Lucca, Archivio Storico Diocesano, Archivio Arcivescovile, Diplomatico, +L.51
source date: [754 July [1-2]] [Lucca]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

+ In Dei nomine. Regnante domno nostro Aistolfo rege, anno regni eius quinto, per indictionem septima, mense iulio; feliciter. Dum per iussionem domno excilentissimo Aistolf rege demandatum fuisset mihi Alpert duci seo et Walprand episcopi viganeum facere de res Auripert pictori cum curte domni regi, ita et factum est. Unde duas cartulas uno tenore fuirunt conscriptas. Et dum per preceptum ipsius domno nostro confermatus fieri devirent, requisivimus cartula illa quem de partis curtis regia de ipso viganium inn eclesia Sancti Martini data fuera; minime ea iungere potuimus, eo quod in exercitus domno nostro peruerat. Et dum hec dictum fuisset domno regi per Peredeus vir beatissimus episcopus, eo quod ipsa cartula minime invenire potuisset, demandavet ipse piissimo domno regi, alia tale cartula relevare per ipso notario, qui ea antea scripserad, qualis ille erat, quem de parte eclesie ad curtis regia emissat fuerad. Placuet adque convinet inter eclesiam Sancti Martini nec non et curtes domni regi, et qualiter au ipso piissimo et ad Deo conserbato domno Aistolf rege est demandatum, ut cambium de curte ipsius Lucense in predicta eclesia Sancti Martini melioratum datum fieri devirent pro personas de germanis vel germanas Auripert pictori seo et homenis pertinentibus eorum vel res quem ad manum sua abuirunt, qui sunt pertenentes eclesie sancti Martini. Unde consentientem vir beatissimus Walprand episcopus et au ipso ordinati fuirunt da parte eclesie ipsa commutationem faciendum Iordanni arcipresbitero, Rachipert arcidiaconus et Auduaci scario; et da parte domni regi ab Alpert duce ordinati fuirunt ad ipsa res extimandum Teutpert scario, Teutprand filio quondam Teuppoli et Grasulus negudias. Unde constat dedisset eclesia Sancti Martini: in primis, casa avitationis ipsius Auripert vel de germani eius una cum fundamenta sua hic infra civitate; et recipet in viganei locum a curte domni regi casa cum fundamenta [sua hic] prope muro civitatis, ubi residerunt Aumundulo et Silvolus, qui fuerunt epistolas deportantes; et pro terra quem abuirunt Auripert vel de germani eius ad area ubi ipse casella edificata est, recipet eclesia Sancti Martini terra in atpretiato sub extimationem intra clausura illa prope muro civitatis ubi ipse casella Aumunduli et Silvoli edificata est; et pro casa quam abuirunt in loco Lupelia et in Pumpiano prope eclesia Sancti Machari cum terris, vineis, olivitis, vel omnia quantum in suprascriptas locas avire visis fuirunt, recipet eclesia Sancti Martini casa Willuli et casa Gaipertuli et casa Filipert in loco [… Tu]rre cum fundamentas suas, terris, vineis, olivitis, silvis, castaneitis, omnia et in omnibus ad ipsas suprascriptas casas pertenentes in integrum; excepto homenis de ipse case et fondamenta eorum hic infra civitate et terre eorum ultra fluvium Ausare, quem a curte domni regi est reserbatum. Et de terre qui fuirunt de suprascripte case da Turre, qui sunt hic circa civitatem, recipet eclesia Sancti Martini per mensura pro terre qui fuerant Auripert vel de germani eius, in primis campo Fontanolas modiorum sex et sistariorum octo pro campo ipsius Auripert vel de germani eius, loco qui dicitur ad Ausare, quod est modiorum sex; similiter recipet eclesia Sancti Martini duas petias de terra in loco Roncho, una qui fuet Protestuli serbo domni regi et illa alia ipsorum case pertenentem de Turrem, qui ad ipsi hominis avitaturis in Turre da Saxulo in viganium obvinet, qui sunt inter ambas petias sistariorum duas minus de quinque modiorum propter duas petias de terra qui fuerant Auripert vel de