Milano, Archivio di Stato, Museo Diplomatico, Pergamene-S.Benedetto, 697/371
source date: [1053 December 17] [Felonica (Mantova)] [1332 April 15]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

Hoc est exemplum ab auctentico relevatum per me Bartholomeum notarium infrascriptum, tenoris et continencie infrascripte. In nomine patris et filii et Spiriti Sancti. Anni ab incarnatione domini nostri Iesu Christi in millesimo quinquagesimo tercio, pontificatus vero dommo Leo summo pontifice et universalis pape in apostolica sacratissima beati Petri apostoli sede anno quinto, sicque imperante domino Henrichus in Italia anno septimo imperii eius, in Dei nomine die decem et septem mensis decembris, indictione septima. Infra cimiterium Sancte Marie que vocatur in Fenonica, domino sancto ac venerabile ecclesie monasterii Sancte Marie in Fenonica in qua nunc Deo protegente hec omnibus eius domnus Petrus abbas esse videtur. Ego quidem in Christi nomine domina Beatris gratia Dei comitissa do et offerro in predicta ecclesia monasterii Sancte Marie in Fenonica presens presentem salutem sanctarum scripturarum nos ratio premonet ille hec semper considerare atque disponere que pro meritis celestis retributionem mereatur pro meritis sine dubitatione credentes in me et evangelica susequi lesione ut in hoc seculo et in futuro centuplum accipiat et vitam eternam possideas et remissionem omnium debitorum mereatur habere. Qua de re et ego quorum supra nominata domina Beatrix offertrice nullius me penitus cogentes neque compellentes aut suadentes vel vim inferrentes set meis propriis deliberationis arbitrio una propter Deum et remedium anime mee et anime de quondam Bonefacio marchio et anime filio et filias meas, do et offerro seu transfero et in perpetuum transacto de meo iure meoque dominium alieno et transcribo seu transfero per te domnus Petrus abbas, idest dono tibi ecclesiam unam que vocatur Sancta Maria que est constructa et hedificata in loco ubi dicitur Radigusula diocesis Bononiensis cum omnibus sibi pertinentibus et iuges duodecim ad legittimam mensuram mensuratam. Est iuges sex: da una parte flumen quod dicitur Lavino et da duobus lateribus predicta domina Beatrix offertrice, seu a tercio latere via percorente atque a quarto latere via et ipso flumen Lavino; et da alia parte de ipso flumen quod dicitur Lavino similiter iuges sex: da duobus ipsa predicta domina Beatrix seu a tercio latere atque a quarto latere via percorente. Ut in omnibus liceat vobis predictus domnus abbas vel tuo misso a presente die aut quamque voluerit per hec pagina offersionis ad me in te facta cum carta et cum calamaro et cultello et guantos et guasone et festuca et ramo arboris per istas predictam ecclesiam et iuges duodecim tibi trado tibi investo in toto ire et preoccupare atque ingredere in predicta ecclesia et iuges duodecim sicut superius legitur tamquam per legittimam et meam traditionem ad habendum dominium et potestatem quietum tramittere habeatis, teneatis, possideatis sicut supra dictum est more salaria ordinandi et disponendi quod tibi rectum vel iustum fuerit cum tuis successoribus exinde in perpetuum faciendi. Et ab hodie numquam aliquando liceat michi predicta domina Beatrix offertrice neque meis filiis et heredibus ullo unquam in tempore quamvis exinde movere questionem repetitionem aut causationem vel interpellacionem ullamque molestiam generare aut facere in contra te predicto domnus Petrus abbas neque in contra tuis successoribus, non per me neque per meis summissis personis, maioris vel minoris, propinquis vel extraneis, neque per ecclesiasticam interpellacionem aut per regalem vel imperialem potestatem et neque per ullo modo ullamque rationis contrarie de quod humanum sensum attingere potest, sed immo omni tempore securi et quieti atque pacifici exinde maneatis in omnibus in perpetuum. Et si quoque tempore persona insurserit quid tibi predicto Petrus abbas tuisque successoribus ex parte vel ex totum expellere aut quamlibet calumpniam generare voluerit, ego predicta domina Beatris offertrice atque transfertrice cum meis filiis et heredibus in omnibus stare et deffensare promitto; quod si quod absit et advertat divina potencia et omnia que superius legitur cum meis filiis non observaverimus vel adimplere noluerimus et contra hec ire agerimus aut lite motis fuerimus per quodvis modis aut ingenii, quia daturam me promitto ego predicta domina Beatrix offertrice cum meis filiis et heredibus tibi predicto domnus Petrus abbas tuisque successoribus