Montecassino, Archivio Abbaziale, aula II, capsa XII, n. 13
source date: [1040 June 12]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

+ In nomine domini salvatoris Iesu Christi Dei eterni. Guaimarius divina ordinante providentia Langobardorum gentis princeps. Cum principali excellentia petitione dilecti sui petenti clementer favet. Quapropter noberit omnium fidelium nostrorum presentium scilicet ac futuorum sagacitas, quoniam Grimualdus, comes palatii et fiulium quomdam Madelmi qui fuit comes palatii, et Maio, comes filii quondam Pandoni qui fuit comes, et Sico, comes filii cuiusdam Maioni qui fuit comes, dilectissimis nostri parentibus, nostram obsecraverunt clementia quatenus ob amore omnipotentis Dei et animae nostre salvatione per nostrum roboreum praeceptum concederemus atque confirmaremus in monasterio Beatissimi Benedicti confessoris Christi, situs in monte castro Casino, ubi sacratissimum corpus eius umatum est et ubi nunc Deo auxiliante domnus Richerius venerabilis abbas praesse videtur, ad possessionem praephati monasterii et ad eius abbatibus et rectoribus integris omnibus terris cultis et incultis, montibus et collibus, et planitiis, aquis, aquarumque decursibus, silbis ac paldubibus per subscriptas indicatas fines qualiter inferius declaramus, de quibus petierunt a nostra excellentia ut firmitatis apices in eodem sancto monasterio exinde fieri iuveremus. Quorum petitiones benignissime exaudientes os nostrae firmitatis apices in ips sancto monasterio exinde fieri iussimus. Per quos omnino sancimus et perpetualiter habendum nostris et futuris temporibus ob amorem omnipotentis Dei et animae nostrae salbatione. Per hoc nostrum rovoreum praeceptum concedimus et confirmamus ipso praefato sancto et venerabili monasterio Beatissimi Benedicti confessoris Christi situs in monte castro Casino infra subscrite fines in qua monte suprascripto castro Casino esse videtur. Idest integris omnibus terris ipsis cultis et incultis, montibus et collibus, atque planitiis, aquis, aquarumque decursibus, silbis, ac paludibus per as fines, sicut incipit a fluvio, qui dicitur Carnello, et ascendente per aqua quae dicitur Vantra, usque in rivio Sicco, et ascendente per eode riveo usque in furcam Sancti Martini, et inde ascendit per serre et badit in monte qui dicitur Cisino, et quomodo badit in pesclu qui vocatur Corvaru, et quomodo badit per ipse serre, et pervenit ad furcam quae vocatur Pumplo, et directum badit ad lacum quae vocatur Vitecusum, et inde vadit ad Aquamfundatam, et ascendit inde in ipsum montem qui vocatur de Sile, et quomodo vadit in capite de aqua quae vocatur Rapidu, e quomodo ascendit in montem qui vocatur Caballu, et badit directum in montem qui vocatur Rendenaria maior et inde per serras montium, et pervenit ad Rendenaria minor, et quomodo vadit directum per pede montium qui vocatur Freselona, et vadit in aqua quae vocatur Mellarino, et descendente per eadem aqua cum utriusque ripis, et badit in parietibus de Balneara, et inde badit per locum qui dicitur Anglone, et inde ascendit ad furcam qui vocatur Ballelucis, et quomodo vadit per ipsas serras montium et descendit ad Petram Scriptam, et inde ascendit ad serras montis qui dicitur Ordicosa, et quomodo vadit per serras montium et pervenit ad pesclora qui dicitur Falconari, et quomodo vadit per duos montes ex quibus unus vocatur Spinacius et alter Porcacius, et inde ascendit ad cristas montis qui vocatur Caira, et pervenit ad ipse Petre super aqua Vibola, et ascendit ad colle qui vocatur Gimbiruti, et quomodo descendit in Quirquintulum, et descendit in fossatum iuxta Sancto Damasum, et badit directum in silice in loco qui dicitur Arco de Giczoli, et qualiter pergit ad lacum, qui dicitur Radeprandi, et