Cremona, Archivio di Stato, Archivio segreto, n. 211
source date: [1204]
edition published: 2022
availability: Metadata and texts are released as Creative Commons, Attribution-ShareAlike 4.0 (CC BY-SA 4.0) (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

Testes domini abbatis sancti Sixti pro ecclesia sancti Sisti contra Cremonenses. Presbiter Johannes capelanus domini Berardi abbatis dicte ecclesie iuratus dicit quod ipse vidit dictum abbatem, nomine monasterii sancti Sisti de Placentia, habere tenere possidere Guarstallam cum tota curte eiusdem castri quiete et pacifice, scilicet tenendo palatium pro duabus partibus tanquam dominus; tertiam vero partem tenebant Cremonenses pro guarda eiusdem loci ab abbate sancti Sixti, et domini de Casanova tenebant illam tertiam per Cremonam. Et vidit quod hoc modo tenebat dictus abbas dictam curtem, scilicet tenendo totam iurisdictionem curtis scilicet banua, placita, foudrum et asaltus et pasazium tam per terram quam per aquam, et braidas et vineas et opera rusticorum quas faciebant in dictis braidis et vineis et generaliter omnia que spectabant ad integram iurisdictionem et dominium pro duabus partibus, et illi de Casanova pro tertia,ponendo gastaldiones et alios nuncios qui ibant et redibant secundum quod opus erat pro negotiis eiusdem loci ad voluntatem dicti abbatis. Et hoc vidit dictus testis per longum tempus. Et dum quiete et pacifice teneret dictus abbas, nomine monasterii prefati, predicta omnia et esset in palacio iamdicto, venit quidam de consulibus Cremone scilicet Ambrosius de Scandolara cum quibusdam militibus et multis aliis cum armis, cum magno impetui et furore, et ascenderunt in palatium ubi erat dictus abbas cum clericis et laicis, et cum vidisset abbatem dixit ei: mea voluntas est et aliorum consulum Cremone et per me et ex parte aliorum vobis firmiter dico et precipio quod amplius non abeatis hic sed statim recedatis de palatio et de tota curte, et ulterius huc non veniatis. Et sic statim turpiter et inoneste et violenter expulit eum. Et statim incontinenti fecit iurare gastaldiones qui tunc erant ibi scilicet Ciconiam et Petrumbonum qui erant ibi pro abbate ut starent preceptis suis, et ipse pignoribus acceptis ab unoquoque decem libras precepit ei sub pena decem librarum ubi ulterius non obedirent abbati nec monasterio sancti Sixti sed tantum Cremone. Et dicit quod publica fama erat et est modo per loca illa vicina et per civitates circumadiacentes scilicet per Mantuam Parmam et Cremonam et Regium quod tota dicta curtis erat et est allodium sancti Sixti. Et dicit quod post dictam expulsionem et violentiam abbatis vidit Cremonenses et commune Cremone per multum tempus. Et dicit quod XXVIII annis sunt et non plus quod dicta violentia et expulsio abbatis facta fuit ab Ambrosio iam dicto et sociis eius consulibus Cremone sicut dictum est supra, ante quam violentiam possidebat dictus abbas quiete et pacifice ut dictum est tota curte et iurisdictione et districtu. Et dicit quod quandam violentia et expulsio abbatis facta fuit tunc erant presentes Araldinus de Baisio, Johannes canevarius et multi alii de Lizaria, ubi dicit se nichil scire nisi per auditum.

Astegiano 1882, pp. 218-27