Nonantola, Archivio Abbaziale, Pergamene, III.30
source date: [899 March 4] [Pavia]
edition published: 2021
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

Dum in Dei nomine civitate Papia, in domum sancte Ticinensis Ecclesiae, intus caminata, qui extat post tribunal capelle sancti Martini, in iudicio resideret domnus Iohannes reverentissimus episcopus ipsius sedis et missus domni regis ad singulas deliberandas intenciones, resedentibus cum eo Iohannes, Natalis qui et Ugo, Adelbertus, Aquilinus, Farimundus, item Adelbertus, Stadelbertus, Vivencius qui et Boderadus, Simpertus et Leo iudices sacri palacii, Giselbertus vassus domni regis, Stabilis, Sebastianus, Gariardus notariis idem augusti, Odelricus filius bone memorie Sebastiani, Leopertus et Ermoaldus monetariis et reliqui multis. Ibique eorum veniens presencia Aldegrausus iudex domni regis, advocatus monasterii sancti Silvestri sito Nonantolas, nec non et ex alia parte Stephanus diaconus custodem eclesie plebis sancte Marie sita Pociolo, una cum Agevertus notarius advocato ipsius plebis altercacionem inter se abentes. Dicebat ipse Aldegrausus advocatus: Pars monasterii Nonantole abet et detinet pecia una de vites cum area in qua extat inter reliquis aliis rebus positis in loco et fundo Gausonasco prope Basilica Nova , quod est pecia ipsa de vites per longitudinem per numerum fossas arborum vinearum ordines septuaginta quinque et ex transverso est per numerum fossas arborum vinearum ordines quattuordecim; ubi coerit ei de uno latere vites ipsius monasterii Nonantole, de alio latere camporas eiusdem monasterii et ipsius plebis sancte Marie, de uno capite arboras cerecis et vites eiusdem plebis sancte Marie, de alio capite via qui pergit ad Zavanasco, sibeque alii sunt coherentes. Set, ut audivi, isti Stephanus et Agepertus advocatus querent mihi eadem pecia de vites cum area in qua extat, de sub potestate ipsius monasterii Nonantole subtrahere. Hecce me paratus, si mihi exinde aliquid dicere vellunt, cum eis inde standum in racionem. Ad hec responderunt ipsi Stephanus diaconus adque custus una cum predicto Ageperto notarius et advocatus ipsius plebis: 'Vere pecia illa de vites, quas tu Aldegrausus advocatus dicis, que est posita in iam dicto loco et fundo Gausonasco, qualiter coherencias et per ordinas ipsas vites denominastis, nos nec pars, ipsius plebis sancte Marie de sub iura et potestate ipsius monasterii sancti Silvestri sita Nonantolas subtrahere non querimus et nec contradiximus, nec contradicere querimus, quia cum lege non possomus, et quod pecia ipsa de vites cum area in qua extat propria ipsius monasterii sancti Silvestri cum lege esse debet, et multum inquisivimus de parte ipsius plebis, set nec testes nec nullam firmitatem nullamque racione inde abemus nec invenire possumus, per quam pecia ipsa de vites de sub iura ipsius monasterii sancti Silvestri subtrahere possamus, eo quod inventum abemus, quod cum lege pecia ipsa de vites cum area in qua extat propria ipsius monasterii sancti Silvestri esse debet, et a parte ipsius plebis sancte Marie nihil pertinet ad abendum'. Cum ipsis Stephanus diaconus et custus seu Agepertus notarius et advocatus taliter semel et bis professi et manifesti fuisent, rectum corum omnibus paruit ess et iudicaverunt, ut, iusta eorum altercacione et iupus Ageperti notarius et advocato professione, a modo et in antea pars eius monasterii sancti Silvestri sita Nonantolas pecia ipsa de vites cum area in qua extat, que est posita in eodem loco et fundo Gausonasco, unde agebantur, ad proprietatem abere deberect, et pars ciusdem plebis ecclesie sancte Marie sita Pociolo, adque predicti Stephanus diaconus et custus seu Agepertus notarius et advocatus manerent inde taciti et contempti. Et in eo modo finita est causa. Et hanc noticia pro securitate eiusdem monasterii fieri iussimus. Quidem et ego Leo notarius domni regis ex iussione suprascripco misso et iudicum admonicionem scripsi, anno regni domni Berengarii regis Deo propicio duodecimo, quarto die mensis martii, indictione secunda. Ego Iohannes humilis episcopus et missus subscripsi. Iohannes iudex domni regis interfui. Natalis qui et Ugo iudex domni regis interfui. Adelbertus iudex domni regis interfui. Aquilinus iudex sacri palacii interfui. Farimundus iudex domni regis interfui. Stadelbertus iudex domni regis interfui. Leo iudex domni regis interfui. Bernardus notarius domni regis interfui. Gariardus notarius sacri palacii interfui.

Manaresi, n. 108.

Per il riconoscimento dei toponimi, si seguono le proposte di Tiraboschi, riportate in nota anche nell'ed. curata da Manaresi. Risulta complessa l'identificazione della chiesa di S. Maria a Pociolo: una possibile ipotesi, su cui Tiraboschi pare dubbioso, è quella con l'attuale S. Maria della Strada/Strata a Travacò Siccomario (PV). V. Tiraboschi, pp. 77-79, 494, 514 e 533 e Manaresi, p. 402, n. 1. Non identificata la cappella di S. Martino in Pavia.