qualiter vadit in Farnitum, et inde qualiter vadit in rivo qui dicitur Marocze, et qualiter descendit in flubio qui dicitur Carnellu, et ascendente per eodem flubio usque ad aquam qui dicitur Cosa, et salit per serram montis qui dicitur Sancti Donati, et quomodo descendit super ipsi monticelli de Marri, et badit ad ipsi pescli qui sunt ad pede de ipso monte de Balva, et quomodo vadit directum per Duos Leones, et inde salit per ipse serre super Casale, et descendit per ipsum montem super ipse Ville de Gareliano, et inde vadit ad Cripta Imperatoris, et descendit in flubio de Gariliano, et ascendente per eadem flubio usquxe ad priores fines, una cum omnibus integris castellis, quibus sunt infra iam dictas fines, et cum aquis, et molendinis, et hecclesiis, ceraque omnia infra supradictas fines habentes. Simulque et concedimus et confirmamus in eodem sancto monasterio ecclesia et castrum, quod nominatur Sancti Urbani, cum terris cultis et incultis, planis et montibus, per has itaque fines: prima fine incipiente a loco qui nominatur ad Columnelle, et quomodo badit in ipsu Sangru, et qualiter directi descendit in Iuniperitu, et qualiter ascendit in Colle Longu, et qualiter badit in serra de monte qui nominatur Auru, et qualiter vadit in serra de monte qui nominatur Ianula, et qualiter descendit in valle qui dicitur Vona, et qualiter descendit in fossatum qui dicitur Landoni, et qualiter directe descendit in ipse qtuqe vibe in riveo Molle, et quomodo badit ipso ribio Molle et transit in ipsa Memora, et qualiter directe badit in ipsa monumenta ad ipsum ponticellum, et quomodo vadit in ipsa iunctura de riveo Nigro in Melfe, et qualiter vadit in ipsa fontana de casa Selberi, et quomodo retornat ad Sancu Martinu, et qualiter vadit in rivio Nigro, et quomodo ascendit per eodem ribeo in ipsa piscarola. Et qualiter vadit in ipsum castelluczum, et quomodo ascendit in fossa de Albeto, et qualiter vadit in ipsa Civitella, et qualiter vadit in fossa Maiore, et qualiter vadit per Torella, et exinde vadit in furca de Rio, et inde badit in Petra Guidorum, et qualiter vadit per ipse serre usque ad predicte Columnelle qua est priorem finem. Quam et concedimus et confirmamus in praefato sancto monasterio, hoc est castrum quod nominatur Vicum Album, cum terris cultis et incultis, aquis, aquarumque decursibus, et piscariis, et lacis, et planis, et montibus. Per has itaque fines prima fine ipsu colle qui nominatur de Brocco, et quomodo vadit ad hecclesiam Sancti Viti, et exinde badit in ribeo qui nominatur Carnellu, et ab eodem rivo vadit in plesclum qui dicitur de Dominicu, et inde vadit in Caprarica, et exinde badit in fossa Maiore, et qualiter revolvet ipse monte de Alveto in ipsa cibitas, et descendit in locum qui dicitur fosse de Gise, et ab eodem loco descendit in ipsu Castelluczu, et qualiter vadit in ipsa piscarola beccla, et ab ipsa piscarola quomodo vadit in rivio Nigro, et per ipsum rivium quomodo vadit ad ipsum Revoriccium, et exinde vadit ad ecclesiam Sancti Martini, et pervenit in ipsum Pinum, et exinde vadit in ribeo de Scalvi, et exinde in flumine qui dicitur Carnellu, et ab ipso Carnello vadit in predicto colle qui nominatur de Vrocco, quae est prima finis. Nec non et concedimus in praefato sancto monasterio integram decimam partem de civitate quae dicitur Atine, quae dita est in comitatu Cominensem, insimul cum integra decimam partem de terris cultis et incultis, planis et montibus, silbis cum aquis, aquarumque decursibus, et de molendinis, seu caetera quae exinde sacti nostri palatii pertinet. Insuper et concedimus in predicto monasterio integris omnibus terris, et vineis, et casis, qui fuerunt Magiperti quem ipse offertum habet in predicto monasterio per offertionis cartae