Ferrara, Archivio Storico Diocesano, Archivio dei Residui Ecclesiastici, San Benedetto, 6/1, c. 18v-19r
source date: [1159 December 7] [Ferrara] [1496 April 27]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In nomine domini Iesu Christi. Anno eiusdem nativitatis millesimo centesimo quinquagesimo nono, tempore Federici imperatoris, die VII introeunte mense decembris, indictione septima, Ferrarie, sub canonica Sancte Agnetis. Atque ideo ego quidem in Dei nomine Bonushomo per emphiteosim paginam petere viso sum in filiis et nepotibus, et si filios vel nepotes non habuero in duobus sucessoribus meis unum post alterum qualem mihi placuerit, a te domno Ioanne abbate monasterii Sancte Marie de Pomposia, silicet quartam partem in integrum totius casolaris et quinque masariciie in fondo Puvignani et sextam decimam partem totius fondi Gardiliane et tres caxales positos in Vado, in hora Sancte Marie: primus quidem caxalis habet per longum pedes XX et V et per latus X, ab uno latere ego idem petitor possideo, ab alio latere androna percurit, ab uno capite Ioanes de Prugnaticho, ab alio capite via publica percurit usque in fluvio Padi; secundus caxalis positus in eadem hora habet per longum pedes XL et per latus pedes novem, ab uno latere ego idem petitor posideo, ab alio latere possident heredes Petri de Anetha, ab uno capite androna, ab alio capite heredes Petri de Anetha; tercius caxalis in eadem hora habet per longum pedes sexaginta et per latus pedes XXX, ab uno latere possidet Cortevaldo iuris Sancte Marie, ab alio latere via publica percurrit, ab uno capite ius Sancte Marie im Pomposia, ab alio capite ego idem petitor possideo, cum introitu et exitu predictorum caxalium, salvo tamen eo quod Scihelmus disposuit in suo testamento de quatuor mansis quos reliquit ecclesie, si ecclesia fuerit edificata, quod de comuni debet dari si ecclesia fuerit facta. Nec liceat mihi predictas res derelinquere ulli venerabili loco. Et inde dedisti mihi investitorem Mainardinum tuum missum, qui me de predicta re investiat, ad habendum, tenendum, possidendum, defensandum, melliorandum; et in omni anno mense marcii, pensionis nomine, dari debet denarium unum Lucensem, ista pensio ut dictum est persolvatur. Promittens preterea promitto ego iamdictus petitor pro me meisque filiis et nepotibus, et si filios vel nepotes non habuero pro duobus meis sucessoribus unum post alterum qualem mihi placuerit, tibi predicto conceditore tuisque sucessoribus hec omnia predicta conservare et adimplere, sub pena L librarum denariorum Lucensium et post penam solutam stet hec petitionis pagina in suo robore et firmitate. Quam scribere rogavi Guidonem Borrarium gratia Dei Ferrariensem notarium, sub die, mense et indictione prefata. Cuius confines casolarii hi sunt: primo latere Faurigula veniente sursum per canalem Fuscum, a capite supra usque ad Viaticum et per Viaticum ad Lacum Cipi desendentem usque ad Fossam Gati et desendentem per medium canalem de Mutula usque ad confines Gardiliane. Ad hec fuerunt testes presentes: Gerardus iudex, Rodulfus causidicus, Adigerius iudex, Ildeprandus iudex, Bonusioannes iudex, Guiotus causidicus, Linguita Lodomus, Ubertus Grassus, Petrus Cald(e), Gislinzone, Donusdeus de Villanova, Guido de Lauterio, Zanetinus de Boaria, Marchisinus de Dachi, Bonus Martinus de Ficariolo, Octobonus, Ioanes Bonus, Capello Deotesalve, Angelellus Salimpresa. Et ego Guido Borrarius gratia Dei Ferrariensis notarius rogatus coram prefatis testibus manu propria scripsi, cumplevi atque absolvi.

Mezzetti, Le carte, vol. 2, doc. 197 (in preparazione).

