Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 4 (RSAF, fol. 53v)
source date: [1099 December 1 - 1099 December 31] [Capua (Caserta)] [1137 - 1166]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

Igitur fidelium nostrorum presentium ac futurorum noverit multitudo. Quoniam ad salutem et remedium animarum principum Richardi scilicet avii et Iordani patris nostri, et ob statum nostri principatus, quam et per interventum Guilielmi cognomine Coppola nostri fidelis, damus, tradimus, concedimus ac confirmamus per principale scriptum in monasterio Sancti Angeli quod dicitur in Formis, subdito monasterio Sancti Benedicti Montis Casini, cui domnus Oderisius venerabilis abbas et cardinalis sanctae Romane aecclesiae preest, integram medietatem de una limata cum alveo et ripis, et cum viis suis ibidem intrandi et exeundi, que limata ipse prenominatus Guilielmus in fevo a nobis tenebat, et est in Trifisco ab illa parte Saone coniuncta scilicet cum terra Beati Nycolai confessoris Christi. Et potestatem et licentiam damus parti predicti monasterii Sancti Angeli ad hac hora in antea in ipsa medietate de limata quae ei dedimus, molendina construendi et palos in ripis et in alveo figendi, et clusuria et piscationes et alia omnia quae in ipsa medietate limate et in ripis et alveo facere voluerit absque omni contrarietate omnium mortalium personae. Quin etiam in prenominato monasterio Sancti Angeli per hoc videlicet principale scriptum per interventum scilicet Ugonis de Fayda, nostri dilecti baronis et fidelis, damus, tradimus, concedimus ac confirmamus integram unam petiam de terra quae ipse in fevo a nobis teneaat, et est in territorio castelli nostri qui vocatur Matalone, in loco ubi dicitur ad Termini, quae continet in se per passum rationabiliter mensurata uti mox est modios terrae vigenti, cuius fines haec sunt: ab uno latere est finis via quae pergit ad Saglanum quae decernit inter fines Matalonis et Lanei; ab alio vero latere est finis terra nostra puplica, qualiter revolvitur per antiquam viam quae olim ducebatur ad Suessolam. Ab uno capite est finis via quae pergit ad predictum nostrum castellum et dicitur ibi ad Cognulum; ab alio vero capite est finis terra nostra quae nos possidemus. Haec abscripta petia de terra quae aetiam ipse predictus Ugo nostro concessu pro salute suae animae in prenominato monasterio dederat, nos quidem prenominatus saecundus Richardus Capuanus princeps, suo interventu, in prenotato monasterio Sancti Angeli per predictos fines per hoc videlicet principale scriptum in perpetuum damus, tradimus, concedimus et confirmamus cum omnibus quae inferius et superius in ea esse noscuntur, quam et cum viis intrandi et exeundi in ea et de ea, et cum sepibus et limitibus et universis pertinentiis eius. Quin etiam et per interventum Girardi Capuani nostri fidelis, in prenominato monasterio Sancti Angeli in perpetuum tradimus, concedimus et confirmamus per haec principali pagina, quicquid olim Laydulfus filius cuiusdam Laydulfi per cartulam in predicto monasterio de terra sua dedit in Sarzano, cum omnibus quae inferius et superius in ea esse inveniuntur, et cum viis ibidem intrandi et exeundi, cum sepibus ac limitibus et universis pertinentiis suis. Haec omnia prescripta quae et qualiter hic superphati sumus, nos prenotatus saecundus Richardus Capuanus princeps, in prenominato monasterio Sancti Angeli in perpetuum per principale scriptum damus, tradimus, concedimus et confirmamus quietae et libere in iure et proprietate perpetua, ad possessionem et potestatem et dominationem prephati monasterii Sancti Angeli et domni Saxonis venerabili prepositis eiusdem monasterii et omnium successorum eius, faciendo ammodo et deinceps omnem utilitatem predicti monasterii. Remota omni contrarietate et molestia et inquietudine omnium principum successorum nostrorum vel vice principum, comitum vel vice comitum, iudicum, sculdahorum, castaldeorum aliorumque omnium mortalium personae. Quod si quis hoc principale scriptum irritumve facere temptaverit, vel contra haec quo nostra istituit excellentia agere presumpserit, centum libras auri purissimi persolvere cogatur: medietatem omnipotenti Deo et predicto monasterio Sancti Angeli et domno Sassoni venerabili prepositi et successoribus eius, et medietatem nostro sacro palatio. Solutaque paena librarum, hoc principale scriptum cum omnibus quae continet, firmum, munitum atque inviolabile maneat in aeternum. Et ut hoc firmius credatur et diligentius ab omnibus observetur, manu propria illud corroboravimus et nostri sigilli impressione iussimus insigniri. (M) Ex iussione prephate serenissime potestatis, scripsi ego Quiriacus iudex in anno dominice incarnationis millesimo nonogesimo nono et vicesimo anno principatus ipsius domni secundi Richardi gloriosi principis Capuae. Datum Capuam in mense decembrio per indictionem octavam.

RSAF, pp. 100-102 (source of the text reproduced here).

Del Regesto di S. Angelo in Formis esiste una riproduzione anastatica allestita a Montecassino nel 2002 (editore: Pubblicazioni Cassinesi).