo ille preest, cuncta qualiter hic inferius declaratur, habend(um) iure quieto. de quibus petiit sibi a nostra excellentia munitionis apices exinde huius mon(asterii) fieri iuberemus. Cuius petitionis usquequaque libenter assensum prebentes hos nostre munitatis apices exinde in prefato monasterio fieri iussimus, per quos videlicet omnino sancimus et perpetualiter per presens hoc nostrum roboreum preceptum concedimus atque confirmamus in eodem ven(er)ab(ili) mona(sterio), pro salvatione anime nostre nostreque patrie salvatione, omnia que per preceptora a cunctis principibus nostrorum antecessorum seu regibus atque imperatoribus quam et a ducibus vel ab archiepiscopis et diversorum pape et a cunctis episcopis in eodem monasterio sunt concessa atque confirmata. Nec non et concedimus atque confìrrnamus in prefato cenovio has ecclesias cum omnibus illarum pertinentiis: primis omnium monasterium Sancti Severini et ecclesia Sancte Marie ad Silice, que hedificate sunt in civitate Neapolim in vico Danieli, et monasterium Sancti Benedicti qui constructum est in ipso monticello iuxta civit(ate) S(ancte) Agath(e), et ecclesia Sancti Angeli de monte qui dicitur Opente, et ecclesia Sancti Angeli de loco Trucglanu et ecclesia Sancti Salvatoris de Frasci et ecclesia Sancti Vincenti ad Montem et ecclesia Sancti Andree de loco Cella finibus de castello Tocco et ecclesia Sancti Angeli de loco Cufinianu et ecclesia Sancti Petri de loco Abellola et ecclesia Sancti Potiti a loco Sinianu et ecclesia Sancti Stephani et Sancti Atriani super Balba et ecclesia Sancti Georgi propinquo Balba et ecclesia Sancte Marie de Mulinianu et ecclesia Sancti Marciani propinquo Abellola et ecclesia Sancti Damiani de loco Palearia et ecclesia Sancti Martini et ecclesia Sancti Georgi de loco Vico et ecclesia Sancti Nicole foras atque propinquo porta Noba et ecclesia Sancti Nazzarii intus eadem noba Beneventana civitate et ecclesia Sancti Angeli porta Noba et ecclesia Sancti Angeli de loco Turinianu finibus Caudense et ecclesia S(ancte) Celestes de monte Rottari et ecclesia Sancti Benedicti sita in civitate Ariano et eclesia <sic> Sancti Potiti foras eadem civitate Ariano et eclesie <sic> Sancti Marci et Sancti Cipriani de pertinentia Frequentenses et eclesiis <sic> Sancti Modesti et Sancti Nicol(ai) erga Murrone et ecclesia Sancti Laurenti de monte Rotario et ecclesia Sancte Marie de Monte Virgine finibus Abellino et ecclesia Sancti Angeli de loco Aliaria finibus Salernitane et eclesia <sic> Sancti Angeli de loco Collina propinquo ecclesia Cesarii. Simulque concedimus atque confirmamus in eodem venerab(ili) monasterio rivum Albulo a principio suo usque quo commiscetur in fluvio Arbi, et ipso fluvio Arbi a principio suo et usque quo commiscetur in fluvio Misclanu, et ipso fluvio Misclanu usque in fluvio Calore et ipso Calore fluvio usque quo commiscetur in Tamaro, et fluvio Abellola a principio suo et usque quo commiscetur in fluvio Sabbati, cum aquis et albeis et ripis suis undique partibus et cum viis et anditis suis et suis omnibus pertinentiis. Quam et concedimus et confirmamus in eodem sanctum et venerab(ile) mona(sterio) hos omnes liberos homines defensanos, quorum nomina eorum hec sunt: Isulo et Petrus ger(mani) atque filii Fogari de finibus Ariano, Leotherio fi(lius) Audoaldi ortulani et ipsi nepotes eius fi(lii) Aldemari, Andreas fi(lius) Daufer(ii), Maraldo et Angelo germani filii Benedicti atque nepotes ipsius Daufer(ii), Amori et Barolfus germani fi(lii) Petri clerici qui et Corruptus fuit vocatus, Nazzarulus, Iohannes, Acciolus, Raiemprandus, Adulo, Iohannes, Angelus de Montorone et filiis abbati de eodem loco Montorone, Iohannes et Dominicus et Americus et Angelus ger(mani), Iohannes fi(lius) Iohannis Bracalassa filii Martini clerici, Radulo et Stefano fi(lii) Ciceri, Iohannes et Isulo ger(mani) cum filiis suis, Madelbertus germanus Domnelle, Poto et Accetto, Guandelperto, Berillus, Guisulo germanus