Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 4 (RSAF, fol. 52v)
source date: [1098 November 1 - 1098 November 30] [Stile Pisano] [Capua (Caserta)] [1137 - 11
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

Notum sit omnibus sanctae et catholicae aecclesiae filiis, Richardum principem avum meum aecclesias et monasteria dilexisse, cenovia construxisse, inter quae etiam et monasterium Sancti Angeli quod dicitur in Formis fecisse, eumque ecclesiis, hominibus, terris, vineis, silvis ac diversis opibus ditasse. Quo defuncto, Iordanum principem patrem meum omnia quae eidem monasterio prephatus Ricardus princeps pater eius avus meus dederat confirmasse ipsumque post modum quam plurima eidem caenovio contulisse. Ego autem saecundus Richardus divina ordinante clementia Capuanorum princeps, pro salute animarum predictorum principum Richardi scilicet avi et Iordani patris mei et meae, ac ob statum mei principatus, interventu Ivonis aeconomi mei, et Rodolfi de Mucegrossa meorum baronum et dilectorum fidelium, per hoc videlicet principale scriptum, in perpetuum, in prephato monasterio Sancti Angeli, subdito monasterii Sancti Benedicti Montis Casini, cui domnus Oderisius venerabilis abbas et cardinalis sancte Romanae aecclesiae preest, damus, tradimus concedimus ac confirmamus quicquid olim Iohannes Maledictus cum Maria uxore sua in prenominato monasterio per cartulam oblationis dederunt et optulerunt. Quin etiam in predicto monasterio Sancti Angeli simili modo in perpetuum do, trado, concedo et confirmo in territorio Suessano, in loco Balognu unum villanum meum, Iohanne Cinnami nomine cum filiis et terris et universis suis pertinentiis, ad faciendum et persolvendum ipse et filiis suis et heredibus suis in prenominato monasterio omne censum et dationes, puplicalia et scaditiones et alia omnia quae parti rei puplice facere et persolvere debent aut debuerint. Item in prephato monasterio per hoc videlicet principale scriptum, in perpetuum concedo et confirmo unum portum et sedium de molendinis quae est in Trifisco inter sedium salicis et sedium ulmi cum duo molendina quae sunt in una domo edificata, et cum aquis et alveis et ripis ex utraque partibus, et cum viis intrandi et exeundi in eis et cum omnibus earum pertinentiis. Quam et per interventum domni Saxonis venerabilis prepositi eiusdem monasterii Sancti Angeli, et Grimoaldi de Sancta Iusta, et Petro iudicis, concedo et confirmo per hoc videlicet principale scriptum in prenominato monasterio Sancti Angeli, omnes terras quas homines predicti monasterii emerunt aut infiduciaverunt legaliter ab ominibus Capuae, videlicet tempore patris mei, vel mei de illis dico quos habitantes sunt in Sarzano et in Battitizzu. Haec omnia predicta qualiter hic supra sunt adnotata, una cum omnibus quae inferius et superius invenitur esse in ipsis terris, et cum viis intrandi et exeundi in eis, ego prenotatus saecundus Richardus Capuanus princeps in prenominato monasterio Sancti Angeli per hoc videlicet principale scriptum do, trado, concedo et confirmo ad possessionem et potestatem et dominationem predicti domni Sassonis venerabilis propositis eiusque successorum, faciendo exinde utilitatem eiusdem monasterii. Remota omni contrarietate et molestatione omnium successorum meorum vel viceprincipum, comitum vel vice comitum, iudicum, sculdahorum, castaldeorum aliorumque omnium mortalium persona. Quod si quis huius nostrae dationis, traditionis, concessio ac confirmationis paginae contemptor aut violator in aliquo esse presumpserit, quinquaginta libras auri purissimi persolvat: medietatem omnipotenti Deo, et predicto monasterio Sancti Angeli et domno prenominato Sassoni venerabili preposito eiusque successoribus; et medietatem meo sacro palatio. Solutaque paena librarum, haec mea datio, traditio, concessio, et confirmatio firma, munita atque inviolabile maneat in perpetuum. Et ut hoc principale scriptum firmius credatur et diligentius ab omnibus observetur, manu propria illud corroboravi et mei sigilli impressione iussi insigniri. (M) Ex iussione prephate serenissime potestatis, scripsi ego Quiriacus iudex. In anno dominicae incarnationis millesimo nonogesimo nono, et nono decimo anno principatus ipsius domni secundi Richardi gloriosi principis Capuae. Datum Capuam, mense novembrio per indictionem septimam.

Gattola 1734, pp. 214-215; RSAF, pp. 98-100 (source of the text reproduced here).

Del Regesto di S. Angelo in Formis esiste una riproduzione anastatica allestita a Montecassino nel 2002 (editore: Pubblicazioni Cassinesi).