Federici, Codex, II, pp. 85-93 (Mezzetti, Le carte, vol. 2, n. 136, in preparazione)
source date: [1106 November 10] [Ferrara]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Anno ab incarnacione domini nostri Iesu Christi millesimo centesimo sexto, Henrico imperatore defuncto, in Italia nullum imperatorem nondum habemus, die decimo mensis novembris, indictione quartadecima, Ferrarie. Bonum et optimum est homo ante diem migrationis de hoc seculo in futuro antequam repentinas mortes eius veniat sua bona voluntate iudicare suas res secundum quod sibi melius videtur. Et quoniam profitens profiteor ego Bonusfilius de Odone de Cumiaclo per huius paginas profersionis sponsionis iudicii virtutis mee paginam vobis presentibus Petrus de Arimundo et Enricus generus meus et Everardus de Rothecherius et Folberto fidele meo, instituto fideicomissarios meos, ad adandum et distribuendum omnes res meas mobiles et inmobiles secundum quod ego iudicavero et dixit. In primis volo et iudico centum libras denariorum Veronensium a destribuendum pro anima mea: de istis centum libris habeat Sancta Maria de Ponposia ecus meus, secundum quod estimatum fuerit, reliquos quod remanserit distribuatur pro sepoltura mea et in ecclesiis Ferrarie et in missis canendis, quia sic est mea voluntas. Item volo et iubeo atque iudico salinas duas in territorio Cumiacliensis iure proprietatis mee et duos casales similiter in Cumiaclo, quos possidet meo iure Ugo Taravella et heredes quondam Guacemanno, habeas monasterium Sancta Maria de Ponposia, ubi corpus meum debet requiescere, pro anima mea. Item volo et iubeo atque iudico similiter habeat predicto monasterium servo meo nomine Sacheto et filia eius Sachiti. Item volo et iudico ut Sancto Cassiano episcopatum Cumaclensis habeat de res meas inmobiles tantum quantum habuit de rebus inmobilibus quondam Odonis fratris mei pro anima. Item volo et iubeo et iudico ut episcopatus Ferariensis habeat tantum de rebus meis inmobilibus quantum habuit de rebus fratris meis Odonis pro anima mea. Item volo et iubeo ut habeat Sanctus Bartholomeus tantum de rebus meis inmobilibus quantum habuit de rebus fratris mei Odonis pro anima mea. Similiter volo ut canonica Sancti Georgii habeat hoc quod mihi pertinet de terra per divisione de comune in Fossa nova pro anima mea. Item volo ut Sanctus Michael de ore Canalis habeat unam peciam terram in Ronco de medio pro anima mea. Item volo et iubeo atque iudico ut Morandellus cum filiis suis et Bona soror eius cum filiis suis sint liberi et absoluti ab omni vinculo servitutis et ab omni iure patronatus pro anima mea. Item volo et iubeo Aitengo habeat hoc quod mihi pertinet in Fossa Bulla et duas equos pro anima mea. Volo ut Albirolus habeat hoc quod habet et possidet Petrus Maurino meo iure in massa Fiscalie pro anima mea. Volo Baldoinus nepus meus petiam unam terre positam in Corrigio Sancte Andree pro anima mea. Item volo Gisla neptia mea habeat medietatem de bradia terre in Focomortuo da casale de Iohanne de Alberto et quantum mihi pertinet de rebus illis inmobilibus in Rere et in Cornacervina positis, que fuerunt de Odolino nepote meo, quod sibi reliquit frater meus pro anima mea. Item volo et iubeo ut Citelgarda filia mea habeat servus meus nomine Petrus de Medicina cum filiis suis et Adelpretus. Et similiter habeat Citelgarda hoc quod remansit de rebus mobilibus, quas sibi promisi quando in coniugio eam dedi viro suo. Volo Alberto nepos meus habeat casale meum quod ego adquisivi da comuno iuxta turrem da Capite de Fossato pro anima mea. Item volo et iubeo atque iudico ut Gisseltruda uxor mea habeat servum meum, nomine Dominicum, cum filiis suis et fidelem vasallum et Adalensiam et sorores eius Guillam et Burgulam servos et ancillas meas, quia sic est mea voluntas. Item volo et iubeo ut Gisseltruda uxor mea habeat medietatem de omnibus rebus meis mobilibus et inmobilibus quam sibi feci per cartulam donationis et donationem illam firmam tenere iuravi per me et per meos heredes pro anima mea. Volo et iubeo ut habeat Citelgarda filia mea etiam partem de aliis rebus meis mobilibus et inmobilibus, secundum quod feci cartulam quando dedi sibi virum suum. Item volo et iubeo ut duas partes habeat postumus meus, si natus fuerit et sit mihi heres; si vero postuma nata fuerit, dividat cum Sitelgarda filia mea coequaliter, et si postumus vel postuma obierit ante matrem suam, habeat mater omnes res postumi vel postume diebus vite sue tantummodo; post suum obitum relinquat res illas ecclesiis Dei pro anima mea et sua, quia sic est mea voluntas. Nam volo omnia que supradicta sint in potestate fideicomisarii mei ad destribuendum omnes res meas mobiles et inmobiles secundum quod superius iudicavi. Volo hoc meum iuditium testamentum sit firmum et stabile in perpetuum. Si quis legatarius vel heres hoc meum testamentum frangere voluerit, solvat unus alteri qui observaverit testamentum, nomine pene, duas libras auri, post penam solutam maneat hoc testamentum firmum et stabile. Quod scribere rogavi Iohannem in Dei nomine tabellionem scribendo rogavi et subter manus meas propria firmavi, testibus rogavi sub die mensis, indictione supradicta, Ferrarie. + Signum manus + predicto testatori Bonofilio abfirmanda omnia supradicta cui relectum est. + Signa manibus + + + + + + + Ursus de Puliana et Petrus de Alberto, Odo de Odone Bastardo, Ugo de Martinus castaldo, Guitho faber, Zangobono de Comite et Adelbertus testibus ad omnia predicta, cui relectum est. + Ego Iohannes tabellio scriptor huius paginam post afirmationem testium complevi, absolvit.

Mezzetti, Le carte, vol. 2, doc. 136 (in preparazione).

Mezzetti, per la sua edizione delle carte di Pomposa, si rifà in parte a una serie di copie di tradizione incerta realizzate da Federici nel XVIII secolo (cfr. Federici, Codex, II, pp. 85-93, da copia autentica del 1150 febbraio 5 [B, perduta], da A perduto). B era così autenticata «Et ego Dominicus Christi misericordia sancte Adriensis ecclesie notarius videns hoc autenticum testamentum factum per manus Iohannis tabelionis nichil addens vel diminuens exemplavi, anno dominice incarnationis millesimo centesimo quinquagesimo, quinto die introeunte mense februarius, indictione XIII, tempore Eugenii pape et Corradi regis».