Montecassino, Archivio privato, Carte di Pomposa, fasc. XV, n. 336
source date: [1156]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In Dei nomine. Cum orta esset controversia inter Pomposianum abbatem I(ohannem) et episcopum Ferariensem G(rifonem) de duobus fundis, videlicet de Ruvina et Rustizana, ad quam controversiam finiendam vel decidendam ex comuni consensu duos elegerunt arbitros S(alinguerram) et R(odulfum) iudicem, rationibus ab ambobus partibus prolatis et diutius ventilatis et ab eis diligenter inspectis, preceperunt advocatis utriusque partis eas in scriptis redigere. Probat enim abbas totum fundum Rupine suum esse cum suis certis finibus, nisus quodam instrumento iure cuiusdam concessionis facte sibi a Geboardo archiepiscopo, quo continetur monasterium Sancte Marie in Xenodochio cum omnibus rebus et pertinentiis suis ad ipsum monasterium quoquomodo pertinentibus abati esse concessum; dicit enim abbas totum fundum Xenodochii fuisse, ostensis tribus instrumentis quibus continetur totum fundum ab abatibus Xenodochii esse concessum libellario et emphyteoticario iure, et octuaginta annis ab ipsis petitoribus nomine Xenodochii esse possessum et a predecessoribus istius Pomposiani abbatis hominibus ex suprascriptis emphyteoticariis Xenodochii desendentibus et aliis quam pluribus per partes fore concessum, et nomine Pomposiani abatis C viginti annis esse possessum ante tempus inundationis et in tempore inundationis et post tempus inundationis; et his rationibus omnes agentes esse expellendos et possessores possessionem restituere constringendos, cum nos revertentes non amiserunt. Et insuper dicit abbas terciam partem tocius fundi Rustizane s[u]am esse, eo quod dicit a march[i]onibus ei esse concessam et ab his marchionibus quibusdam hominibus alegantibus diutius esse possessam et post concession[em] nomine abatis continuatam. Utraque possessione plusquam quinquaginta annis esse detentam. Qua concessione dicim[us] P[om]posianam ecclesiam habere ius in re et ei interdictum utile competere, nisam auctoritate multarum legum ut d[....] emphyteoticariis atque ususfructuariis quos palam est habere ius in re et eis competere utile interdictum, ut legi(tur) in D. l. [...] unde vi et in D. Cuiuscumque et ad exemplum superficiarii cui pollicetur accionem et interdictum ut in D. Ait pretor et ei sim[i]liter competere interdictum Uti possidetis ut in D. In summa, et dicitur eam ecclesia adeptam possessionem ex quo possessores Xe[nodo]chii constituerunt se possidere nomine ecclesie concessione ar[c]hiepiscopi ut legi(tur) in D. l. Quod meo et l. Quamvis § S[i con]d[uctor rem] et in C. l. Quisquis et in D. Quedam mulier et dicimus e[sse da]ndam accessionem sui auctoris ut legi(tur) in D. l. [Ac]cessi[ones et] | lege Pomponius. It[...]am non amiserunt vos reverte[ntes] dicimus ipsos violentos possessores ut in D. l. Clam possidere § Qui a[d] nu[n]dinas et si coloni dolo[s] f[ece]runt vel desidia ut l[..] alii ap(er)iret(ur) [v]olumus recuperare possessionem ex constat(ur). Ex lib[ero] et si intraverunt vacante[m] possession[e]m volumus recuperare possesione[m] ip[s]am ex constitutione illa Cum querebatur aut ex constitutione Si quis in tantam et ex l. [..]s[...]oi[... con]stituta Vi bo[no]rum raptorum [et] alia l. De sufragio et [in C. l.] De plus peticio[n]ibus et in D. l. Creditores [et in] D. l. Extat enim et in C. l. Non est dubium et in D. Paulus r(espondit). Quidam dicunt instru[me]nta nostra contraria et in vicem sibi fidem de[ne]gantia et idcirco non esse credenda, non obstat cum uno instrumento totum [ad]quisivit utpote haberemus ius in re, alio donatione marchionis possessionem sue rei consecutus quod sibi permissum est facere ut in D. l. Si in emptione § Rei sue et in D. l. Si aliquam qua continetur me posse stipulari possessionem rei mee et emere et donare. Quod dicitur in in(tegrum) sue esse credend(um) in toto fundo esse concessum non totum aperte videtur esse contrarium legi illi De restit(utione) in integrum cum ibi non intelligitur esse [r]estituendum ad partem sed ad totum ut C. De restitutionibus et in D. De in in(tegrum) restitutionibus. Quod enim dicitur confirmatum ab imperatore possesorem, postea non esse inquietandum, tunc verum est q(ua)n(do) confirmat rem alienam ut suam quod nequaquam id hic fecit. Sed id videtur confirmasse si sibi ratio[n]abiliter pertinetur quod ex verbis ipsius precepti conligitur quod si contra [...] et ius fecisset nullius momenti esset ut in C. l. Rescripta et alia l. Nec fisco et ab ipso momentariam p[re]scriptionem non totam ca(usa)m perimente possumus postulare ut in C. l. Quotiens nec etiam nobis permissum est rescindere venditionem auctoritate principis alterutro invito ut in C. l. De contractu quod si tenetur ex alio decreto postea facto irritum esse cum posteriori imperatori permissum est superiorum imperatorum privilegia infirmare utpote potestatem habenti. Item dicimus inundationem nos non desisse possidere vel proprietatem habere ut in D. l. Adeo quidem § Insula et in D. l. Ait pretor § Si fossa cum et si alveum sibi constituisset et postea ad pristinam formam redigisset prioris domini esset ut in D. l. Adeo quidem et in D. l. Cuius et in Instit. De rerum divisione. Quod dicitur episcopum concessisse in fundo Ruvine et Rustizane novis emphyteoticariis desendentibus a superioribus, dupliciter responderi pot(est) vel ea ratione quia incertam rem petebant et incerte rei possessio neque possideri neque tradi potest nec peti, ut in D. l. Possideri, § Incerta aut ea ratione dicimus ipsos non debere habere in Ruvina cum non petierunt nisi quidem predecessores eorum possederant at maiores ipsorum non possederunt nisi in Rustizana, ut legi(tur) in instrumentis ipsorum et alia ratione dicimus ipsum non debere petere in fundo Ruvine, cum eo presente non contradicente immo magis subscignante ab archiepiscopo Ravennate abbati Pomposiane ecclesie fundus Ruvine confirmatus est, nisus autoritate multarum legum dicencium qui patitur rem suam alienare obligare donare, donare obligare et alienare videtur, ut legi(tur) in C. et in D. Hee sunt allegationes iudicum abbatis.

Mezzetti, Le carte, vol. 2, doc. 194 (in preparazione).

Mezzetti 2004.