Montecassino, Archivio privato, Carte di Pomposa, fasc. VIII, n. 141
source date: [After 1066] [Il termine ante quem è la data della fine del governo dell'arcives
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

[…] scripti episcopi Bononien[sis …] Oddo advocatus eiusdem æcclesiæ, Winim[undus …]zo castaldio et alii quam plures; in istorum ergo presentia post multas collocutiones prefatus archiepiscopus humili prece hac devotione, poposcit fratrum societatem et op(era)m. Quod honorifice a domno Marco priore ceterisque fratribus factum est. Deinde data pace fratribus omnibus et suam benivolentiam semper esse mansuram promittens, iterum resedit. Tunc accedens nuncius regis Heinrici, qui tunc ibi advenerat nomine HErrat, obtulit suprascripto archiepiscopo domni sui litteras continentes salutem et gratiam suam sibi missam et alia, quę ipse post modum reseravit. Lectis vero ab eodem litteris domnus Esso et domnus Roo, nobiles et preclari monachi, qui cum eodem nuncio a curia venerant et ipsemet legatus pari voce dixerunt: ‘Domnus noster rex Heinricus mandat vobis per nos gratiam suam et per eam fidelitatem quam sibi debetis ut fossam Medii Gauri et omnem aquam piscaritiam ad ipsam pertinentem, quam Belunensis episcopus nomine Eziman per iussionem imperatoris H(einrici) intromisit et bannum suum, scilicet C librarum auri misit et confirmavit, monasterio suo restituatis et reddatis. Similiter quoque et ex parte omnium principum suorum nos vobis eadem denunciamus’. Ad hæc archiepiscopus talia verba r(espondit): ‘Nulli dubium quin ignorata veritate ac deceptus pravorum hominum fraude eam intromiserim et domnus meus imperator, ut dicitis, per legatum suum vere eam bandiverit, sed ego Mainardi abbatis odio, qui michi semper infestus fuit, iterum abstuli monasterio supradicto. Nunc vero qui mecum estis episcopi et iudices ac fideles date mihi consilium quod exinde facere debeam’. Tunc episcopi et iudices dixerunt: ‘Si vos, ut dicitis, fraude et ignorantia non recte egistis, iustum est ut iusticiæ obtemperetis et precepta domni vestri faciatis ac principum preces exaudiatis’. Omnes vero qui ibi aderant talia verba laudantes confirmaverunt. Iterum Bonushomo iudex dixit: ‘Possumus aliqua munimina cartarum videre, quę nos certiores faciant, et ne iterum in futurum iurgia oriantur. Habent enim huiusmodi successus res variæ et diverse, maxime cum huius temporis homines cito ad interitum dilabuntur et quia res veterum ignorantur a modernis, ideo plus opinionem suam quisque quam veritatem sequitur’. Tunc lecta sunt ibi privilegia pape Benedicti et Leonis pape et precepta H(einrici) imperatoris continentia massam integram quæ vocatur Lacus Sanctus cum lateribus suis et libellum quorumdam hominum de piscaria integra que vocatur Tidini, quę est pars ispius masse, cuius latera sunt hæc: vallis quę vocatur Gregule et fundus quod vocatur Cornacervina et fluvius qui vocatur Cesi et canale quę vocatur Curlo et alio latere vallis quę vocatur Farulle et fluvius qui vocatur Concca Agathe descendente in Gauro et a tercio latere ipso Gauro, a quarto latere Pado percurrente. His lectis episcopi et iudices dixerunt: ‘Iustum nobis videtur ut quę domnus precipit faciatis, quia res ista a nobis rectissime ventilata laudamus, ortamur, iustitiam adimplere curate’. Tunc fecit venire ad se domnum Marcum priorem et domnum Iohannem Comacliensem et Petrum Veneticumac Leonem de Alberto venerabiles monachos, quibus ilari vultu ac clara voce ceteris audientibus dixit: ‘Quia me hodie vestræ orationis participem et fratrem fecistis hac karitate devotus, timore vero et amore domni mei Heinrici regis et principum eius istiusque legati et omnium astantium precibus, ecce refuto vobis et per vos vestræ æcclesiæ fossam integram cum omnbus sibi pertinentibus et omnem aquam piscaritiam secundum latera cartarum quæ hic modo lecte sunt sub pena XX librarum auri. Hoc per me et meos successores promitto et obligo sub eadem pena. Quam refutationem et obligationem firmam et stabilem in perpetuum inviolabiliter corroboro et confirmo’. Statimque Oddonis advocati caput percussit bannumque imperatoris Heinrici centum librarum auri confirmavit. Hoc factum est die et mense ac indic(ione) suprascripta. Liupaldo vero capellano nostro, qui his omnibus interfuit, precepi notis ad memoriam futurorum notificari. Et ut verius credatur manu propria subscribente firmavi testibusque roborandam obtuli. Ego Deusdedit diaconus interfui et subscripsi. Ego Bonushomo iudex interfui. Ego Uuido iudex interfui. LEGIMUS. Signum manu suprascripto Iohannes vir clarissimus comes et vicedominus et Brunus camararius et Uuinimundus ii omnes rogati testes ad omnia suprascripta. Ego Liupaldus capellanus domni mei Heinrici archiepiscopi eo iubente complevi et absolvi.

Mezzetti, Le carte, vol. 2, doc. 50 (in preparazione).