Montecassino, Archivio Abbaziale, aula II, capsa LXVI, n. 3
source date: [966 January] [Capua (Caserta)]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

+ In nomine domini nostri Iesu Christi. Vicesimo tertio anno principatus domini Paldolfi et secundo anno principatus domini Landolfi gloriosis principibus, mense Ianuario, nona indictione. Dum nos Adelmundus iudex Capuanae civitatis exem ante praesentia suprascripti domni Paldolfi gloriosi principis, et ibidem adessent caeteris viris, venit ante eundem gloriosum prinicipem domnus Aligernus abbas monasterii Sancti Benedicti situs in monte castro Casino, ex parte etenim altera benit Guiselgardus castaldeo filius quondam Teudemundi qui cum benissent. Et in praesentia suprascripti gloriosi principis essent se coniuncti querebat ipse domnus abbas pro parte suprascripti sui monasterii secundum lege definire cum eodem Guiselgardo de causatione quae inter eis exorta fuerat de terris per as fines incipientes: in primis de ipsa forca Sancti Martini, et quomodo badet per media Serra de monte Cisino, et exinde badet per media media serra de monte Aquilone, et ab inde quomodo badit in ipse serre de monte Iuncine et serra de monte Balbole, et quomodo badit per ipsum montem qui dicitur Valle Luce, et benit Petra Scripta, et quomodo badet per via de Terelle quae badit ad Aquinu, et exinde pergit ad ipse fossatu de Condatondole, et exinde pergit in ipsu riu de Casinu, et quomodo badit in ipsu fluviu Rapidu, et exinde ipse flubius Rapidus mittet in ipsu Carnellu, et exinde quomodo bolbit ipse Carnellus fine ub ipsa Bantra, et exinde quomodo salet per ipsa riu qui dicitur Bantra, et quomodo salet ips ribo qui dicitur Sicco usque ad praedicta Forca Sancti Martini. Unde iam ante praedictum gloriosum principem et nos qui supra iudice ipse Guiselgardus cum iam dictum domnum Aligernum abbatem guadiatus fuit tali tenore, ut ipse qui supra Guiselgardus pligaret se cum ratione sua quae dicebat de terris ipsis habere a parte iam dicti monasterii. Et dum exinde inter se finiendum se coniuncti fuissent statim ipse qui supra Giselgardus ostendit unam scriptionem et dedit eam in manu mea, qui supra iudici, et manifestabit ut nullas alia scriptiones vel qualescumque rationes de iam dictis per fines indicatis tentabere, nisi tantum praedicta scriptione conbenientiae, quae nobis qui supra iudici in manu dedit, quae relecta continebat inter caetera, quomodo Magelpotus gratia domni abbas monasterii Sancti Benedicti situs de castro Casino, una cum consensu fratrum monachorum suorum sui monasterii, et erga secum habendo Adelgrimum abbocatum sui monasterii per ipsum scriptum convenientiae cartula dederat et tradiderat ipsius Guiselgardi castaldei ad possessionem suam et de suis heredibus, a tando et usque in biginti nobem […] completi ipsa ecclesia Sancti Petri sita in loco ubi nominatur in Flea, cum inclitis omibus suis territoriis vel pertinentiis suis quanti habebat pars sui monasterii inter as fines: ab una parte forca quae dicitur Sancti Martini, et quomodo perrexit in Aquilone, secunda parte aqua quae dicitur Candida et mittit in ipso Faio, tertia parte ad ipso Faio quomodo directo badit in ecclesia Sancti Iohanni et Sancti Cesari, et quomodo vadit rectum in ipsa bia antiqua ab ipsu bavu Caballariciu de ipsa Bantra, quarta parte aqua quae dicitur Bantra, et exit de ipsu monte qui dicitur Cesinu, in omni ratione belut in eadem scriptione continebatur, quae scripta parebat per Traselbertum subdiaconum et notarius in acto Tiano in sexto anno principatus domni Landolfi gloriosi principis et secundo anno principatus suprascripti domni Paldolfi eximii principis filii eius, mense madio, tertia indictione, roborata per ipsum Magelpotum abbatem et per Gugelmum iudicem seu alios testes. Cumque ipse Guiselgardus ipsa scriptione ostensisset et aliqua causatio inter eis exinde ceperat ac cresceret, statim ipse, qui supra Guiselgardus boluntarie sue dirupit ipsius qui supra domno Aligerni venerabili abbati iam dicta sua scriptione convenenientiae, quae ut supra ostenserat, et ruptam illam apud eodem domnum abbatem remisit. Et manifestus est ipse qui supra Guiselgardus, ut nullam haberet qualiscumque scriptiones vel alias qualescumque rationes per quas ille aud suos heredes contra upsum domnim Aligernum abbatem vel contra posteres eiusque successores, aud contra partem subradicti monasterii de supradictis terris, qualiter superius per finis indicati sunt causare aut contendere poterent, eo quod totis et integris superius dicti monasterii ipsis legibus essent pertinentes. Et nec ipsius Guiselgardi nec ad eius heredes ipsos nullam pertineret, neque per scriptiones neque per nullas alias qualiscumque adibondas rationes. Post hoc factum obbligavit se, ipse qui supra Guiselgardus et suos heredes eidem domni Aligerni abbati et ad posteres eiusque successores et ad partem praefati monasterii tali tenore, ut si quocumque adbeniente tempore ipse Guiselgardus aut suos haeredes contra eodem domnum Aligernum abbatem, vel contra posteres eiusque successores, vel contra pars iam dicti monasterii de iam dictis per fines indicatis terris causare aut contendere quesierint, sibe per scriptiones aut per qualescumque alias rationes bolendo ipse Guiselgardus vel suos heredes, qut quiscumque alter homo pro parte vel datum eius ad partem eidem monasterii de predictis terris tollere, aut per qualecumque ingenium diminuare centum bizantios solidos poena se ipse qui supra Guiselgardus et suos heredes supradicti domni Aligerni abbati et ad posteros eiusque successores et ad partem praefati monasterii componere obbligavit. Et semper ille et suos heredes contra pars supradicti monasterii taciti et quieti exinde permanere obbligaberunt semper, et insuper omni tempore ille et suos heredes contra partem supradicti monasterii tacitos et quietos de integris supradictis terris facere obbligaberunt omnes illos homines, qui pro parte vel datum eius contra partem eidem monasterii exinde causare aut contendere voluerit per iam dicta poena obblicata, dum nos qui supra Adelmundus iudex taliter ante novis haec omia supradicta facta adque perfecta conspiceremus, quapropter recordandum in perpetuum ea omnia qualiter superius gesta sunt, quam et pro securitate supradicti domni Aligerni abbati et de eiusque successoribus seu pars supradicti monasterii de supradictis terris tunc eorum exinde misimus iudicatum, quem tibi Radiperti notario scribere iussimus. + Ego qui supra Adelmundus iudex. + Ego Dauferi. + Ego Adenolfus notarius.

Gattola 1734: 69-70; Leccisotti 1974: 361, n. 3.