Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 4 (RSAF, fol. 67v)
source date: [1120 November 1 - 1120 November 30] [Sant'Angelo in Formis (Capua; Caserta)] [1
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Domini salvatoris nostri Iesu Christi Dei aeterni. Iordanus secundus divina ordinante clementia Capuanorum princeps petitioni dilecti sui clementer favet. Igitur nos secundus Iordanus divina ordinante clementia Capuanorum princeps notum fieri volumus universis filiis sancte ac catholice aecclesiae et nostris fidelibus, quoniam secundus Richardus princeps, frater noster, ob salutem et remedium animarum gloriosorum principum Richardi quondam avi ac Iordanis patris, et omnium parentum nostrorum, consilio quoque ac interventu Rainulfi filii Gualonis et Raynaldi Lopini dilectorum baronum suorum, per librum obtulit et per paginam precepti tradidit, concessit ac confirmavit in monasterio Sancti Angeli quod dicitur in Formis, subdito monasterio Sancti Benedicti Monti Casinensis in quo domnus Girardus venerabilis abbas nunc praeesse videtur, omnia que prescripti principis in prephato monasterio Sancti Angeli per principale scriptum concesserunt et confirmaverunt. Et concessit et confirmavit in ipso monasterio omnia que ipse in eodem sancto loco postea tribuit, et que ipsi monasterio pertinet et que tunc possidebat et dominabatur, et concessit et confirmavit ipse prephatus principi in prephato monasterio Sancti Angeli quidquid continetur in cartula oblationis quam prescriptus Richardus princeps avus meus eidem monasterio obtulit, videlicet Sarzanum et terras et homines qui ibi commorantes sunt vel fuerint, cuius fines sic indicant: idest incipiens a trivio de Sancto Martino qui dicitur ad Lavem et descendit per viam usque fluvium, et inde ascendit per Bactitizum, ubi modo sedent homines ipsius monasterii, et qualiter pergit usque in Ventumvanum. Concessit quoque eiusdem monasterio castanetum qui est prope suprascriptum locum qui dicitur Bactitizum quem Iordanus princeps pater meus eidem monasterio dedit pro servitio hospitum, et concessit et confirmavit ipsi monasterio homines et terras qui et que fuerunt Petri de Roselle et germani eius, et homines Gregoris comitis palatii qui erant commorantes in loco Sancti Erasmi, sicut cartula oblationis continere videtur quam prescriptus Richardus princeps avus meus eidem monasterio Sancti Angeli fecit, et terras quas sunt in Ponticello et Casa alba et in Sancto Prisco, et ubicumque sunt terre ipse in partibus veteris Capue. Concessit etiam et confirmavit prephato monasterio ecclesiam Sancti Angeli de Olaldiski que est constructa in Capuam cum terris et servis et ancillis, et cum omnibus suis pertinentiis, et ecclesiam Sancti Benedicti Piczoli cum ecclesiis et terris et universis suis pertinentiis. Simili modo concessit et confirmavit predicto monasterio Sancti Angeli ecclesiam Sancti Rufi quae est sita in Capua cum omnibus terris et servis et ancillis suis, et aldios, et aldias et pertinentes cum silvis etiam, pratis, pascuis atque paludis et cum universis pertinentiis suis, tam intus Capue quam et de phoris, qualiter antiquitus pertinuerunt prephate ecclesie, et ecclesie quae sibi pertinent et nunc residet, et terras etiam et silvis et pascuas et paludes et aquas et piscationes, et servos et ancillas et aldios et aldias in omnibus eorum finibus, et universa que suprascripta ecclesia Sancti Rufi et rectores eius iam per triginta annos et eo amplius a parte predicto principum tenuerunt et possederunt que fuerunt scilicet quorundam fratrum, videlicet Guidonis et Landenulfi, qui fuerunt filii cuiusdam Landonis, qui videlicet tempore predicti Richardi principis avi mei contra eiusdem animam principis cogitaverunt, et inimicos intra provinciam eius invitaverunt, celaverunt et annonam eis dederunt, ob quam omnes res illorum, iure Langobardico fisco prenominati avi advenerunt, que res etiam prephato Richardo avo meo et Iordano principi patri meo michique per conventionem a Capuanis dimissa sunt, et per sacramentum firmata. Concessit quoque predicto monasterio Sancti Angeli homines de Camiliano, videlicet filios omnes cuiusdam Summi: et concessit eidem monasterio et confirmavit ecclesiam Sancti Petri de Scaphati cum monasteriis, servis et terris et universis suis pertinentiis, ecclesiam Sancti Agathe quae sita est prope