Milano, Archivio di Stato, Museo Diplomatico, Pergamene-S.Benedetto, 653/321
source date: [1044 May 14] [Gonzaga (Mantova)]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

(S.) In nomine domini Dei eterni. Anno ab incarnacione domini nostri Iesu Christi milesimo quadragesimo quarto, quartodecimo die intrante mense madius, indicione duodecima. Costat me Gotefredus filius quondam Henrici de comitatu Machilincho qui professo sum ex nacione mea lege vivere Allamanorum accepisse sicuti et in presencia testium accepi ad te Biatrice coniux Bonefacii marchioni et dux, consenciente predicto Bonefacio eidem ibi estantem, in adpreciatum valente libras mille argenti finitum precium pro cortes sex rebus territoriis iuris mei quibus abere et detinere viso sum, una ex ipse in comitatu Placentino qui vocatur Landasia cum castro et roca et turre inibi edificatum, simul cum capelle in cuiuscumque onoribus consecrate, et curo omnibus cassis tam donicatis quamque et masariciis et cum omnibus rebus territoriis ad eadem corte et castro et roca et capelle pertinentibus in integrum. Tres vero ex ipse in comitatu Regense; una ex ipse qui vocatur Bibianello, cum castro et turre inibi edificatum simul cum capelle in cuiuscumque onoribus consecrate et cum omnibus cassis tam donicatis quamque et masariciis, et omnibus rebus territoriis ad eadem corte et castro et turre et capelle pertinentibus in integrum. Alia vero qui vocatur Campaniola cum castro inibi edificatum simul cum capelle in cuiuscumque onoribus consecrate et cum omnibus cassis tam donicatis quamque et masariciis et omnibus rebus territoriis ad eadem corte et castro et capelle pertinentibus in integrum. Alia vero qui vocatur Razolo cum tumba et turre simul cum capella consecrate in onore Sancti Venerii et cum omnibus cassis tam donicatis quamque et masariciis et omnibus rebus territoriis et pissereis ad eadem corte et capella pertinentibus in integrum. Due vero ex ipse posite in comitatu Mantuanense, una qui vocatur Guvernolo cum monte et turre inibi edificatum simul cum capelle in cuiuscumque onoribus consecrate et cum omnibus cassis tam donicaitis quamque et masariciis et omnibus rebus territoriis et pisscareis ad eadem corte et turre et capelle pertinentibus in integrum. Alia vero qui vocatur Castronovo, cum castro inibi noviter edificatum simul cum capelle in cuiuscumque onoribus consecrate et cum omnibus cassis tam donicatis quamque et masariciis et omnibus rebus territoriis et pisscareis ad eadem corte et castro et capelle pertinentibus in integrum. Insuper de omnibus cassis et rebus quibus abere et detinere videtur in loco que nominatur Curte Otoni, eciam in loco que nominatur Sancto Laurencio vel eciam de curte qui nominatur Altrude, simul cum omnibus cassis et rebus territoriis iuris mei quibus abere et detinere esse inveniuntur intras fines sicuti hic decernitur: da mane Septemcerri et Runco de Aquafrigida et Tegia de Tanto; a meridie via de Salicia et Gagiolo; da sera via Predosa et Mencio; a montis civitas Mantue et fluvio Mencio, sibique alie sunt coerentes. Et sunt prefate corte per mensura iusta: prima que noinatur Landasia est area, castro et roca et turre et capelle et cassis donicatis et masariciis et omnibus rebus inter sediminibus et areis ubi vitis estant seu pratis atque terris arabilis iuges sexcenti; de gerbidis et busscalibus seu silvis cum areis illorum iuges mille. Secunda vero corte que nominatur Bibianello est area castri et turre et capelie et cassis donicatis et masariciis et sediminibus et areis ubi vitis estant seu pratis atque terris arabilis iuges octocenti; de gerbidis et busscalibus seu silvis cu areis illorum iuges quattuorcenti. Tercia namque corte qui nominatur Campaniola est area castri et capelle et cassis donicatis et masariciis et sediminibus et areis ubi vitis estant seu pratis atque terris arabilis iuges quattuorcenti; de gerbidis et busscalibus seu silvis cum areis illorum iuges trescenti. Quarta vero qui nominatur Razolo est area tumbe cum turre et capelle et cassis inibi circumcirca et donicatis et masariciis et sediminibus et areis ubi vitis estant seu pratis atque terris arabilis sive gerbidis et busscaleis cum areis illorum iuges quattuorcenti. Quinta vero qui nominatur Guvernulo est area cum monte