ipsam predictam ecclesiam et iuges duodecim in duplum restituere; et post hec permaneat ipsa offersionis sicut superius legitur in sua robore et firmitate. Sub die mense et predicta indictione septima, in predicto cimiterio Sancte Marie in Fenonica. + Beatrix. Signa manus Petrus filio Alberto et Claricolo et Gerardo et Lualdo filio Livaldo et Atto filio Gerardo et Armano Theuthonico rogati testi ad omnia predicta cui relectum est. Ego Bruno in Dei nomine tabellio huius castrum Ficariole scriptor huius pagine offersionis sicut superius legitur post roborationem testium atque tradita complevi et absolvi. Noticia testium, idest in Petrus videlicet teste, Claricolo videlicet teste, Gerardo videlicet teste, Ugo videlicet teste, Livaldo videlicet teste, Atto videlicet teste, Hermano videlicet teste. In nomine Domini amen. Anno a nativitate eiusdem millesimo trecentesimo tricesimo secundo, indictione quintadecima, die quintodecimo mense aprilis, in episcopali palatio Mantuano. Hoc exemplum per me Bartholomeum Coradini de Bersiliis civis Mantuano imperiali auctoritate notarium subscriptum sumptum ex autentico scripta manu Bruno thabellio, coram venerabile in Christo patre domno fratre Iacobo Dei gratia episcopo Mantuano insinuatum fuit et in eius presencia per me ipsum Bartholomeum et Galeacium et Iacominum notarios infrascriptos diligenter cum autentico auscultatum, et cum idem domnus episcopus ipsum cum predicto autentico cognoverit per ordinem concordare ut adhibeatur ei de cetero plena fides suam auctoritatem interposuit et decretum. Presentibus discretis viris domno Iacobo monacho monasterii Fellonice, Bartholomeo et Iohannino familiaribus dicti domni episcopi Mantuani testibus ad premissa rogatis. (S.T.) Ego Galeacius quondam domni Iohannis Pegorati imperiali auctoritate notarius plubicus predictum exemplum ab auctentico relevatum cum ipso auctentico, una cum infrascriptis Iacobino et Bertholomeo notariis coram predicto domno episcopo Mantuano vidi legi et fideliter auscultavi, nichil addito diminuto vel mutato per infrascriptum Bartholomeum notarium quod sensum variet vel sententiam mutet nisi forte in literis vel silabis componendis et signum tabelionis quod omisit et quia predictum domnus episcopus vidit et cognovit predictum exemplum cum prefacto auctentico veraciter concordare suam auctoritatem interposuit et decretum. Die predicta, loco, testibus, millesimo et inditione memoratis, et ad maiorem firmitatem me cum proprio signo subscripsi. (S.T.) Ego Iacobinus quondam domini Bartholini de Saviola imperiali auctoritate notarius publicus predictum exemplum hoc ab autentico relevatu scripto per manum Bruni notarii cum ipso autentico, una cum suprascripto Galiacio et infrascripto Bartholomeo notariis, coram predicto domno episcopo Mantuano vidi legi et fidelìter auscultavi, nichil addito diminuto vel mutato per infrascriptum Bartholomeum notarium quod sensum variet vel sententiam mutet nisi forte in literis vel silabis componendis et signum tabilionis quod omisit et quia predictus domnus episcopus vidit et cognovit predictum exemplum cum prefato autentico veraciter concordare suam auctoritatem interposuit et decretum. Die predicta, loco, testibus, millesimo et indictione prefatis, et ad maiorem firmitatem eiusdem exempli et testimonium de mandato ipsius domni episcopi ad instanciam domni Laurencii abbatis monasterii Sancte Marie de Fenonica Mantuane diocesis me subscripsi rogatus ac meum signum apposui consuetum. (S.T.) Ego Bartholomeus natus quondam Coradini de Bersiliis civis Mantuano imperiali auctoritate notarius publicus suprascriptum exemplum ab autentico relevavi et ut in eo continebatur ita fideliter scripsi, nil addens vel minuens quod sensum variet vel sententiam mutet nisi forte in litteris vel silabis componendis et signum thabellionis ommisi, et ipsum exemplum cum dicto autentico una cum suprascriptis Galeacio et Iacobino notariis coram prefato domno Mantuano vidi legi et fideliter ausclultavi et ad eiusdem exempli firmitate et testimonium de mandato et auctoritate ipsius domni episcopi me subscripsi meumque signum thabellionatus apposui consuetu. Die, loco, millesimo, indictione et testibus suprascriptis.

CDP I n. 25, pp. 125-129.

Questo documento non attesta l’attività del monastero di Polirone, ma è stato ugualmente conservato dal suo archivio: il caso non è isolato e lascia pensare che l’archivio del principale cenobio canossano avesse anche la funzione di archivio di famiglia (Rinaldi 2003, pp. 30-31 e p. 90).