Montecassino, Archivio Abbaziale, Reg. 3 (Martin et al., Registrum Petri Diaconi, III, n. 425, pp. 1197-1198)
source date: [Indizione bizantina.] [XII pm]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine sancte et individue Trinitatis. Gisulfus divina favente clementia Langobardorum gentis princeps. Nos ab omnium conditore dignas mercedes fore credimus accepturos, si sanctis ac venerabilibus locis curam et sollicitudinem impenderimus, et quod ab eorum cultoribus postulati fuerimus in eisdem sanctis locis curam et sollicitudinem impenderimus, et quod ab eorum cultoribus postulati fuerimus in eisdem sanctis locis prout possumus adimpleverimus. Idcirco amore et timore omnipotentis Dei ac Redemptoris mundu compulsus, qui pro salute nostra mortem subiit temporale, ut nos a morte ęterna liberaret perpetuamque nobis vita angelorum tribueret, et pro salute huius nostre Salernitane patrie, per interventum tuum, o Desideri strenuissime domine abbas sancti Casinensis cenobii, et per postulationem domne Gemme principis dilecte genitricis nostre offerimus, concedimus, atque legaliter confirmamus in eodem cenobio sanctissimi patris Benedicti, sito in Monte castri Casini monasterium nostrum in honore beati Laurentii levite et martyris dedicatum, situm quidem intra hanc nobis a Deo concessam civitatem Salernitanam in latere montis qui predicte superiacet civitati, quod nobis successionis iure parentum nostrorum pertinet, et omnes terras et casas ipsi monasterii pertinentes intra hanc civitatem, et omnes res stabiles et mobiles quę eidem pertinentes sunt intus et foris hac civitate, cum omnibus quę intra ipsum monasterium et terras et casas et res sunt, cunctisque earum pertinentiis, et cum vice de plateis et viis et anditis suis, et cum monuminibus <sic> ex eis continentibus et cum omnibus rebus sibi pertinentibus, ea ratione, ut totum qualiter super scriptum est semper sit in potestate vestra et successorum vestrorum et partium super scripti cenobii. Et neque a nostris iudicibus, comitibus, castaldeis, neque a quibuscumque actoribus nostre rei publice quolibet tempore vos et successores vestri et pars iam dicti cenobii ex hoc quod in super scripto cenobio concessimus aliquam habeatis contrarietatem. Si quis autem male animatus et immemor sui hanc nostram concessionem infringere temptaverit componat iam dicto monasterio bisanteos aureos mille, et hoc preceptum nostrum firmum et stabile permaneat. Textum vero huius oblationis concessionisque scribere precepimus te Aceprandum levitam et scribam nostri sacri Palatii, anno nobis a Deo concessi principatus octabo decimo, mense novembris, concurrente indictione tertiodecimo. + Gisulfus princeps.

Editions: Mancone 1958-1959, p. 98-99; RPD n. 425, pp. 1197-1198 (source of the text reproduced here). Document summaries: CMC, III, 51, p. 375; Taviani Carozzi, p. 1149; Dell'Omo 2000, n. 424.

Bloch 1986, pp. 228-229 n. 53; III, p. 1350; Stasser 2008, p. 406 e nt. 27.

Il Registrum Petri Diaconi (AMC, Reg. 3) è il grande cartulario generale del monastero di Montecassino, compilato tra il 1131 e il 1133, e ancora conservato nell'Archivio dell'abbazia. Per una descrizione approfondita cfr. Dell'Omo 2000; Martin, Commento al RPD 2015, IV, pp. 1713-1728. Il diploma è emesso dal principe longobardo di Salerno Gisulfo II.