germani eius in ipso loco Roncho, quod sunt per mensura quattuor sistariorum minus de quinque modiorum; et de terre ipsorum homenis avitaturis in Turre, hic circa civitate, reserbatum est a curte domni regi terra scaffiliorum tris, qui est prope terra Saxuli; et pro vinea ipsius Auripert vel de germani eius ultra fluvium Ausere, qui est per mensura modiloco uno, et recipet eclesia Sancti Martini de ipsis suprascritptis homenis de Turre, in ipso loco Turre vinea prope eclesia Sancti Martini, alio modiloco, sub extimationem. Et ipse edificia Auripert seo de germani eius in atpretiato fuirunt amplius valentem soledus quatragenta, et ipse edificias quem curtes hic prope civitate dedet eclesie Sancti Martini, et qualiter placuet domno regi, ut ipse viganium quem curtes regia dare amplius valentem melioratus super ipsum cambium quem ad eclesiam Sancti Martini reciperat, soledus quatragenta; et de ipsa terra quem dedet curte regia relicum fuet sistariorum quattuordeci tam pro ipsa meliorationem quam et pro ipsas fabricas que amplius fuet valentem. Omnia adimplivet curtis domni regi eclesie Sancti Martini de fondamento et clausura illa ubi ipse casa ipsorum Aumunduli et Sivoli edificata est, cum pomis vel omnia ipsa clausura in integrum, excepto res movile. De hominis viro dedet eclesia Sancti Martini: Ansprand, Catocciulo, Fosculo, Hemmulo clerico, Teulo, Mauriculo, Aurifia, Auriperga, Castaldu, […lo] et Aricondula; et recipet a curte domni regi: Mauripert, Baroncello, Bonari, Agiprand, Luciprand, Audipert et Magniperga, Ermitroda, Ciontula, Maurella et Asperta, Seipert, Teudipert, Hildipert clerico et Gaitroda. Modo viro qualiter ipse cambium ex urtaque partis factum vel contraditum est, stavilitum diveat permanire, qualiter suprascriptua commutatio acta est per Walprand episcopus et Alpert duce. Unde duas cartulas uno tenure conscriptas Radalpert notario scrivere commonuemus. Actum Luca, regnum et indictionem suprascripta; feliciter. Cartula ista relevata est per demandationem ipsius domno nostro Aistolf regi inn anno septimo, indictione nona, mense septembrio. + Ego Alpert dux in anc cartula commutationis a me facta et Walprando episcopo, sicut supra legitur, propria manu mea scuscripsi. + Ego Teutprand, qui in hanc cummutationem interfuit ad ipsam res extimandum, manus mea suscripsi. Signum + manus Alatei filio quondam Alais viri devoti testis. + Ego Teuderadu presbiter in ach cartula comutationis facta a Gualprandu episcopus et Alpertu duce propria manus mea me teste supcripsi. + Ego Filosofronius presbiter in hanc cartula cummutationis facta a Gualprand episcopus et Alpert dux propria manus mea testis subscripsi. + Ego Gairipert i hanc cartula cummutationis facta ad Walprand episcopus et Alpert dux, sicot superius legitor, me teste supiscripsi. + Ego Suintrualdus in hanc cartula cummutationis facta ad Walprandus episcopus seo Alpertu dux, sicut superius legetur, me tesstes subscripsi. + Ego Radalpert, qui hanc cartula relevavi per demandamandationem ipsius domno nostro regi per dicto Alpert doci, et qualiter ipsius demadatio fuet, conplivi et dedi.

Muratori 1738-1742, I, 135; MDL IV/1, n. 47; reg. MDL V/2, n. 49; CDL I, n. 113, pp. 328-333; ChLA, XXXII, 942.

Nota dorsale (sec XI): Viganeum inter Austulfum regem et episcopatum huius civitatis. Nota dorsale (sec XI): Viganeum inter Agistulfum regem et episcopum huius civitatis. Nota dorsale (sec. XI-XII): Viganeum […]ris huic ecclesie ab Aistulfo rege in cambium dans hic prope Lucam et in Runco atque in plebe Turri. Nota dorsale (forse sec. XI): Guamo. Sottoscrizioni autografe del duca Alpert; di Teutprando, . Ozzei Fontanella (suburbio S di Lucca?) Ronco (pianura S di Lucca?). La relevatio è compiuta nel settembre 755.