Federici, Codex, II, pp. 151-159, (Mezzetti, Le carte, vol. 2, n. 151, in preparazione)
source date: [1110 June 15] [Pomposa (Codigoro; Ferrara)]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine domini Dei eterni. Anni ab inarnacione domini nostri Iesu Christi millesimo centesimo decimo, quintodecimo die mensis iunii, indictione secunda. Commutacio bone fidei nossitur esse contractus in vicem empicionis obtinead firmitatem eademque nexum obligantes contraentes placuit atque bona convenit voluntatem inter domnus Liutefredus abbas monasterii Sancte Marie sita in Pumposie necnon et inter Aldegerius filius quondam Lanfranci et Gandulfo filius quondam Zenonis de civitate Verona, ut in Dei nomine debeant dare sicut a presenti dederunt ac tradiderunt vicissim unus alteri in commutacionis nomine, in primis dedit atque tradavit ipse domnus Litefredus abas eodem Aldegerio et Gandulfo in causa commutacionis da pars iamdicto monasterio Sancte Marie ad proprie ad abendum, hoc est peciis duabus de terris casalivis cum muris et arboribus super se abentibus et terris ortivis ibique totum insimul tenente iuri supradicto monasterio, qui iacet infra iamdicta civitate Veronensi, loco ubi dicitur Plathea maiore et prope monasterio Domini Sancti Salvatoris qui dicitur Curte Regius: prima pecia de terra casaliva quod dedit Aldegerii cum totum muro de contra flumen Athesis, cum medietatem de alio muro qui extendit in longitudine inter se et Gandulfo, habet per longitudine perticas tres, pedes duos et palma, de alio latere da Ariprandus perticas tres, de uno capite da flumen Adice perticas quinque et semisse uno, de alio capite perticas quaptuor, pedes quaptuor et semisse uno: coerit et de uno latere predicto Ariprandus, de alio supradicta terra casaliva, que ic subter designaverimus, adest, de uno capite flumen Adisi percurrit, de alio capite supradicta terra ortiva que supra legitur; secunda pecia de terra ortiva ibique totum insimul tenente, abet in longitudinem perticas quinque, pedes quaptuor et semisse uno, digitis duo, de uno capite de via perticas sex et pugno, qui de uno latere supradicto Ariprandus abet, de alio latere supradicta terra ortiva adiacentem, alio capite via; tercia pecia de terra casaliva cum muris et arboribus super se abet, quod dedit a Gandulfo, qui iacet ibi prope, abet semisse uno et palma et non longe ad medio loco perticas tres, septem palma, de alio capite de via perticam unam, pedes octo et digitis duo: coerit ei de uno latere supradicta terra casaliva et terra ortiva, que supra legitur, adest, de alio latere ipse Gandulfo commutatore et eredes quondam Lanfranci et Ariprandi abet, de uno capite supradicto flumen Adesi percurit, de alio capite et supradicto Gandulfo commutatore abet ibique alii sunt coerentes. Similiter trado vobis per eadem carta de foris ipsas mensuras et coerencias totam terram et aquam, secundum quod vos iamdictis terris casalivis per singulos detinet predictam terram et aquam, debetis abere omnia in integrum. Quidem et ad in vicem recepit iamdicto domnus Litefredus abas a pars eodem monasterio Sancte Marie ab eisdem Aldegerio et Gandulfo de suis rebus ad iure ipsius monasterii, proprietario nomine, ad abendum meliorata rem, sicut lex iubet, hoc est masaricia una cum terris et vitibus que iacet in comitato Comacli, a locum iacente ubi dicitur Cornucervino, cum omnia que ad ipsum pertinet in integrum, que regitur et laborantur per Martinus Vuitonus. Is denique iamdictis rebus superius nominatis vel commutatis una cum accessionibus et ingressibus eorum seu cum superioribus et inferioribus suis, qualiter supra legitur, inter se commutaverunt sibi unus alteri pars parti per ac paginam commutacionis tradiderunt, facientes unusquisque de core, ceperunt a presenti die tam ipsi quamque et successores vel eredes eorum legaliter, proprietario nomine, quicquid voluerint aut previderint sine omni unus alteri contradicione. Et spondiderunt se ipsi commutatores tam ipsi quamque et successores vel eredes de co supra commutacione dederunt in integrum, ab omni defensare quidem et ut ordo legis depossit et ad hanc previdendam commutacionem accesserunt supra ipsi rebus a previdendum Petrus et Vuilielmus monachi missi iamdicto domnus Litefredus abas et cum eis fuerunt bonos homines extimatores, quorum nomina sunt Ugo, qui Tussco dicitur, et Iohannes clericus, quibus omnibus exstimantibus comparuit eorum rectum exstimasent, quodmelioratam rem sussipisset iamdicto domnus Litefredus abas a parte eodem monasterio ab eorum Aldegerio et Gandulfo, quam dare et legibus commutacio fieri possit, de quibus pena inter se firmaverunt, quos si aliquis ex ipsi aut eorum successoribus vel eredibus non permanserit in ea omnia, sicut supra legitur et ab unoquoque quisquis ad in vicem ut supra non defensaverint, tunc componat pars parti fidem servandi pena duplis ipsi rebus, sicut pro tempore fuerit melioratis aut valuerit sub estimacione in consimilis locis. Et pro honore abas et sacerdocii nec eis non licead ullo tempore nolle quod voluit sed quod ab eis semel factum vel conscriptum inviolabiliter observare promisit, cum stipulacione subnixa. Unde duas cartulas commutacionis uno tenore scripte sunt. Is actis in atrio huius monasterii; feliciter. Signum + + manibus supradicti Aldegerii et Gandulfi, qui hac cartula commutacionis insimul fieri rogaverunt ad omnia supradicta. Signum + + manibus supradicti Ugonis et Iohannis clericus, qui supra ipsis rebus fuerunt et estimaverunt et manus imposuerunt ad omnia supradicta. Signum + + + manibus Dominicus de Adriani et Petrus et item alio Ugonis testes lege Romana viventes. Signum + + manibus Inglobertus et Martinus et Iohannes testes. + Ego Amelgansus notarius rogatus qui hac cartulam commutacionis scripsi et post tradita complevi.

Mezzetti, Le carte, vol. 2, doc. 151 (in preparazione).

Mezzetti, per la sua edizione delle carte di Pomposa, si rifà in parte a una serie di copie di tradizione incerta realizzate da Federici nel XVIII secolo (cfr. Federici, Codex, II, pp. 151-159, da A perduto).