Milano, Archivio di Stato, Museo Diplomatico, Pergamene-S.Benedetto, 375/32
source date: [1007 June] [Canossa (Reggio Emilia)]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

(S.) In nomine domini Dei et salvatoris nostri Iesu Christi. [Einricus gratia Dei rex, anno re]gni eius Deo propicio hic in Italia quarto, mense iunii, indicione [quin]ta. Ego in Dei nomine Teudaldus marchio filius quondam Adelberti itemque marchio qui profeso [su]m ex nacione mea lege vivere Langobardorum presens presentibus dixi: Dum ista[n]tia sanitatis humane vite cursus peragitur pleno animo mentis racio vegetatur, sic debet homo semper cogitare adque disponere que sunt futura adque mansura; ut cum eum Dominus de hoc seculo vocare iuserit, non de neglegenciis iudicet, sed de bonis disposicionis remuneretur ut pius. Manifestus est michi qui supra Teudaldus marchio eo quod volo aliquit de rebus meis ordinare et disponere, eo videlicet modo ut omni tempore sic firma et stabilis permaneat qualiter hic subter insertum fuerit et mea decrevit volumtas, pro anima mea et quondam Vuille conius mee meisque filiis mercedem. Ideoque volo et statuo seu iudico atque per anc cartulam iudicati et ordinacionis mee confirmo ut habeat basilica illa quam ego edificavi in loco proprietatis mee qui dicitur insula Sancti Benedicti et est dedicata in honore Sancte Marie et Sancti Benedicti et Sancti Michaeli Archangeli et Sancti Petri Apostoli quam Deo volente et me disponente volo ut sit monesterium in perpetuum. In eo statuo et bona voluntate iudico aliquantum de rebus iuris proprietatis mee, tam in ipso loco insula Sancti Benedicti, quod est medietatem de ipsa insula iusta fluvio Padi cum medietate domuicoltile sive cum medietatem casis masariciis et omnibus rebus, campis, vineis, pratis, pascuis, silvis, hacstalareis, virgareis, piscacionibus, paludibus, insolis et omnibus rebus, quicquit ad ipsa medietatem de ipsa insula pertinet in integrum. Adque corte una domuicoltile cum castro et capella inibi edificata in loco ubi dicitur Custello; et est ipsa ecclesia edificata in honore Sancti Bartholomei et Sancti Iohannis, una cum omnibus rebus domuicoltile, cum casis, masariciis, silvis, paludibus, piscacionibus et omnibus rebus quod ad ipsa corte et castro seu capella pertinentibus in integrum. Sunt finis de ipsa corte: da mane Bundegniolo, da meridie palude de Salecito, da sera fluvio Padi, de subto Costello. Verum eciam et aliquantis rebus iuris mei quod sunt mansos quattuor et runcarii quatuor et mulinarii tres, qui sunt in loco ubi dicitur Villole; verum heciam et omnibus qui sunt infra iste fines quod hic legitur, quod est da mane fosa qui dicitur Finale, da meridie palude de Salecito, da sera fosa que vocatur Perruta et Elevata, de subto fluvio Padi; adque et medietatem de braida una domnicata in suprascripto loco Villole. Verum eciam et palude una qui vocatur Pavanello et palude una ex integra qui vocatur Rotunda, cum piscacionibus et omnibus rebus quicquit ad ipses paludes pertinent in integrum. Adque tercia pars de piper quod exeunt de ripa Guvernolo et tercia parte de omnibus rebus quod exeunt de rivatico de suprascripta ripa Guvernolo. Eciam et aliquantis rebus qui sunt in loco ubi dicitur Casale Barbati, quod sunt inter sediminas et areis ubi vitis estant seu pratis adque terris arabilis, gerbidis et busscaleis seu silvis cum areis illorum iuges septecentos. Et quantum ibi plus inventum fuerit infra coerencias: da mane Finale, da meridie Fisaro, da sera fosato quod exeunt de palude que vocatur Greza, de subto fosa Greza; adque servos quinque, nominas eorum Rozo cum uxore sua et filio et Martino, Biado, Iohanne, Sigezo, nacione eorum Italie. Eo videlicet ordine, volo et statuo seu iudico, pro remedium anime mee et quondam Vuillie conius mee meisque filiis, ut habeant ipsum monesterium et abas cum sibi suis subditis monachis ibique Deo famulantibus qui modo vel pro futuris temporibus ego et meis heredes et qui de eis legitime ordinati fuerint ordinaverimus; et faciant de frugibus et reditum seu censum que de ipsis rebus annue Dominus dederit usufructurario nomine quicquit voluerint pro anima mea et quondam Vuillie conius mee meisque filiis mercedem. Et exinde vivant secundum regulam et elimosinas ut iustum est faciant, et de servicio eiusdem familie quicquit eis ad utilitatem ipsius monasterii oportunum fuerit faciant. Hoc namque monasterium nullo regi nec alicui potestati concedimus ut habeant aliqua potestate alicui per covis ingenio dandi, neque alicui archiepiscopo vel episcopo constringendi aut inquietandi sed in perpetuum in mea et meorumque heredes et qui de eis legitime nati fuerint ut supra legitur permanead potestatem; et abas qui a nobis missus fuerit districione secundum Deum et regula iussionis corrigendum et castigandum. Praeterea volo et statuo ut abas ipsius monesterii qui a me vel ha meis heredibus et qui de eis legitime nati fuerint ut supra legitur missus fuerit benedicione consecracione sue Mantue ecclesie primo postulet; et si evenerit quod episcopus Mantuanensis ecclesie refutaverit eum benedici et sacrari, et propter postulatum aliquit servicium denegaverit ad ipsam sacracionem, tunc ipse habas habeat licenciam revertendi, et secundum quod ei melius previsum fuerit ad quocumque episcopum voluerit vadam, et benediccionem sacracionis hab eo recipiat absque alicuius interdicione. Nullum verum cambium aut precariam sive libellum exinde faciendi habeat licenciam ipse abas in maioribus personis vel in minoribus, exepto in colloni qui supra ipsa res habitant sine mea et heredum meorum et qui de eis legitime nati fuerint voluntate vel iussione. Si quis vero de nostris heredibus vel proheredibus vel aliqua magna parvaque persona hoc nostre disposicionis et ordinacionis iudicatum infringere aut diminorare temptaverit [maledicio] ne Dei omnipotentis sanctorumque omnium precipiat, et in die tromento iudicio non cum angnelis bonis ad destera Dei, sed cum diabolis ad sinistram stent et cum ipsis in perpetuam ingne sine fine permaneat, fiat fiat fiat. Hanc enim cartula indicati et ordinacionis mee Iohanne notario Sacri Palacii ad conscribendum dedi adque rogavi, in qua subter confirmans testibus quem obtulit roborandam. Unde dues cartulas iudicati uno tinure scripte sunt. Actum infra roca Kanosia feliciter. + Teudaldus marchio subscripsi. Signum +++ manibus Vuidoni de Palude et Bonizo seu Martino legem viventes Langobardorum testes. (S.) Ego Iohannes notarius scriptor huius cartule indicati postradita cumplevi et dedi.

CDP I n. 14, pp. 96-101.

Bonacini 2000; Rinaldi 2003, pp. 24-25, 41-42 e 97-99.

I testi erano già comparsi in CDP I n. 13, pp. 94-96 (doc5013). Anche il notaio è lo stesso.