Montecassino, Archivio Abbaziale, aula II, capsa XII, n. 1
source date: [1078 January 1 - 1078 April 30] [Graham Loud propone il 1078 come data cronica,
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

Iordanus Dei gratia princeps. Hoc scriptum memorie fieri iubeo, ut a me fidelibusque meis constanter credi possit et conservari, quomodo a me ordinatus sit Sancti Germani in curte abbatis Desiderii pietatis fama venerabilis, ego vero proclamationem suorum hominum qui castellus Pedemontem habitant facio, quoniam ipsi mihi meisque iniuriam intulerunt, quod minime decuissed, pre cetera terras ceterasque possessiones, quas sub cartulam scripti ab incolis Aquinatibus emerant homines eiusdem abbatis ad hec de castello notato nomine Terano et de finibus locorum que infra fines continentur, quod genitori meo atque simul mihi sancitum et ac ratum est. In Sancti Benedicti cenobio quoque autem Aquinates nostri querimoniam agere studebant abbati de opido nomine Sarracinisco, quoniam ipse habas cum antecessoribus suis cum pace et sine querela habuerunt et adhuc retinet hic. Postea vero cum a monachorum collegia ab ipsoque abbate humiliter rogatus fuissem, ne contra eum neque sibi contra subditos quicquam malivolentie machinari velle, nec mei mecum, quod a me ab aversariorum incursum muniri et defensari debent. Ideo quod bonum et utile hoc fuisse cognoveram, presentibus istis, videlicet Girardo de Ravennela, Rotberto de Labolita, Guillemo de Sancto Laudo, et cum his episcopo Ambrosio Terracinense, preposito autem Oderisio, Iohanne preposito Sancti Benedicti Capuensis, a quibusdam astantibus monachis, cum Iohanne Capuensi iudice misso a principe Richardo, quod virga ei condonavi et omnem malivolentiam et nostram quam contra homines Pedemontis diu memorie commendaveram, eademque traditione hereditates, quarum prius mentionem feci, eisdem qui eas prius quam Guillelmus de Menterolo inde finem daret cum abbate emerant tempore Guillelmi antecessorum, quas dato fine cum abbate emerunt, non a me conceditur. Illos igitur qui castellum Saraciniscum habitant, ut supra dictum est, cum pace et quiete esse concedo, exceptis duobus hominibus, quorum alter habitat Teramus, nomine Iohannes, alter autem Plumbarolium, nomine Petrucium. Siquis autem, superbia elatus vel contumeliam constituta, hic infringere laboraverit, sese reum abbato Casini Montis dandum certam emendationem sciat, videlicet centum auri libras. Quatenus servetur, precipio omnibus hec dicta conservare. Hanc paginam manu propria confirmatam sigilli nostri notamine iussimus inprimi. Guillemus.

Gattola 1734, pp. 189-190; Leccisotti, 1965, II, p. 85; RPD, III, n. 414, pp. 1172-1173 (source of the text reproduced here).

Il Registrum Petri diaconi (Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 3) è un semplice cartulario compilato fra il 1131 e il 1133 dal bibliotecario di Montecassino, ultimo continuatore della Chronica monasterii Casinensis iniziata da Leone Ostiense, che copiò non soltanto privilegi pontifici e praecepta delle autorità laiche, ma anche oblationes quorumque fidelium, riprendendo in particolare i documenti riassunti nella cronaca: non mancano le falsificazioni, predisposte però dal suo illustre predecessore Leone. Risulta assai più corposo del Chronicon Sanctae Sophiae, sia per la maggiore importanza di Montecassino, sia perché Pietro inserisce circa 650 documenti privati.