Copia autentica introdotta dalla stringa: «Hoc est exemplum cuiusdam publici et auctentici instrumenti cuius tenor sequitur ut infra, videlicet» e così autenticata: «(S) Ego Ioannes Cagnatius, filius egregii viri ser Ugonis de Cagnacii notarii, imperiali auctoritate notarius publicus Ferrariensis suprascriptum exemplum [con segno abbr. superfluo] suprascripti instrumenti [precede instrumenti, ripetuto ed espunto] sumptum, scriptum et exemplatum per me ipsum Ioanem a suo publico auctentico et originali instrumento sumpsi, scripsi et exemplavi, et una cum infrascriptis Bernardino Salveto et ser Ugone Cagnatio genitore meo notario publico Ferrariense, vidi, legi et dilligenter auscultavi et in omnibus concordare inveni cum ipsis suis originalibus instrumentis, coram venerabili et eximio decretorum doctore domno Donato de Marinellis de Arectio, canonico Ferrariense, honorabili vicario generali curie episcopalis Ferrariensis, sede vacante pro tribunali sedente Ferrarie, in palatio episcopali, ad banchum iuris curie episcopalis Ferrariensis suamque et qua pro curia episcopali Ferrariensi fungitur auctoritatem interponente pariter atque decretum, in millesimo quadringentesimo nonagesimo sexto, indictione quarta decima, die vigesimo septimo mensis aprilis, in terciis hora int(roitus?) et quia dictum instrumentum cum dicto suo [in dicto suo: -o corr. da -is] auctentico et originali instrumento in omnibus concordare inveni, ideo hic me manu propria subscripsi, ut dicti instrumenti transumpti de cetero vim publici et auctentici instrumenti obtineat et firmitatem. Et in fidem et testimonium premissorumomnium et singulorum signumque meum a capite mei nominis apposui consuetum. Et hoc presentibus venerabili et eximio [-o su corr.] decretorum [B om. decretorum, ma cf. la stessa formula nel doc. n. 577] doctore domno Bonifacio de Barlo rectore ecclesie Sancti Martini civitatis Ferrarie, ser Iacobo Schavaseto notario et cive Ferrariensi et aliis. Et hoc ad instanciam venerabilis domini Hyeronimi de Caravazio sindicis et procuratoris abbatie et conventus Sancte Marie de Pomposia diocesis Comaclensis. (S) Ego Bernardinus Salvetus, filius quondam Ioannis, publicus apostolica et imperiali auctoritate notarius Ferrariensis suprascriptum exemplum suprascripti instrumenti, ut supra, per supradictum Ioannem Cagnacium notarium scriptum, sumptum et exemplatum cum dicto suo originali publico et autentico instrumento, una cum supra notato Ioanne Cagnacio et infrascripto ser Ugone Cagnacio notariis Ferrariensibus, vidi, legi, auscultavi et insinuavi et in omnibus suis partibus concordare inveni, coram supra notato domno Donato vicario antedicto sedente pro tribunali, ut supra, et suam auctoritatem interponente ut de cetero presens exemplum vim publici et autentici instrumenti vim obtineat firmitatem, anno, indictione, die, mense, loco et presentibus quibus supra notatis et declaratis ad instantiam venerabili viri domni Hieronymi de Caravazio sindici et procuratoris abbacie Pomposiane et in fidem premissorum me subscripsi signumque meum apposui consuetum. (S) Ego Ugo Cagnatius, filius quondam egregii viri ser Nicolai de Cagnatiis notarii, apostolica et imperiali auctoritate notarius publicus Ferrariensis atque notarius curie episcopalis Ferrarie suprascriptum exemplum suprascripti instrumenti, ut supra, sumpti et exemplati per suprascriptum Ioannem filium meum a suo auctentico originali cum ipsoque publico originali, una cum suprascriptis Ioanne et Bernardino notariis publicis Ferrariensibus vidi, legi et insinuavi ac dilligenter auscultavi, coram antedicto domino Donato vicario antedicto pro tribunali sedente, ut supra, suam et qua fungitur auctoritatem interponente pariter et decretum, anno, indictione, die, mense, loco ac presentibus quibus supra ut de cetero vim publici et auctentici instrumenti obtineat firmitatem et quia in omnibus concorditer inveni ideo in premissorum fidem hic me subscripsi signumque meum a capite mei nominis apposui consuetum et hoc ad instantiam predicti syndici et procuratoris. In Cristi [Così B, a piene lettere] nomine amen. Nos Donatus de Marinellis de Aretio decretorum doctor canonicus Ferrariensis vicarius antedictus pro tribunali sedentes, ut supra, prenotate exemplationi, auscultationi et insinuationi interfuimus, easque per ante latos notarios fieri iussimus et quoniam exemplum cum originali concordare repertum est, idcirco curie episcopalis predicte autoritatem interposuimus et decretum ac iuxta municipalia instituta propria manu subscripsimus, anno, mense, indictione, die et loco suprascriptis». Annotazioni marginali di mano fine XV sec.: a c. 18v, in apertura di documento, «Bonus Homo petit investituram ab abbate Pomposiano»; nel margine sinistro, «1159, 7 decembris» e in blocchi incolonnati (in corrispondenza dei toponimi citati nel testo) «Casulare, Puvignanum, Gardiliane, in Vado, confinia casalium»; a c. 19r, nel margine destro, «Confinia casolarii» e nel sinistro, «1496, 27 aprilis».