muros Aversane urbis cum omnibus terris et hominibus et universis suis pertinentiis; et ecclesiam Sancti Leonis que sita est foris Suesse civitatis cum omnibus suis pertinentiis. Concessit quoque et confirmavit in eodem monasterio ecclesiam Sancti Benedicti que dicitur ad Dalfianam que sita est in finibus Cantie prope castellum qui dicitur ad Mare, cum terris et pascuis et piscationibus et cum omnibus suis pertinentiis. Concessit quoque eidem monasterio unam petie de terra que dicitur Campu cotidianu prope Sassetam que eidem monasterio ipse prephatus Richardus princeps frater noster per preceptum tribuit. Item concessit et confirmavit ipsi monasterio omnia que Paldi comes de Benafro una cum Maria uxore sua per cartulam offersionis obtulere in predicto monasterii Sancti Benedicti sito in Montecasino, que et ego per preceptum concessit eidem monasterio et in prephato monasterio Sancti Angeli. Concessit iterum ipsi monasterio Sancti Angeli ut si aliquis homo venerit ex aliis partibus licentia habeat habitandi in terris ipsius monasterii Sancti Angeli, ad servitium fratrum faciendum, ut nullus homo audeat eos inquietare sed securi serviant in eodem monasterio. Et pro custodibus atque rectoribus concessit sursum in predicto monasterio Sancti Angeli unum sedium molendini et portum in loco Trifisco, quam olim Landulfus qui fuerit princeps Capuane civitatis construere fecit, quod destructum a longo tempore fuit quod sedium est inter sedium ulmi et sediu salicis; et cetera in ratione et ordine quemadmodum in ipso principali scripto continere videtur quod est scriptum per quondam Quiriacum iudicem sacri palatii, in anno dominice incarnationis millesimo nonagesimo octabo, et octavo decimo anno principatus ipsius domni secundi Richardi principis Capuae, roboratum vero per ipsum quondam supra scriptum gloriosissimum principem, et per inpressionem sigilli ipsius insignitum. Idcirco nos memoratus Iordanus Capuanorum princeps ob salute et remedium animarum ipsorum gloriosorum principum, et ob statum nostri principatus, per interventum Aymonis de Argintia et Ugonis de Labolita et Robberti abbatis et Odoaldi camerarii, Guilielmi filii Angeri, et Mansonis nostrorum dilectorum fidelium, per hoc principale scriptum in perpetuum damus, tradimus, concedimus ac confirmamus eidem monasterio Sancti Angeli omnes prescriptas ecclesias, cum libris et ornamentis earum quae nunc habent vel habuerint, et cum universis pertinentiis earum et omnes terras ut supra sunt scripte, una cum omnibus inferioribus ac superioribus earum, et cum viis intrandi et exeundi in ecclesiis et in omnibus ipsis terris et cum sepibus et limitibus et universis earum pertinentiis, nos prenominatus secundus Iordanus Capuanus princeps in prephato monasterio Sancti Angeli per huius quoque mee concessionis paginam concedimus et confirmamus, ad potestatem et dominationem predicti monasterii Sancti Angeli et eius custodibus atque rectoribus. Remota ex his omnibus predictis, omni inquietudine, contrarietate et molestia omnium principum successorum nostrorum vel vice principum, comitum vel vice comitum, iudicum, sculdahorum, castaldehorum aliorumque omnium mortalium persone. Quod si quelibet persona hominum magna vel parva contra hanc nostri precepti actionem aliquatenus agere presumpserit, aut eius violator quolibet modo esse presumpserit, sciat se compositurum auri purissimi libras centum: medietatem in predicto monasterio Sancti Angeli, et eius custodibus atque rectoribus, et medietatem nostro sacro palatio. Et soluta pena librarum auri, hec nostra datio, traditio et confirmatio firma, munita permaneat in perpetuum. Ut autem hoc principale scriptum firmius credatur et diligentius ab omnibus observetur, manu propria illud corroboravimus, et insuper ex meo sigillo illud expressione insigniri iussimus. (M) Ex iussione prephate potestatis, scripsi ego Philippus palatinus iudex. In anno dominice incarnationis millesimo centesimo vicesimo, et primo anno principatus prephati domni Iordani gloriosissimi ac magnifici principis Capue. Datum in prephato monasterio, in mense novembrio, per indictionem quarta decimam.

Gattola 1734, pp. 235-236; RSAF, pp. 124-128 (source of the text reproduced here).

Del Regesto di S. Angelo in Formis esiste una riproduzione anastatica allestita a Montecassino nel 2002 (editore: Pubblicazioni Cassinesi).