Montecassino, Archivio Abbaziale, aula III, capsa XIV, n. 11
source date: [1054 December]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

+ In nomine domini salvatoris nostri Iesu Christi Dei aeterni. Pandulfus et Landulfus, pater et filius, divina ordinante providentia Langovardorum gentis principes. Cum principalis excellentiis petitione dilecti sui petenti clementer favunt nunc et semper. Quapropter noverit omnium fidelium nostrorum praesentium scilicet ac futurorum sagitas, quia domnus Richerius venerabilis abbas monasterii Sancti Benedicti situs in monte castro Casino, dilectus noster, expetivit nostra excellentia per Iohannem filium cuiusdam Audoaldi noster dilectus, ut ob amore omnipotentis Dei concederemus et confirmaremus iam dicti monasterii Sancti Benedicti, in qua ipse prefatus domnus Richerius abbas praesse videtur, id est portum incipiente ad pusterola, qui est directe ad valneum ipsius monasterii, et qualiter vadit usque ad turre quae dicitur Allu Cantone ad Sancta Maria dell'Arcora. Iterum et concederemus praefati sui monasterii albeum de flubio Vulturno directe et per longitudo quantum tenet suprascriptum portum. Ita et concederemus in prefato monasterio ut licentiam abeat pars eiusdem monasterii facere arcora super platea nostra publica. Incipiente ad porta claustre Sancti Benedicti et qualiter vadit usque propinquo ecclesiam prefate Sancte Mariae, et ab ipsa ecclesia Sanctae Mariae qualiter vadit platea ipsa usque ad terram, et preesset casa fabrita Landenolfi comitis Calaciae, et super ipse arcora facere hedificium. Nec non et concederemus in prefato monasterio unum castellum qui dicitur Sarraceniscum cum suis pertinentiis qualiter parti nostrae reipublicae pertinet, quae esse videtur supra gualdu Sancti Benedicti per haec finis: de prima parte terra ipsa abet finem fossatum qui pergit de Acze et mittet in ipsum ribeum de Felecte, et sicut ipsum ribeum mittet in flume, que Mellarino vocatur, et directe adscendit in summa serra de ipsu monte, qui ultra Mellarino esse videtur, et sicut ipsa serra mictet in ipsa forcella de Balbole, et mictet in ipsis sassi de Balbole, et directe mictet in ipsum Rapidum, et commodo per ipsum Rapidum ascendit in ipsum monte de Acze, et attraversa per ipsum monte, et mittet in ipsum iam nominatum fossatum quod est priore fine, de quibus petiit nostra excellentia ut firmitatis apices in prefatum monasterium de cuncta, ut superius fieri iuberemus, cuius petitio ob Dei amore liventer in praefatum monasterium fieri iussimus, per quos omnino sancimus et perpetualiter abendum nostris et futuris temporibus pars predicti monasterii. Per hoc nostrum rovoreum preceptum concedimus et confirmamus in praefatum monasterium Sancti Benedicti, id est iam dictum portum qualiter supradiximus et iam dictum albeum de iam dicto flubio Bulturno directe et per longitudo quantum tenet suprascriptum portu. Iterum et concedimus in iam dicto monasterio ut licentiam abeat pars praedicti monasterii super ipsa nostra platea quae supra diximus facere arcora et hedificium sicut supra diximus, et in ipsa aqua et albeo de iam dicto flubio Vulturno facere molina et fusaria, nec non et concedimus in prefato monasterium supradictum castellum, qui dicitur Sarraciniscum cum suis pertinentiis per suprascripte finis et indicacionibus ut supra legitur, cunctum et integrum ipsoque et qualiter parti nostrae reipublicae pertinet, ea omnia suprascripta qualiter supra leguntur. In praefato monasterio concessimus et confirmavimus ad possexione praefati monasterii et de eius abbatibus et custodibus atque rectoribus ad habendum et firmiter semper possidendum absque contrarietate comitis, castaldeis, iudicis, vel sculdhais, seu cuiuscumque persona homini contraditione. Quod si quispiam homo magna vel parba persona contra hanc nostra concexionem nostri precepti in quomodocumque violari presumpserit sciat, se esse compositurus auri purissimi libras decem medietate in sacro nostro palatio et reliqua medietate in prefato monasterio ad eius abbatibus vel custodibus atque rectoribus. Et post solutam pena haec nostra concessio de quibus continet firma permaneat in perpetuum, et ut verius credatur haec nostra concessio manus nostra propria supscrissimus et hec anulo nostro iussimus sigillari. (M) Signum domni Pandulfi principi. Et ex iussione prefatae serendissimae potestatis scripsi ego Iohannes notarius. Datum mense december anno tricesimo sexto principatus prefati domni Paldolfi et hoctabo anno principatus praefati domni Landolfi filio eius gloriosis principibus, indicione octaba (SI).

RPD 366: 1053-1055 (12th-century copy); Gattola 1734: 151; Leccisotti 1965: 127, n. 11; Voigt 1902: 71, n. 225.