Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 3 (Martin et al., Registrum Petri Diaconi, III, n. 577, fol. 242v)
source date: [1117 February 1 - 1117 February 28] [Capua (Caserta)] [1131 - 1133]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Domini salvatoris nostri Iesu Christi Dei eterni. Robbertus divina ordinante clementia Capuanorum princeps petitioni dilectorum suorum baronum clementer favet. Nos Robbertus divina ordinante clementia Capuanorum princeps notum fieri volumus universis huius sancte catholice Ecclesie cunctisque baronibus ac militibus fidelibusque nostris quoniam nos, quem divina clementia commovit in principem ut ecclesiarum Dei ditator atque defensor existam, et specialiter Casinensis monasterii, cuius nobis defensio atque tutela commissa est, predecessorum nostrorum gloriosorum principum exempla sequentes, que idem monasterium exaltare ac multis opibus ditare studuerunt, nos quoque in quantum possumus idem facere properamus. Igitur ad salutem et remedium animarum quondam gloriosorum principum, Richardus scilicet avi ac Iordani patris necnon secundi Richardi fratris nostri, ac ob statum nostri principatus, interventu quoque domni Pandulfi venerabilis episcopi Teanensis et nostrorum dilectorum baronum, videlicet Richardi filii Bartholomei et Leonis Fundani consulis et Thome de Calvo ac Ugoni de Pulita, per hoc videlicet principale scriptum in perpetuum damus, tradimus, concedimus ac confirmamus prefato monasterio Sancti Benedicti et venerabili domno Girardo eiusdem monasterii abbati omnibusque suis successoribus, castrum silicet qui vocatur Suio cum hominibus et terris cultis et incultis, planis, montibus, silvis, pascuis, aquis, aquarum decursibus et cum omnibus eiusdem castri pertinentiis, sicuti Richardus de Aquila et Andreas filius eius tenuerunt illud octo dies antequam mortui essent, ad possessionem et potestatem et dominationem ipsius monasterii et memorati domni Girardi venerabili abbati et omnium successorum eius, faciendi de eorum castro et de tota eius pertinentia ut prediximus, utilitatem ipsius monasterii, remota omni inquietudine, contrarietate et molestia nostra et omnium principum et successorum nostrorum vel principum, comitum vel vicecomitum, iudicum, sculdaorum, castaldeorum aliorumque hominum mortalium persone. Quod siquis huius nostre concessionis et confirmationis pagine contemptor aut violator extiterit, aut contra hoc principale scriptum agere presumpserit, mille libras auri purissimi persolvat, medietatem iam nominato monasterio Sancti Benedicti et prephato domno Girardo venerabili abbati et successoribus eius, et medietatem nostro sacro Capuano Palatio, et soluta pena librarum auri hoc principale scriptum cum omnibus que et qualiter continet firmum ac inviolabile maneat imperpetuum. Et ut firmius credatur et diligentius ab omnibus observetur, manu propria illud corroboravimus et nostri sigilli inpressione iussimus insigniri. Signum domini Robberti gloriosissimi ac magnifici principis. ROBBERTVS. Ex iussione prephate serenissime potestatis scripsi ego Quiriacus palatinus iudex in anno dominice incarnationis millesimo centesimo septimo decimo, et decimo anno principatus prephati domni Robberti gloriosi principis Capue. Data in Capuana civitate mense Februario per indictionem decimam.

CDCa, II, n. 290, pp. 196-198; Gattola 1734, pp. 232-233; RPD, III, n. 577, pp. 1569-1570 (source of the text reproduced here).

Il Registrum Petri diaconi (Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 3) è un semplice cartulario compilato fra il 1131 e il 1133 dal bibliotecario di Montecassino, ultimo continuatore della Chronica monasterii Casinensis iniziata da Leone Ostiense, che copiò non soltanto privilegi pontifici e praecepta delle autorità laiche, ma anche oblationes quorumque fidelium, riprendendo in particolare i documenti riassunti nella cronaca: non mancano le falsificazioni, predisposte però dal suo illustre predecessore Leone. Risulta assai più corposo del Chronicon Sanctae Sophiae, sia per la maggiore importanza di Montecassino, sia perché Pietro inserisce circa 650 documenti privati.