insimul cum caetera omnia qualiter in is dictae offertionis cartae continet. Itaque et concedimus in praephato monasterio albeum de fluvio qui dicitur Carnellu, quae circundat isola quae fuit suprascripti Magiperti, quae esse videtur in loco qui dicitur Limata , ubi constructa est ecclesia in honore Sancti Mauricii, incipiente ab ipsa insula circa ipsum albeum in sursum passus centum et sub ipsa isola simili passus centum cum ripis ex utraque partibus. Igitur et concedimus et confirmamus in iam dicto monasterio ut nullo adbeniente tempore per nullum modum tollere aut quaerent in vobes, aut carrum, seu caballum de parte ipsius monasterii pro qualecumque servitium publicum faciendum, vel in hostes eos minandum set semper pars ipsius monasterii exinde securus maneant. Nam et concedimus et confirmamus in eodem sancto monasterio omnes aquas seu albeis aquarum ubicumque terras praedicti monasterii est coniunctas cum ripis ex utraque latere de ipsis praedictis aquis, ad faciendum in aquis et ripis ipsis clausurias et molinas, vel fufarias et alia omnia edificia, quod ad partem eiusdem monasterii placuerit facere et habere ibidem omni tempore. Quam et concedimus iamphati monasterii cetera omnia quae continet per ipsorum preceptalia, quae a pontificibus sanctae Romanae sedis concessa et data firmata sunt, et qua ab imperatorum, seu regum, vel principibus antecessorum nostrorum concesserant in eodem sancto monasterio, omnes res et substantia qualitercumque seu quomodocumque possedit et possidet pars eiusdem monasterii, in quibuscumque modis fundos et terras quantos et quantas pars ipsius monasterio pertinentes habuit in omnibus locis, seu et in totas Liburias, quam et confirmamus in eodem monasterio ut amodo et semper potestatem et licentiam habeat pars praedicti monasterii quando volerent mittere ad piscandum in lacum Patriensem duos lontres, cum duas paraturas de ipsi lontres, cum quadtuor hominibus, qui in eodem lacum piscarent quondo voluerint et quandiu volerent. Etiam concedimus et confirmamus omne censum et dationem quicquit pars illorum tollerent vel exidete debuerint de gualdum, et curte, et terris eiusdem monasterii pertinentes per totas ipsas Liburias, nec non et de aliis locis pertinentes praefati monasterii. Haec autem omnia quae supra leguntur concessimus atque confirmamus in supradicto sancto monasterio ad suam suisque abbatibus, custodibus, atque rectoribus possessionem semper existendum adsque contrarietatem comitibus, castaldeis, seu iudicibus, aut sculdhais, vel de cuiuscumque persone hominis contradiccionem vel inquietudine, set a presenti et deinceps perpetuis temporibus praedictum sancti monasterium eiusque abbatibus, custodibus atque rectoribus habeant et possideant omnia supradicta iure quieto faciendo exinde quod voluerint. Quod si quispiam homo hanc nostram concessionem atque confirmationem nostri praecepti in quomodocumque violare presumpserit sciad se esse compositurus auri optimi libras quaduor milia, medietatemm nostris palatii et medietatem in praephato sancto ac venerabile monasterio. Et post solutam penam haec nostra concessio atque confirmatio de quibus continet firma permaneat imperpetuum. Ut autem haec nostra concessio et confirmatio verius onservetur manu nostra propria scripsimus, et ex anuli nostri impressione subter iussimus sigillari. Signum domni Guaimarii excellentissimi principis (M). Ex iussione predictae gloriosae potestatis scripsi ego Adenolfus notarius. Datum secundo idus iunii anno vicesimo secundo principatus Salerni iamphati domni Guaimarii magnifici principis et secundo anno principatus eius Capuae, ac secundo anno ducatus illius Amalfis, et primo anno Surrenti.

Gattola 1734: 140-142 [date 1052]; Leccisotti 1965: 90, n. 13.