Montecassino, Archivio Abbaziale, aula III, capsa XI, n. 30
source date: [1066 June 1 - 1066 August 31]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Domini salvatoris nostri Iesu Christi Dei eterni. Richardus et Iordanes divina ordinante providentia Capuanorum principes. Cum principali excellentia petitione dilecti sui clementer faveat, igitur fidelium nostrorum presentium ac futurorum noverit multitudo qualiter nos loca Deo ubique dicata nostra ope adhibita de bono in melius cotidie proficere studemus. Nunc autem ob amore omnipotentis Dei et beati archangelis Michaelis, ecclesiam eius que nominatur ad Arcu Diane, quam ecclesia et locum valde aptissimum pro cenobio construendum conspeximus. Idcirco, pro Dei et ipsius sancti amore necnon et pro salutem animarum nostrarum seu parentum nostrorum, videlicet Askitini et Robberti, quam etiam et ob animam magne recordationis avunculi nostri consulis et ducis Rainulfi, per hoc nostrum principale scriptum damus, concedimus et confirmamus in prefato cenobio nuper a nobis constructo, et ubi nunc venerabilis Capuanus abbas regimen tenere videtur, quid quantum nostro principali iuri pertinet in toto Sarzano cum omnibus hominibus qui ibidem modo commorantes sunt vel fuerint, et partes et pertinentias qualiter pertinuit Gregorii filius Grimoaldi comitis Palatii et Petri filio Doferii comitis in loco Sanctum Erasmum, que legaliter nostro fisco deducte sunt, et ecclesiam Sancti Angeli que videtur intus Capuam, iuxta plateam de Aloaldiski, cum universis suis pertinentiis ad possessionem ipsius sancti loci et prefati abbati et de eius successores et rectores, ad faciendum exinde regulariter omnia qualiter meruerit. Ob recordationem etiam et nostram eternaliter stabiliendam dationem, traditionem atque confirmationem, hos nostre firmationes apices fieri iussimus, quibus omnino sancimus et perpetualiter habendum mandamus, ut amodo et semper ipse prefatus monasterius et predictus abbas et sui successores firmiter, secure, libere et quiete habeat et possidebat totas et inclitas supranominatas dationes atque confirmationes per omne que amodum superius scriptum esse invenitur, remota omni inquietudine vel molestationes cuiuscumque iudicis, comites, castaldeis, sculdais et omnium mortalium persone. Quod si quelibet persona hominum magna vel parva contra hanc nostri precepti firmitate agere presumpserit aut eius violator in quocumque fieri temptaverit, sciat se compositurus auri purissimi libras sexaginta, medietatem nostre camere et medietatem prefati monasterii et predicti domni Capuani reverentissimi abbati et ad suos successores, et post soluta pena huius nostre concessionis paginam mugitum, firmum ac stabile maneat imperpetuum. Ut autem hec nostre concessionis et dationis atque confirmationis firmius credatur diligentiusque ab omnibus observetur, manu nostra propria corroboramus et nostri sigilli impressione iussimus insigniri. Signum domni Richardi excellentissimi principis. RICCARDVS. Ex iussione prefate serenissime potestatis scriptum per manus Iohannis iudicis, anno principatus ipsius domni Richardi et domni Iordani gloriosorum principum et quarto anno ducatus eorum Cagete. Data anno dominice incarnationis millesimo sexsagesimo quinto, indictione quarta.

Gattola 1734, pp. 175-176; Leccisotti 1965, pp. 69-70; RSAF, pp. 41-43; RPD, III, n. 407, pp. 1150-1151 (source of the text reproduced here).

RSAF Miniature, Tav. V.

Il Registrum Petri diaconi (Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 3) è un semplice cartulario compilato fra il 1131 e il 1133 dal bibliotecario di Montecassino, ultimo continuatore della Chronica monasterii Casinensis iniziata da Leone Ostiense, che copiò non soltanto privilegi pontifici e praecepta delle autorità laiche, ma anche oblationes quorumque fidelium, riprendendo in particolare i documenti riassunti nella cronaca: non mancano le falsificazioni, predisposte però dal suo illustre predecessore Leone. Risulta assai più corposo del Chronicon Sanctae Sophiae, sia per la maggiore importanza di Montecassino, sia perché Pietro inserisce circa 650 documenti privati.