et turre et capelle et cassis donicatis et masariciis et sediminibus et areis ubi vitis estant seu pratis atque terris arabilis iuges quattuorcenti; de gerbidis et busscalibus seu siivis cum areis illorum iuges sexcenti. Sesta vero qui nominatur Castronovo est area castri et capelle et areis predictis cortibus, idest Curte Otoni et Sancto Laurencio et curte Altrude et cassis donicatis et masariciis et sediminibus et areis ubi vitis estant seu pratis atque terris arabilis iuges sexcenti; de gerbidis et busscalibus seu silvis cum areis illorum iuges mille quattuorcenti. Et si amplius de suprascriptis rebus iuris mei infra predictes cortes inventum fuerit quam ut supra mensura legitur, per hanc cartulam et pro isto precio omnia in tua qui supra Biatrice persistat potestatem proprietario iure ut dictum est, tam castris et curtis et cassis donicatis et masariciis seu reliquis terris, campis, pratis, passcuis, vineis, silvis, ac stallareis, insolis, ripis, rupinis, ac paludibus, molendinis et pisscacionibus, coltis et incoltis, divissis et indivissis; una cum finibus, terminibus, accessionibus et usibus aquarum aquarumque decursibus et fontaneis cum omni iure, adiacenciis et pertinenciis earum rerum per loca et vocabula ad predictes cortes et roke et castris et capelle et aliis predictis rebus pertinentibus in integrum. Que autem istes corte et castris et roke et omnibus rebus iuris mei supradictis, una cum accessionibus et ingressoras earum rerum seu cum superioribus et inferioribus illarum ab hac die tibi qui supra Biatrice pro isto precio vendo trado et mancipo, nulli alii vendite donate alienate obnossiate vel tradite nisi tibi; et facias exinde a presenti die tu et heredibus tuis aut cui vos dederitis proprietario iure quicquit volueritis sine omni mea et heredum meorum contradicione. Insuper ego qui supra Gotefredus tibi qui supra Biatrice de predictis rebus a presenti die legitimam facio tradicionem et vestituram; et mea exinde foris expuli et tibi ad tuam proprietatem abendum reliqui, faciendum exinde tu et heredibus tuis aut cui vos dederitis iure proprietario nomine quicquit volueritis sine omni mea et heredum meorum contradicione vel defensione, et absque restauracione exepto fide; me qui supra Gotefredus vel meos heredes apparuerit ullum datum aut factum seu colibet scriptum quod ego in aliam partem fecissem aut emisisem et clare factum fuerit, contra his promittimus vobis defensare. Nam ex illa parte unde hoc non apparuerit ego nec meos heredes vobis defendere nec restaurare nullo modo promitto exepto ut supra; et si taliter ut dictum est minime defendere potuerimus, aut si vobis exinde aliquit per covis ingenium subtrahere quesierimus, tunc in dublum eadem vendicione ut supra legitur vobis restituamus sicut pro tempore fuerit melioratis aut valuerit sub estimacione in consimilibus locis. Si quis vero quod futurum esse non credo, si ego ipse Gotefredus quod absit aut ullus de heredibus meis seu quislibet oppositam persona fuerit qui contra hanc cartulam vendicionis venire, aut si eam per covis ingenium inrumpere vel infrangere quesierimus, tunc inferamus parti contra quem exinde litem intulerimus multa quod est pena auro obtimo libras decem, argenti ponderas viginti, et quod repetierimus et vindicare non valeamus presens hanc cartulam vendicionis omni tempore firma et stabile permanead incolvulsa cum stipulacione supnixa; et bergamena ego qui supra Gotefredus manibus meis levavi et Rodulfus notarius scribere rogavi, in qua supter confirmans testibusque obtuli roborandam. Hactum in loco que nominatur Gunzacha feliciter. Signum manuum suprascripto Gotefredi qui hanc cartulam vendicionis fieri rogavi ut supra et suprascripto precio accepi. Signum manibus Marcuardo et Artulcho seu Ansenmo atque Gerardo rogatis testes lege Allamanorum viventes. Signum manibus Bennoni et item Bennoni seu Gandulfo testes. (S.) Ego Rodulfus notarius rogatus scripsi post tradita compievi et dedit.

CDP I n. 22, pp. 117-120.

Questo documento non attesta l’attività del monastero di Polirone, ma è stato ugualmente conservato dal suo archivio: il caso non è isolato e lascia pensare che l’archivio del principale cenobio canossano avesse anche la funzione di archivio di famiglia (Rinaldi 2003, pp. 30-31 e p. 90).