Ruscinii, Lepore, Pipino, Gastelmanno qui et Cicere vocatur, de Abellino, Dauferii fi(lius) Beneri, Mauricello fi(lius) Maurini, Balentinus, Urso et Petro cogna(ti) de ipse excle. Seu et isti hommes de Caudi: Urso et nepotes eius, Genculo cum fi(liis) suis, Martino et fi(lii)s eius quam et Iuppanulo fì(lius) Mauri, Petro fì(lius) Mercuri et Adelchisi. istis omnibus hominibus, quorum nomina supra sunt adnotata, in eodem mona(sterio) illos concedimus atque confirmamus cum fi(liis) eorum atque nepotibus eorum ad semper illos defensanos haberent pars eiusdem monasterii eiusque rectoribus; pariterque concedimus atque confirmamus in eodem ven(er)ab(ile) locum omnes alias liberos homines qui resident in rebus et in casis eiusdem monasterii et res suas donabunt et in rebus eiusdem monasterii ordinati sunt, vel illos qui in antea sua sponte in rebus eiusdem monasterii ordinati fuerint ad laborandum et qui res suas habunt quod a pars eiusdem monasterii in sorte ei evenerit, ut toti sint defensi amodo et semper per hanc nostram principalem concessionem ab omni datione et exactione et pensiones et census et portatica et plateatica et ostes atque angarias seu ab omni servitio puplico. Similiter concedimus atque confirmamus in prefato mona(sterio) ut, si qualiscumque servus eiusdem cenovii annum spatium adulterium commiserit cum femina libera aut si mancipam eiusdem monasterii adulterium commiserit annum spatium cum liber homo, sicut illos servos et ancillas cecidere debuerint sacri nostri palatii, sic tamen legaliter deveniat servos et ancillas eorumque fi(liis) filiabus nascinascentibus pars eiusdem monasterii eiusque rectoribus ad semper illos habendum et possidendum. In ea videlicet santione quatinus amodo et deinceps hec autem omnia, sicuti superius dicta sunt, in eodem sancto et ven(erabili) monaster(io) confirmavimus atque concessimus ad perpetualiter habendum et possidendum et omnia servitia et dationes quas ipsis hominibus vel filiis filiorum atque nepotibus eorum quibus ad parte rei publice facere et persolvere deb(un)t, cuncta illa omnia et in omnibus facere et persolbere debeant in iam dicto sancta et ven(erabili) mona(sterio) eiusque rectoribus, set cuncta nostra supradicta omnia concessione atque confìrmatione perpetuis temporibus in prefato mona(sterio) firma et stavile permaneat sine ullius comitis, gastald(ei) seu iudicibus vel sculdays nostris aut cuiuscumque persone contrarietate vel inquietudine a nemine exinde in iam dicto monasterio eiusque rectoribus aliquid contrarium in aliquo ingerente. Ut autem hec nostra concessio ab omnibus inmobiliter observetur, manu propria scripsimus et anulis nostris subter iussimus sigillari. Ego Madelbertus clericus et scriba ex iussione supradicte potest[atis scripsi. Datur enim [vobis] die (…), mense (…) in anno undecimo principatus [domni] Paldolphi gloriosi principis et in [... anno principatus domni Landolfì magni principis filii eius, ...] indictione. Actus in sacratissimo Benevento palatio.

Editions: IS2, VIII, coll. 52-54 (a. 966); Seminatore 1908, pp. 23-30, n. II (a. 1054-1059); Bartoloni 1950, pp. 11-17, n. 5 (source of the text reproduced here). Document summaries: Di Meo 1795-1819, VI, p. 253 (a. 991-992); Voigt 1902, n. 186 (a. 992); Poupardin 1907, n. 146 (a. 991-992).

De Vipera 1636, p. 67 (a. 959); Borgia 1763-1769, I, p. 226 (a. 953); Seminatore 1908, pp. 5, 16.

Il documento è inserto in un memoratorium dell'agosto 1174 (Bartoloni 1950, pp. 39-41, n. 14). E' possibile attribuire il preceptum ai principi longobardi di Benevento Pandolfo II e Landolfo V per la menzione di Roffredo conte (cfr. il diploma degli stessi dell'11 agosto 992 per Randoisio conte - FISCUS 3519). I dati cronologici, noti solo attraverso l'edizione dell'Ughelli (IS2, VIII, col. 54) e non traditi dall'inserto sopra riportato, riporterebbero il diploma al periodo 12 agosto 991 - 29 novembre 992 (per un'approfondito esame della questione, cfr. Bartoloni 1950, pp. 12-13).